ახალი ტექნოლოგიები

 

  

 2010  წლის საუკეთესო გამოგონებები

 

                                                        ხელოვნური თვალი

 
ხელოვნური
ორგანოები ჯერ კიდევ ახლო წარსულში წარმოუდგენელი მოვლენა იყო. უახლესმა ლაბორატორიულმა კვლევებმა დაადასტურა, რომ ის რაც ფანტასტიკის სფეროს მიეკუთვნებოდა შესაძლოა რეალობად იქცეს. ასეთი რევოლუციური მიგნებაა  ხელოვნური თვალის გადანერგვა. ერთი სანტიმეტრის ხელოვნური თვალის სენსორი ინერგება პირდაპირ ბადურის ქვეშ და ოპტიკური რეცეპტორების შემცვლელის ფუნქციას ასრულებს. ტიუბინგენის თვალის კვლევითი ინსტიტუტის ექიმებმა ჩიპის კლინიკური ცდები განახორციელეს და შთამბეჭდავი შედეგებიც მიიღეს. პირველი ოპერაციები სამ უსინათლო პაციენტს ჩაუტარდა. ასეთი ხელოვნური ბადურის გადანერგვიდან  რამდენიმე დღეში პაციენტებმა  ოთახში საგნების გარჩევა დაიწყეს. მოგვიანებით ერთ-ერთმა მათგანმა შეძლო მაგიდაზე მომცრო ზომის ობიექტების  იდენტიფიცირება, გადაადგილება და შენობაში  დამოუკიდებლად სიარული. მან ასევე მოახერხა  ნაცრის ფრის შვიდი ტონალობის გარჩევა და ოთახის საათის საშუალებით დროის განსაზღვრა.

იმპლანტანტის უნიკალურობა იმაში მდგომარეობს, რომ აქამდე ვერავინ შეძლო დამუშავებული ინფორმაციის ელექტრონული სენსორიდან თვალის ნერვის გავლით თავის ტვინში გადაცემა. ყველა წინა მოდელი დისფლეიზე მხოლოდ გამოსახულების პროეცირებას ახდენდა. ახალი მოწყობილობის შექმნას ოფტალმოლოგები ამ დარგში ნამდვილ გარღვევად მიიჩნევენ და უკვე გეგმავენ სენსორის საფუძველზე მთლიანი ფუნქციური ბიონური თვალის დამზადებას.

                                    ხელოვნური ფილტვი


დახვეწილი ბიოსიმულატორების დახმარებით მერიკელმა
მკვლევარებმა შექმნეს ახალი აგებულების ვირთხის ხელოვნური ფილტვი, რომელიც 95%-ით არის მიახლოებული ვირთხის ბუნებრივ ფილტვთან. მას გააჩნია ნამდვილი ფილტვის მაგვარი ჩასუნთქვა-ამოსუნთქვის სისტემა და  ჟანგბადის ნახშიროჟანგად გარდაქმნის უნარი. ამ კვლევის საბოლოო მიზანია ხელოვნური ფილტვის ისეთ ზომამდე გაზრდა, რომ მოხერხდეს ადამიანის დაავადებული ფილტვების ჩანაცვლება, რაც შვებას მოუტანს ფილტვის სიმსივნითა და ამ ორგანოს სხვა პათოლოგიებით შეწუხებულ  პაციენტებს.

 

  

 მსოფლიოში სულ უფრო და უფრო მეტი ადამიანი სარგებლობს ავტომობილით, რაც სატრანსპორტო საცობებსა და გარემოს დაბინძურებას იწვევს. ჩინეთში ადამიანების სიმრავლესთან ერთად საგრძნობლად აწუხებთ ეს პრომლემაც. ერთ-ერთმა ჩინურმა კომპანიამ წარმოადგინა ახალი თაობის ავტობუსის პროექტი, რომლის სალონი იმდენად მაღლაა აწეული, რომ მსუბუქი მანქანები მის ქვეშ თავისუფალად გადაადგილდებიან. ასეთი ავტობუსით ერთდროულად 1200 ადამიანის გადაყვანა მოხერხდება. ეს სატრანსპორტო საშუალება ეღირება მეტროზე იაფი და ეკონომიურიც იქნება, რადგან ნაწილობრივ მზის ენერგიაზე იმუშავაბს. ამ ტიპის ავტობუსები სავარაუდოდ 2011 წლისთვის გამოჩნდება ჩინეთის ქუჩებში.

 


მომავლის ტრანსპორტის შექმნაზე მრავალი გამომგონებელი მუშაობს. ზოგის მოსაზრება ინოვაციური, მაგრამ არაპრაქტიკულია, ვინაიდან არ არსებობს შესაბამისი ტექნოლოგიები და იდეებიც განუხორციელებელი რჩება. სკეპტიკურად აღიქმება გლენ მარტინის ახალი გამოგონებაც - ავტომობილი, რომელსაც გასაშლელი ფრთები, უსაფრთხოების ბალიშები და პარაშუტი აქვს, იგი კარბონის ბოჭკოსგანაა დამზადებული და საკმაოდ მსუბუქია. ეს უჩვეულო ავტომობილი 200 ცხენის ძალის მქონე ბენზინის ძრავაზე მუშაობს. თეორიულად იგი შეძლებს ადამიანის 244 მეტრის სიმაღლეზე აყვანას, თუმცა მისი ბენზინის ავზი მცