Englishსაიტის რუკა ქართულიკონტაქტიმთავარი
კითხვები და პასუხები
კითხვა პასუხი

1. რა არის დიზაინი?
2. როგორი დიზაინი ექვემდებარება დაცვას?
3. რა განსაზღვრავს დიზაინის დაცვის ფარგლებს?
4. როგორი დიზაინი არ დარეგისტრირდება?
5.. რა არის პრიორიტეტი?
6. რა უფლებებს ანიჭებს დიზაინის რეგისტრაცია მის მფლობელს?
7. როგორ შეიძლება განკარგოს მფლობელმა რეგისტრირებული დიზაინი?
8. იზღუდება თუ არა რეგისტრაციიდან გამომდინარე უფლებები?
9. როგორია დიზაინზე განსაკუთრებული უფლებების მოქმედების ვადა და არეალი?
10. ვის აქვს დიზაინის რეგისტრაციის უფლება?
11. რა არის საჭირო საქართველოში დიზაინის რეგისტრაციისათვის?
12. რამდენ დიზაინს შეიძლება შეიცავდეს განაცხადი?
13. რას უნდა შეიცავდეს განაცხადი დიზაინის რეგისტრაციისათვის?
14. რა ენაზე უნდა იყოს შედგენილი განაცხადი?
15. როგორ ფორმდება განცხადება?
16. როგორი უნდა იყოს გამოსახულება?
17. რა პროცედურებს ითვალისწინებს დიზაინის რეგისტრაცია?
18. რას ითვალისწინებს გამოქვეყნების გადადება?
19. რას ითვალისწინებს დიზაინის დაჩქარებული რეგისტრაციის პროცედურა?
20. რა უფლებები აქვს განმცხადებელს განაცხადთან დაკავშირებით?
21. რა თარიღით ხდება დიზაინის პრიორიტეტის დადგენა?
22. რა არის დიზაინის რეგისტრაციის გაუქმების საფუძველი?
23. რა შემთხვევაში ხდება დიზაინის რეგისტრაციის ბათილად ცნობა?
24. რა საფასურები უნდა იყოს გადახდილი დიზაინის რეგისტრაციისა და ძალაში შენარჩუნებისათვის?
25. როგორ უნდა დაარეგისტრიროს საქართველოს მოქალაქემ თავისი დიზაინი საზღვარგარეთ?
26. რა არეგულირებს დიზაინის რეგისტრაციასთან დაკავშირებულ უფლებებს საქართველოში?

1. რა არის დიზაინი?

დიზაინი არის მთლიანი პროდუქტის ან მისი ნაწილის გამოხატულება, რომელიც გამომდინარეობს თვით პროდუქტის ნიშნების, მათ შორის ხაზების, კონტურების, ფერების, ფორმის, ტექსტურის და/ან მასალისაგან, ან პროდუქტის მორთვისაგან.
პროდუქტად კი მიიჩნევა ნებისმიერი სამრეწველო ან ხელნაკეთი საგანი, მათ შორის საფუთავი, გაფორმება, გრაფიკული სიმბოლოები და ტიპოგრაფიული შრიფტები და შედგენილ პროდუქტში ჩასართავად განკუთვნილი შემადგენელი ნაწილები, კომპიუტერული პროგრამების გარდა.
შედგენილი პროდუქტი არის პროდუქტი, რომელიც შედგება მრავალი შემადგენელი ნაწილისაგან, რომელთა შეცვლა შესაძლებელია პროდუქტის დაშლითა და ხელმეორედ აწყობით.

2. როგორი დიზაინი ექვემდებარება დაცვას?

დიზაინი ექვემდებარება დაცვას, თუ მას აქვს სიახლე და ინდივიდუალურია.
დიზაინს აქვს სიახლე, თუ განაცხადის წარდგენის ან პრიორიტეტის თარიღამდე არც ერთი იდენტური დიზაინი არ გახდა საჯაროდ ხელმისაწვდომი.
დიზაინები ითვლება იდენტურად იმ შემთხვევაშიც, თუ მათი ნიშნები განსხვავდება მხოლოდ უმნიშვნელო დეტალებით.
დიზაინი საჯაროდ ხელმისაწვდომად მიიჩნევა, თუ იგი იყო გამოქვეყნებული, გამოფენილი, ჩართული სავაჭრო მიმოქცევაში ან სხვა გზით გახდა საჯაროდ ცნობილი განაცხადის წარდგენის ან პრიორიტეტის თარიღამდე.
დიზაინი საჯაროდ ხელმისაწვდომად არ მიიჩნევა, მიუხედავად ზემოთ აღნიშნულისა, თუ:
–ეს ქმედებები არ იყო იმგვარი, რომ ჩვეულებრივი წესით გამხდარიყო საჯაროდ ცნობილი პირებისათვის, რომლებიც საქართველოს ტერიტორიაზე მოცემულ სფეროში საქმიანობენ, ან
- დიზაინზე ინფორმაცია მესამე პირისათვის გახსნილია პირდაპირ ან ირიბად კონფიდენციალობის დაცვის პირობით.
ინფორმაციის გახსნა არ გაითვალისწინება, თუ იგი საჯაროდ ხელმისაწვდომი გახდა დიზაინზე განაცხადის წარდგენის ან პრიორიტეტის თარიღამდე 12 თვის ვადაში დიზაინერის ან მისი უფლებამონაცვლის მიერ დიზაინზე ინფორმაციის გახსნის გზით, ან მესამე პირის მიერ დიზაინერის ან მისი უფლებამონაცვლის მიმართ განხორციელებული არაკეთილსინდისიერი ქმედების შედეგად.
დიზაინი ინდივიდუალურია, თუ საერთო შთაბეჭდილება, რომელსაც ის ახდენს ინფორმირებულ მომხმარებელზე, განსხვავდება საერთო შთაბეჭდილებისაგან, რომელსაც ახდენს იმავე მომხმარებელზე სხვა დიზაინი, რომელიც საჯაროდ ხელმისაწვდომი გახდა განაცხადის წარდგენის ან პრიორიტეტის თარიღამდე.
ინდივიდუალობის შეფასებისას მხედველობაში მიიღება დიზაინერის თავისუფლების ხარისხი დიზაინის შექმნისას.

3. რა განსაზღვრავს დიზაინის დაცვის ფარგლებს?

დიზაინის სამართლებრივი დაცვის ფარგლებს განსაზღვრავს მისი გამოსახულება.
დიზაინის სამართლებრივი დაცვის ფარგლები მოიცავს ნებისმიერ დიზაინს, რომელიც ინფორმირებულ მომხმარებელზე არ ახდენს განსხვავებულ საერთო შთაბეჭდილებას.
დაცვის ფარგლების განსაზღვრისას გაითვალისწინება დიზაინერის თავისუფლების ხარისხი დიზაინის შექმნისას.
სამართლებრივი დაცვა არ ვრცელდება დიზაინში ჩართულ სიტყვაზე ან სიტყვათა წყობაზე.
ინფორმაცია დასახელებისა და საკლასიფიკაციო ინდექსის შესახებ გავლენას არ ახდენს დაცვის ფარგლებზე.

4. როგორი დიზაინი არ დარეგისტრირდება?

დიზაინი არ დარეგისტრირდება, თუ იგი:
– არ შეესაბამება დიზაინის განმარტებას;
– იდენტურია ადრინდელი დიზაინისა, რომელიც წარდგენილია საქპატენტში ან რეგისტრირებულია საერთაშორისო ბიუროში საქართველოს ტერიტორიაზე დაცვის გავრცელების მოთხოვნით და საჯაროდ ხელმისაწვდომი გახდა აღნიშნული განაცხადის შეტანამდე, ან პრიორიტეტის თარიღამდე;
– იდენტურია ადრინდელი დიზაინისა, რომელიც საჯაროდ ხელმისაწვდომი გახდა განაცხადის შეტანის ან პრიორიტეტის თარიღის შემდეგ, მაგრამ წარდგენილია საქპატენტში ან რეგისტრირებულია საერთაშორისო ბიუროში საქართველოს ტერიტორიაზე დაცვის გავრცელების მოთხოვნით ზემოაღნიშნულ თარიღამდე;
– მისი რეგისტრაცია ეწინააღმდეგება საჯარო წესრიგს;
– მთლიანად ან რომელიმე შემადგენელი ელემენტით ემთხვევა საქართველოს ან მისი ტერიტორიული ერთეულის, ასევე უცხო ქვეყნის სახელმწიფო გერბს, დროშას, ფულის ნიშანს მის სრულ ან შემოკლებულ სახელწოდებას, და არ არის წარდგენილი კომპეტენტური უწყების თანხმობა მათი გამოყენების თაობაზე;
– მთლიანად ან რომელიმე შემადგენელი ელემენტით ემთხვევა საერთაშორისო ორგანიზაციის გერბს, დროშას, მის სრულ ან შემოკლებულ სახელწოდებას, ეს გარემოება ცხადია ექსპერტისათვის, და არ არის წარდგენილი ამ ორგანიზაციის თანხმობა მისი გამოყენების თაობაზე;
– დიზაინად ან მის შემადგენელ ელემენტად გამოსახულია საქონლის ადგილწარმოშობის დასახელება ან გეოგრაფიული აღნიშვნა, რომელსაც ადგილობრივი რეგისტრაციის, ორმხრივი ან საერთაშორისო ხელშეკრულებების საფუძველზე მინიჭებული აქვს დაცვა საქართველოს ტერიტორიაზე.

5. რა არის პრიორიტეტი?

პრიორიტეტი არის უპირატესობა, რომელიც აქვს განაცხადს მასზე გვიან შეტანილ განაცხადთან შედარებით.
პრიორიტეტი აითვლება რეგისტრაციისათვის სწორად გაფორმებული განაცხადის შეტანის თარიღიდან. ამ თარიღის შემდგომ საჯაროდ გამხდარი ინფორმაცია სიახლის გასაბათილებლად მხედველობაში არ მიიღება.
პარიზის კონვენციის ან ვაჭრობის მსოფლიო ორგანიზაციის წევრი ქვეყნების მოქალაქეებს შეუძლიათ ისარგებლონ კონვენციური პრიორიტეტით. საკონვენციო პრიორიტეტი წარმოიშობა, თუ განმცხადებელი თავის ქვეყანაში სწორად გაფორმებული განაცხადის შეტანიდან 6 თვის განმავლობაში ანალოგიურ განაცხადს წარადგენს სხვა ქვეყანაში.
პარიზის კონვენციის თანახმად, მსგავსი პრიორიტეტით სარგებლობა შეუძლია განმცხადებელს, თუ განაცხადის მიწოდებამდე დიზაინს გამოფენს პარიზის კონვენციის ან ვაჭრობის მსოფლიო ორგანიზაციის წევრი ქვეყნის საერთაშორისო ოფიციალურ გამოფენაზე და გამოფენის გახსნიდან 6 თვის ვადაში წარადგენს ამ დიზაინის განაცხადს სარეგისტრაციოდ.

6. რა უფლებებს ანიჭებს დიზაინის რეგისტრაცია მის მფლობელს?

დიზაინის რეგისტრაცია ანიჭებს მის მფლობელს განსაკუთრებულ უფლებას, ნება დართოს ან აკრძალოს იმ პროდუქტის, რომელშიც ჩართულია დიზაინი, ან რომლისთვისაც ის გამოიყენება, დამზადება, გაყიდვა, გასაყიდად შეთავაზება, გამოყენება, იმპორტი, ექსპორტი ან სამოქალაქო ბრუნვაში სხვაგვარი ჩართვა და აღნიშნული მიზნებისათვის მისი შენახვა.

7. როგორ შეიძლება განვკარგოთ რეგისტრირებული დიზაინი?

დიზაინის მფლობელი თავისი შეხედულებისამებრ განკარგავს დიზაინს. მას უფლება აქვს გაყიდოს ან სხვა გზით გაასხვისოს დიზაინი, დადგენილი წესით გასცეს კერძო ლიცენზია მის გამოყენებაზე.
თუ დიზაინის მფლობელი რამდენიმე პირია, თითოეულ მფლობელს უფლება აქვს რეგისტრირებული დიზაინი გამოიყენოს საკუთარ წარმოებაში სხვა მფლობელთა თანხმობის გარეშე, ხოლო უფლების გადაცემა ან კერძო ლიცენზიის გაცემა ნებადართულია მხოლოდ ყველა მფლობელის თანხმობით.

8. იზღუდება თუ არა რეგისტრაციიდან გამომდინარე უფლებები?

დიზაინის რეგისტრაციიდან გამომდინარე განსაკუთრებული უფლებების დარღვევად არ მიიჩნევა:
– დიზაინის მფლობელის მიერ ან მისი ნებართვით დამზადებული პროდუქტის, რომელშიც ჩართულია დიზაინი, ან რომელისთვისაც ის გამოიყენება, სამოქალაქო ბრუნვაში ჩართვის შემდგომ გავრცელება ან სხვაგვარად გამოყენება;
– დიზაინის გამოყენება პირადი სარგებლობისათვის, როდესაც ამგვარი ქმედება არ ისახავს კომერციულ მიზნებს;
– დიზაინის გამოყენება ექსპერიმენტული მიზნებისათვის;
– დიზაინის ასლის გადაღება, რომელიც სრულდება ციტირების ან სწავლების მიზნით იმ პირობოთ, რომ ამგვარი გადაღება არ წარმოადგენს არაკეთილსინდისიერ ქმედებას და ზიანს არ აყენებს დიზაინის ჩვეულებრივ გამოყენებას და რომ მითითება ხდება წყაროზე;
– დიზაინის გამოყენება რომელიმე ქვეყნის საზღვაო ხომალდზე, საფრენ ან სახმელეთო სატრანსპორტო საშუალებაზე, მათი საქართველოს ტერიტორიაზე დროებით ყოფნის დროს. ასეთ შემთხვევაში დიზაინი უნდა გამოიყენებოდეს მხოლოდ ამგვარ სატრანსპორტო საშუალებაზე და არა მეწარმეობისათვის;
დიზაინის გამოყენება საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული დაუძლეველი ძალის შემთხვევაში (ფორსმაჟორი).

9. როგორია დიზაინზე განსაკუთრებული უფლებების მოქმედების ვადა და არეალი?

დიზაინზე განსაკუთრებული უფლებები წარმოიშობა საქპატენტში რეგისტრაციის შემთხვევაში განაცხადის შეტანის თარიღიდან, ასევე ჰააგის შეთანხმების საფუძველზე საერთაშორისო რეგისტრაციის საქართველოში გავრცელების გზით. ამ უფლებების მოქმედება ვრცელდება მხოლოდ საქართველოს ტერიტორიაზე.
დიზაინის რეგისტრაციის მოქმედების ვადა განისაზღვრება 5 წლით, განაცხადის საქპატენტში შეტანის თარიღიდან და ეს ვადა დადგენილი წესით განსაზღვრული საფასურის გადახდის შემდეგ შეიძლება გაგრძელდეს ყოველი შემდგომი 5 წლით, არა უმეტეს 25 წლისა.

10. ვის აქვს დიზაინის რეგისტრაციის უფლება?

დიზაინის რეგისტრაციისათვის განაცხადის შეტანის უფლება აქვს დიზაინერს ან მის უფლებამონაცვლეს, მაგრამ:
– რამდენიმე პირის მიერ შექმნილ დიზაინზე განაცხადის შეტანის უფლება ეკუთვნის როგორც ყველა დიზაინერს ერთობლივად, ასევე ცალკეულ მათგანს, სხვა თანადიზაინერების წერილობითი თანხმობის შემთხვევაში, თუ მათ შორის ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული;
– დასაქმებულის ან შეკვეთის მიმღების მიერ შექმნილ დიზაინზე, რომელიც დაკავშირებულია სამსახურებრივი მოვალეობის ან შეკვეთის შესრულებასთან დიზაინის რეგისტრაციისათვის განაცხადის შეტანის უფლება ეკუთვნის დამსაქმებელს/შემკვეთს, თუ ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული;
– თუ დიზაინის შექმნა დაკავშირებული არ არის დასაქმებულის ან/და შეკვეთის მიმღების მიერ სამსახურებრივი მოვალეობის ან შეკვეთის შესრულებასთან, მაგრამ დასაქმებულმა/შეკვეთის მიმღებმა დიზაინის შესაქმნელად გამოიყენა დამსაქმებლის/შეკვეთის მფლობელობაში არსებული რესურსი, დიზაინის რეგისტრაციის უფლება ეკუთვნის დამსაქმებელს/შემკვეთს.

11. რა არის საჭირო საქართველოში დიზაინის რეგისტრაციისათვის?

  საქართველოში დიზაინის რეგისტრაციისათვის საჭიროა დადგენილი წესით გაფორმებული განაცხადის წარდგენა საქპატენტში, სადაც ტარდება კანონით გათვალისწინებული ექსპერტიზა, რომლის საფუძველზეც დარეგისტრირდება დიზაინი, ან უარი ეთქმევა მას რეგისტრაციაზე.

12. რამდენ დიზაინს შეიძლება შეიცავდეს განაცხადი?

განაცხადი შეიძლება შეიცავდეს ერთ ან რამდენიმე დიზაინს, მაგრამ არა უმეტეს ასისა (მრავლობითი განაცხადი) იმ პირობით, რომ დიზაინები, რომლებიც მოცემულია მრავლობით განაცხადში, უნდა მიეკუთვნებოდეს დიზაინების საერთაშორისო კლასიფიკაციის ერთ კლასს.
მრავლობით განაცხადში შემავალი თითოეული დიზაინი ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად განიხილება და დამოუკიდებელი დაცვის საგანია.

13. რას უნდა შეიცავდეს განაცხადი დიზაინის რეგისტრაციისათვის?

განაცხადი უნდა შეიცავდეს:
– განცხადებას დიზაინის რეგისტრაციის თაობაზე;
– დიზაინის გამოსახულებას;
თუ განმცხადებელი დიზაინერის უფლებამონაცვლეა, უფლებამონაცვლეობის დამადასტურებელ საბუთს; მაგრამ თუ დიზაინის შექმნა დაკავშირებულია სამსახურებრივი მოვალეობების და/ან შეკვეთის შესრულებასთან, განმცხადებელი არის დამსაქმებელი და/ან შემკვეთი და განცხადების ბლანკში ის ამის შესახებ შესაბამის აღნიშვნას გააკეთებს, ექსპერტიზა არ არის ვალდებული მოითხოვოს შეთანხმება განმცხადებელსა და დიზაინერს შორის;
– თუ განაცხადი წარადგინა განმცხადებლის წარმომადგენელმა, წარმომადგენლობის უფლებამოსილების დამადასტურებელ საბუთს.
განაცხადი დამატებით შეიძლება შეიცავდეს:
– დიზაინის აღწერილობას, რომელიც ატარებს მხოლოდ განმარტებით ხასიათს. იგი შეიძლება სიტყვიერად აღწერდეს დიზაინის გამოსახულებას და გამოსახულების ნიშნების თავისებურებებს;
– საპრიორიტეტო საბუთს, თუ მოითხოვება საკონვენციო ან საგამოფენო პრიორიტეტი.

14. რა ენაზე უნდა იყოს შედგენილი განაცხადი?

საქპატენტში განცხადება უნდა იყოს შეტანილი მხოლოდ ქართულ ენაზე, სხვა საგანაცხადო მასალები – ნებისმიერ ენაზე, ამასთან საგანაცხადო მასალების სხვა ენაზე წარდგენის შემთხვევაში განმცხადებელმა განაცხადის შეტანიდან ორი თვის განმავლობაში უნდა უზრუნველყოს ქართული თარგმანის წარდგენა.

15. როგორ ფორმდება განცხადება?

განცხადება უნდა იყოს წარდგენილი საქპატენტის მიერ დადგენილი დიზაინის რეგისტრაციის შესახებ განცხადების ბლანკზე (ელექტრონული ვერსია ხელმისაწვდომია საქპატენტის ოფიციალურ ვებგვერდზე www.sakpatenti.org.ge) და უნდა შეიცავდეს:
– განმცხადებლ(ებ)ის სახელს, იურიდიული პირის შემთხვევაში, იურიდიული პირის სახელწოდებას;
– განმცხადებლის მისამართს ან მუდმივ საცხოვრებელ ადგილს, მოქალაქეობის ქვეყნის კოდის მითითებით; იურიდიული პირის შემთხვევაში, იურიდიული პირის მისამართს ქვეყნის კოდის მითითებით;
– თხოვნას დიზაინის რეგისტრაციის შესახებ;
– თხოვნას პრიორიტეტის დადგენის შესახებ, რისთვისაც განმცხადებელმა ,,X” ნიშნით უნდა მონიშნოს მოთხოვნილი პრიორიტეტის შესაბამისი უჯრა;
– საკონვენციო პრიორიტეტის მოთხოვნის შემთხვევაში პირველი განაცხადის ნომერს, პირველი განაცხადის შეტანის თარიღს და პირველი განაცხადის მიმღები ქვეყნის/უწყების კოდს;
– საგამოფენო პრიორიტეტის მოთხოვნის შემთხვევაში დიზაინის გამოფენაზე ჩვენების თარიღს;
– პროდუქტის დასახელებას, რომელშიც ჩართულია ან რომლისთვისაც უნდა იყოს გამოყენებული დიზაინი. პროდუქტის დასახელება უნდა იყოს ფორმულირებული ისე, რომ ცხადად მიუთითებდეს მის არსზე და დანიშნულებაზე, რათა შესაძლებელი იყოს პროდუქტის კლასიფიცირება მხოლოდ ერთ კლასში დიზაინების საერთაშორისო კლასიფიკაციის შესაბამისად, ამასთან მიზანშეწონილია აღნიშნული კლასიფიკაციის პროდუქტების ნუსხაში მითითებული ტერმინების გამოყენება. მაგალითად: ავეჯი, ტანსაცმელი, გრაფიკული სიმბოლო და სხვ. დაუშვებელია დასახელება შეიცავდეს მითითებას პროდუქტის ხარისხზე ან მასში დამატებით ფიგურირებდეს სპეციალური დასახელება, ცალკეული ასოები და ციფრები;
– განაცხადში წარმოდგენილი დიზაინების რაოდენობას;
– მიმოწერის მისამართს, ადრესატის სრულ სახელს ან დასახელებას და საქართველოში არსებულ მისამართს, ტელეფონს, ელექტრონული ფოსტის მისამართსა და ფაქსის ნომერს;
– წარმომადგენლის სახელს და მისამართს, თუ განაცხადი წარდგენილია წარმომადგენლის მეშვეობით;
– განაცხადის თანდართული საბუთების ნუსხას, სადაც მიეთითება ეგზემპლარებისა და ფურცლების რაოდენობა;
– დიზაინერ(ებ)ის სახელს და მისამართს ქვეყნის კოდის მითითებით;
– მითითებას იმის შესახებ, ხომ არ უკავშირდება დიზაინის შექმნა სამსახურებრივი მოვალეობის ან შეკვეთის შესრულებას.

16. როგორი უნდა იყოს გამოსახულება?

დიზაინის გამოსახულება შესრულებული უნდა იყოს გრაფიკული ან ფოტოგრაფიული გამოსახულების სახით და უნდა აკმაყოფილებდეს შემდეგ მოთხოვნებს:
– თითოეული ფურცელი უნდა იყოს თეთრი, გაუმჭვირვალე, სტანდარტის შესაბამისი A4 ზომის (29,7 სმ X 21 სმ), ხოლო სივრცე, რომელიც გამოიყენება გამოსახულებისათვის, არ უნდა აღემატებოდეს 26,2 სმ X 17 სმ-ს. მარცხენა მხრიდან უნდა იყოს დატოვებული სულ მცირე 2,5 სმ-ის ტოლი ველი;
– გამოსახულება უნდა იყოს ვარგისი გამოქვეყნებისათვის, მკაფიოდ გამოსახული და ისეთი ხარისხის, რომ ჩანდეს ობიექტის ყველა დეტალი, რომელზეც მოითხოვება დაცვა;
– გამოსახულება უნდა იყოს შესრულებული ნეიტრალურ ფონზე და შეიძლება იყოს შავ-თეთრი ან ფერადი;
– გამოსახულებები შესრულებული უნდა იყოს ერთი და იგივე მასშტაბში. დასაშვებია რომელიმე ნაწილის გადიდებული სახით ჩვენება;
– გამოსახულების თითოეული რაკურსის ზომა არ უნდა აღემატებოდეს 16X16 სმ-ს და არ იყოს 3X3 სმ-ზე ნაკლები;
– გამოსახულება არ უნდა შეიცავდეს წარწერას, განმარტებით ტექსტს, სხვა ისეთ ელემენტს, რომელიც დასაცავ დიზაინს არ ეკუთვნის;
– გამოსახულება არ უნდა იყოს წარდგენილი ტექნიკური ნახაზის სახით;
– თუ განაცხადი შეიცავს რამდენიმე დიზაინს, განმცხადებელმა თანმიმდევრობით უნდა დანომროს თითოეული მათგანი არაბული ციფრებით. (მაგალითად, 1,2,3 და ა.შ);
– თუ დიზაინის ხედების/რაკურსების რაოდენობა ერთზე მეტია, დიზაინის შესაბამის ნომერს უნდა მიეწეროს წერტილით გაყოფილი შესაბამისი ციფრი, სადაც წერტილის მარცხნივ დაწერილი ციფრი აღნიშნავს დიზაინის ნომერს, ხოლო მარჯვენა მხარეს დაწერილი - ხედის ნომერს.(მაგალითად: 1.1, 1.2, 1.3. . . 2.1, 2.2, 2.3 და ა.შ.);
– გამოსახულებაზე ნაჩვენები დიზაინის ნაწილი, რომელზეც არ მოითხოვება დაცვა, აღნიშნული უნდა იყოს წყვეტილი ხაზით;
– პროდუქტის შიგა ნაწილი, რომელიც გარედან არ ჩანს, შესაძლებელია ნაჩვენები იყოს წყვეტილ ხაზებს შორის ორი წერტილით;
– თუ განაცხადი ეხება დიზაინს, რომელიც შეიცავს ზედაპირზე განმეორებად ნახატს, გამოსახულება უნდა ასახავდეს მთლიანად ნახატს და იმ ზედაპირს, რომელზეც უნდა იყოს გამეორებული ნახატი;
– თუ განაცხადი ეხება დიზაინს, რომელიც შეიცავს ტიპოგრაფიულ შრიფტს, მისი გამოსახულება უნდა მოიცავდეს ანბანის ყველა ასოს და ყველა არაბულ ციფრს ხუთსტროფიან ტექსტთან ერთად, რომელშიც გამოყენებულია ეს შრიფტი როგორც ასოების, ისე ციფრების სახით;
– თუ დიზაინი ეხება შედგენილ პროდუქტს, გამოსახულების ერთ-ერთი ხედი უნდა გამოსახავდეს მას აწყობილ მდგომარეობაში.
გამოსახულება წარდგენილი უნდა იყოს ორ ეგზემპლარად, ამასთან, დასაშვებია გამოსახულების ერთი ეგზემპლარის ქაღალდზე, ხოლო მეორე ეგზემპლარის ელექტრონული ფორმით ,,jpg” ფორმატით წარდგენა კომპაქტდისკზე.

 

17. რა პროცედურებს ითვალისწინებს დიზაინის რეგისტრაცია?

საქპატენტში წარდგენილი დიზაინის რეგისტრაციის პროცედურა ითვალისწინებს: განაცხადის შეტანის თარიღის დადასტურებას, ფორმალური მოთხოვნებისა და არსობრივი ექსპერტიზების ჩატარებას.
განაცხადს უდასტურდება შეტანის თარიღი შეტანიდან ორი კვირის განმავლობაში, თუ განაცხადი შეიცავს დიზაინის გამოსახულებას და განცხადებას, რომელიც შევსებულია ქართულ ენაზე და მიუთითებს განმცხადებლის სახელს და მისამართს.
განაცხადის ფორმალური მოთხოვნების ექსპერტიზა ტარდება განაცხადის შეტანის თარიღის დადასტურებიდან ერთი თვის ვადაში, და ითვალისწინებს საგანაცხადო მასალების სისრულისა და გაფორმების სისწორის შემოწმებას.
არსობრივი ექსპერტიზა ტარდება ფორმალური მოთხოვნების ექსპერტიზის დასრულებიდან სამი თვის ვადაში.
არსობრივი ექსპერტიზის დროს მოწმდება, ხომ არ არსებობს დიზაინის რეგისტრაციაზე უარის თქმის საფუძველი კანონის მოთხოვნების შესაბამისად და ტარდება ძიება სიახლის დასადგენად.
სიახლის დადგენისათვის ძიება ტარდება საქპატენტში შეტანილი დიზაინებისა და საერთაშორისო ბიუროს მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე უფლებების გავრცელების მოთხოვნით რეგისტრირებული დიზაინების მონაცემთა ბაზებში.
არსობრივი ექსპერტიზის საფუძველზე საქპატენტი იღებს გადაწყვეტილებას დიზაინის რეგისტრაციის ან დიზაინის რეგისტრაციაზე უარის თქმის შესახებ.
დიზაინის რეგისტრაციის შესახებ დადებითი გადაწყვეტილების მიღების შემთხვევაში, ერთი თვის ვადაში ხდება განაცხადის მონაცემებისა და დიზაინის გამოსახულების გამოქვეყნება სამრეწველო საკუთრების ოფიციალურ ბიულეტენში და თუ გამოქვეყნებიდან სამი თვის ვადაში სააპელაციო პალატაში არ შევიდა სააპელაციო საჩივარი დიზაინის რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე, დიზაინი რეგისტრირდება რეესტრში, ქვეყნდება რეგისტრირებული დიზაინის შესახებ მონაცემები ბიულეტენში და რეგისტრაციის დღიდან ერთი თვის ვადაში გაიცემა მოწმობა.
ექსპერტიზის დროს საქპატენტი უფლებამოსილია განმცხადებლისგან მოითხოვოს მასალები, რომლის გარეშეც შეუძლებელია საქმისწარმოების გაგრძელება, ამ მასალების წარმოუდგენლობის შემთხვევაში განაცხადზე საქმისწარმოება შეწყდება.

18. გამოქვეყნების გადადება.

განმცხადებელს შეუძლია მოითხოვოს დიზაინის გამოქვეყნების გადადება განაცხადის წარდგენისას ან მოგვიანებით, რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილების გამოტანამდე.
გამოქვეყნების გადადება დასაშვებია არა უმეტეს 30 თვისა განაცხადის შეტანის თარიღიდან, ან პრიორიტეტის თარიღიდან. თუ მოითხოვება რამდენიმე პრიორიტეტი, ეს ვადა აითვლება ყველაზე ადრინდელი პრიორიტეტის თარიღიდან.
განმცხადებელს შეუძლია გააუქმოს გამოქვეყნების გადადება არა უგვიანეს 3 თვისა გადადების პერიოდის დასრულებამდე.
განაცხადზე, რომელიც შეიცავს თხოვნას გამოქვეყნების გადადების შესახებ, საქმისწარმოება მიმდინარეობს დადგენილი წესით რეგისტრაციის თაობაზე გადაწყვეტილების გამოტანის ჩათვლით.
დიზაინის რეგისტრაციაზე დადებითი გადაწყვეტილების გამოტანის შემთხვევაში ბიულეტენში ქვეყნება მითითება გამოქვეყნების გადადების შესახებ, განმცხადებლის და მისი წარმომადგენლის სახელი (თუ ასეთი არსებობს) შეტანის თარიღი და განაცხადის ნომერი, ხოლო გამოქვეყნების ვადის ამოწურვის შემდეგ ან განმცხადებლის მოთხოვნით, უფრო ადრეც, შესაბამისი საფასურის გადახდის შემთხვევაში, დადგენილი წესით გამოქვეყნდება ბიულეტენში განაცხადის ყველა მონაცემი დასახელების ჩათვლით და დიზაინის გამოსახულება.
თუ გამოქვეყნების გადადება მოითხოვება ორგანზომილებიანი ნიმუშისათვის, დასაშვებია განაცხადის შეტანისას გამოსახულების ნაცვლად დიზაინის ნიმუშის წარდგენა, მაგრამ ამ შემთხვევაში გამოქვეყნების გადადების ვადის ამოწურვამდე სამი თვით ადრე განმცხადებელმა უნდა წარადგინოს დიზაინის გამოსახულება. წინააღმდეგ შემთხვევაში განაცხადზე საქმისწარმოება შეწყდება.

19. რას ითვალისწინებს დიზაინის დაჩქარებული რეგისტრაციის პროცედურა?

განმცხადებელს დიზაინის დაჩქარებული ექსპერტიზა შეუძლია მოითხოვოს განაცხადის შეტანისთანავე ან შეტანიდან ერთი თვის ვადაში.
დაჩქარებული რეგისტრაციის მოთხოვნის შემთხვევაში განაცხადს შეტანიდან 3 სამუშაო დღის ვადაში უდასტურდება შეტანის თარიღი და სრულდება ფორმალური მოთხოვნების ექსპერტიზა იმ შემთხვევაში, თუ განაცხადი წარდგენილია კანონისა და ინსტრუქციით დადგენილი წესების დაცვით და გადახდილია დაჩქარებული რეგისტრაციისათვის დადგენილი საფასური.
თუ საგანაცხადო მასალები არ აკმაყოფილებს მოთხოვნებს, რომლებიც გათვალისწინებულია ფორმალური მოთხოვნების ექსპერტიზით, განმცხადებელს ეგზავნება შეტყობინება-მოთხოვნა ხარვეზის დადგენის შესახებ და ხარვეზის შესავსებად ეძლევა შეტყობინება-მოთხოვნის ჩაბარებიდან 15 დღე. თუ აღნიშნულ ვადაში განმცხადებელი არ შეავსებს დადგენილ ხარვეზს, საქპატენტი იღებს გადაწყვეტილებას დაჩქარებული ექსპერტიზის ჩატარებაზე უარის თქმის შესახებ და განაცხადს განიხილავს კანონითა და ინსტრუქციით დადგენილი წესით.
ფორმალური მოთხოვნების ექსპერტიზის დასრულებიდან 7 სამუშაო დღის ვადაში დიზაინზე ტარდება არსობრივი ექსპერტიზა და დადებითი გადაწყვეტილების მიღების შემთხვევაში დიზაინი რეგისტრირდება რეესტრში, ქვეყნდება რეგისტრირებული დიზაინის შესახებ მონაცემები ბიულეტენში და გაიცემა მოწმობა.
დიზაინის რეგისტრაციის შესახებ მონაცემების ბიულეტენში გამოქვეყნებიდან 3 თვის ვადაში ნებისმიერ დაინტერესებულ პირს აქვს უფლება სააპელაციო პალატაში შეიტანოს სააპელაციო საჩივარი რეგისტრაციის გაუქმების მოთხოვნით.

20. რა უფლებები აქვს განმცხადებელს განაცხადთან დაკავშირებით?

განმცხადებელს უფლება აქვს:
– გააერთიანოს განაცხადები და წარადგინოს გაერთიანებული განაცხადი, თუ მასში შემავალი დიზაინები მიეკუთვნება დიზაინების საერთაშორისო კლასიფიკაციის ერთ კლასს (გაერთიანებული განაცხადი);
– დაყოს წარდგენილი განაცხადი ცალკეულ განაცხადებად (გამოცალკევებული განაცხადი).
გაერთიანებული ან გამოცალკევებული განაცხადის წარდგენა ან ცვლილების შეტანა დასაშვებია რეგისტრაციის თაობაზე გადაწყვეტილების გამოტანამდე.
განაცხადზე საქმის წარმოებისას, განმცხადებელს უფლება აქვს დადგენილი წესით მოითხოვოს:
– ცვლილებების და/ან შესწორებების შეტანა წარდგენილ საგანაცხადო მასალებში იმ პირობით, რომ აღნიშნული ქმედებით არ იცვლება დიზაინის დაცვის ფარგლები, ამასთან ცვლილებები ან/და შესწორებები, რომლებიც ეხება დიზაინის გამოსახულებას, დასახელებას და აღწერილობას, დასაშვებია ფორმალური მოთხოვნების ექსპერტიზის დასრულებამდე, ხოლო ცვლილებების ან/და შესწორებების შეტანა, რომელიც ეხება განმცხადებლის, დიზაინერის ან წარმომადგენლის სახელს და მისამართს, დასაშვებია დიზაინის რეგისტრაციამდე.
– განაცხადის განხილვის შეჩერება;
– საქპატენტს მოთხოვნაზე წარსადგენი პასუხის გაცემისათვის დადგენილი ვადის გაგრძელება;
– ვადების დარღვევის გამო განაცხადთან დაკავშირებული დაკარგული უფლებების აღდგენა;
განაცხადის გამოთხოვა.
განმცხადებელს უფლება აქვს აგრეთვე გაასაჩივროს ექსპერტიზის გადაწყვეტილება საქპატენტის სააპელაციო პალატაში, მისი გამოტანიდან 3 თვის ვადაში; ან
როგორც ექსპერტიზის, ისე საქპატენტის სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილება კანონმდებლობით დადგენილი წესით გაასაჩივროს  სასამართლოში.

21. რა თარიღით ხდება დიზაინის პრიორიტეტის დადგენა?

პრიორიტეტი დგინდება საქპატენტში სწორად გაფორმებული განაცხადის წარდგენის თარიღით.
პრიორიტეტი აგრეთვე შეიძლება დადგინდეს:
–საკონვენციო პრიორიტეტის მოთხოვნის შემთხვევაში – პარიზის კონვენციის ან ვაჭრობის მსოფლიო ორგანიზაციის წევრ–ქვეყანაში ადრე შეტანილი განაცხადის თარიღით.
–საგამოფენო პრიორიტეტის მოთხოვნის შემთხვევაში,პარიზის კონვენციის ან ვაჭრობის მსოფლიო ორგანიზაციის წევრ–ქვეყანაში ოფიციალურ ან ოფიციალურად მიჩნეულ საერთაშორისო გამოფენაზე დიზაინის ექსპონირების თარიღით.
–გაერთიანებული ან გამოცალკევებული განაცხადის წარდგენის შემთხვევაში– ადრინდელი განაცხადის (განაცხადების) წარდგენის თარიღით.
პრიორიტეტი არ დადგინდება იმ განაცხადის შეტანის თარიღით, რომელზედაც უკვე იყო მოთხოვნილი უფრო ადრინდელი პრიორიტეტი.

22. რა არის დიზაინის რეგისტრაციის გაუქმების საფუძველი?

დიზაინის რეგისტრაციას აუქმებს საქპატენტი:
– დიზაინის მფლობელის განცხადების საფუძველზე;
– იმ შემთხვევაში, თუ რეგისტრაცია განხორციელდა დაჩქარებული წესით და რეგისტრაციის შემდეგ საქპატენტში შეიტანეს უფრო ადრინდელი პრიორიტეტის მქონე განაცხადი, რომელიც იდენტურია დაჩქარებული წესით რეგისტრირებული დიზაინისა;
– მფლობელის მიერ რეგისტრაციის მოქმედების გაგრძელების საფასურის დადგენილ ვადაში გადაუხდელობის გამო, თუმცა ამ შემთხვევაში რეგისტრაცია არ მიიჩნევა გაუქმებულად, თუ დიზაინის მფლობელი რეგისტრაციის მოქმედების ვადის ამოწურვიდან 6 თვეში გადაიხდის აღდგენისა და შემდგომი პერიოდისათვის რეგისტრაციის მოქმედების ვადის გაგრძელების საფასურს.

23. რა შემთხვევაში ხდება დიზაინის რეგისტრაციის ბათილად ცნობა?

1. დიზაინის რეგისტრაციას ბათილად ცნობს სასამართლო, თუ დადგინდა, რომ:
– დიზაინი წარმოდგენილია მხოლოდ იმ ნიშნებით, რომლებიც განპირობებულია მხოლოდ მათი ტექნიკური ფუნქციით;
– დიზაინი ეწინააღმეგება დიზაინის განმარტებას;
– დიზაინი არ აკმაყოფილებს დაცვის მოთხოვნებს;
– დიზაინის განმცხადებელი ან მფლობელი არ იყო უფლებამოსილი პირი დიზაინის შესახებ საქართველოს კანონის მოთხოვნების შესაბამისად;
– დიზაინი შეიცავს საავტორო უფლებების შესახებ საქართველოს კანონით დაცულ ნაწარმოებს;
– დიზაინი მთლიანად ან რომელიმე შემადგენელი ელემენტით ემთხვევა საქართველოში რეგისტრირებულ, უფრო ადრინდელი პრიორიტეტის მქონე სასაქონლო ნიშანს, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც დიზაინის რეგისტრაცია მოთხოვნილია ამ სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების მფლობელის მიერ;
– დიზაინი მთლიანად ან რომელიმე შემადგენელი ელემენტით ემთხვევა სასაქონლო ნიშნების შესახებ საქართველოს კანონის თანახმად საყოველთაოდ ცნობილ ნიშნად აღიარებულ ნიშანს;
– დიზაინი მთლიანად ან რომელიმე შემადგენელი ელემენტით ემთხვევა საერთაშორისო ან სამთავრობათშორისო ორგანიზაციის ემბლემას, მის სრულ ან შემოკლებულ სახელწოდებას, ოფიციალურ საკონტროლო, საგარანტიო, სასინჯო დამღას, ბეჭედს, ორდენსა და მედალს, საქართველოს ან მისი ტერიტორიული ერთეულის ისტორიულ დასახელებას, გერბს, დროშას ემბლემას, ფულის ნიშანს ან წარმოადგენს აღნიშნული სიმბოლოების იმიტაციას და არ არსებობს თანხმობა მათი გამოყენების თაობაზე;
– დიზაინის რეგისტრაცია განხორციელდა არაკეთილსინდისიერი განზრახვით.

24. რა საფასურები უნდა იყოს გადახდილი დიზაინის რეგისტრაციისა და ძალაში შენარჩუნებისათვის?

დიზაინის რეგისტრაციისა და ძალაში შენარჩუნებისათვის გადახდილი უნდა იყოს შემდეგი საფასურები: ფორმალური მოთხოვნების ექსპერტიზის, არსობრივი ექსპერტიზის, დიზაინის გამოქვეყნების და რეგისტრაციის, რეგისტრაციის ყოველი 5 წლით ძალაში შენარჩუნებისათვის.
საფასური გადახდილი უნდა იყოს აგრეთვე საკონვენციო პრიორიტეტის მოთხოვნის, განაცხადის მასალებში ცვლილებების შეტანის, განაცხადის განხილვის შეჩერების, შეტყობინება-მოთხოვნაზე პასუხის წარდგენის ვადის გაგრძელების, რეესტრში ცვლილების შეტანის, საქმისწარმოების აღდგენისა და სხვა ქმედებებისათვის.
შესაძლებელია განმცხადებლის მიერ საფასურის წინასწარ გადახდა. იმ შემთხვევაში, თუ საფასური წინასწარ გადახდილია ისეთი ქმედებისთვის, რომელიც არ შესრულდა, განმცხადებელს უბრუნდება გადახდილი თანხის 80%.
განმცხადებლის მიერ საფასურის გადახდა უნდა მოხდეს საქპატენტის საბანკო ანგარიშზე.
დიზაინის რეგისტრაციასთან დაკავშირებულ საფასურებზე, განმცხადებელ დიზაინერებზე ვრცელდება 70%–იანი შეღავათი, ხოლო სტუდენტ, სკოლის მოსწავლე და პენსიონერ განმცხადებელ დიზაინერებზე – 90%–იანი შეღავათი.

25. როგორ უნდა დაარეგისტრიროს საქართველოს მოქალაქემ თავისი დიზაინი საზღვარგარეთ?

საქართველოს მოქალაქეს შეუძლია დიზაინზე განაცხადი შეიტანოს უშუალოდ იმ ქვეყნის ინტელექტუალური საკუთრების უწყებაში, სადაც სურს განსაკუთრებული უფლებების მოპოვება;
საქართველოს მოქალაქეს შეუძლია დიზაინის დარეგისტრირება დიზაინების საერთაშორისო რეგისტრაციის შესახებ ჰააგის შეთანმხმების მონაწილე მხარეებშიც, ამ შეთანხმებით გათვალისწინებული პროცედურების საფუძველზე, რისთვისაც განაცხადი უნდა წარადგინოს საერთაშორისო ბიუროში.

 

26. რა არეგულირებს დიზაინის რეგისტრაციასთან დაკავშირებულ უფლებებს საქართველოში?

   საქართველოში დიზაინის შექმნასთან, რეგისტრაციასთან, გამოყენებასა და სამართლებრივ დაცვასთან და აქედან გამომდინარე უფლებების განხორციელებასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს არეგულირებს "საქართველოს კანონი დიზაინის შესახებ”, განაცხადის შედგენის, წარდგენის, ექსპერტიზის, და რეგისტრაციის პროცედურებს აწესრიგებს ,,დიზაინის რეგისტრაციის თაობაზე ინსტრუქციის დამტკიცების შესახებ“ საჯარო სამართლის იურიდიული პირის - საქართველოს ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრის - საქპატენტის თავმჯდომარის 2011 წლის 14 დეკემბრის N3 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქცია, ხოლო მომსახურების საფასურები დიზაინის რეგისტრაციასთან დაკავშირებული ქმედებებისათვის დამტკიცებულია საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 3 ივლისის N182 დადგენილებით.
გარდა ამისა, დიზაინის სამართლებრივი დაცვის საფუძველს წარმოადგენს სამრეწველო საკუთრების დაცვის პარიზის კონვენცია (საქართველო წევრია 1991 წლიდან), დიზაინების საერთაშორისო რეგისტრაციის ჰააგის შეთანხმება (საქართველო წევრია 2003 წლიდან), ვაჭრობის მსოფლიო ორგანიზაციის "ვაჭრობასთან დაკავშირებული ინტელექტუალურ საკუთრებაზე უფლებების ასპექტების შესახებ” შეთანხმება (საქართველო წევრია 2000 წლიდან).
რაც შეეხება რეგისტრაციიდან გამომდინარე უფლებების განხორციელებასა და დარღვევებთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს, ისინი რეგულირდება საქართველოს სამოქალაქო და სამოქალაქო საპროცესო კოდექსებით, ხოლო ამ უფლებებთან დაკავშირებული დანაშაული ისჯება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 1891-ე მუხლით.


tag: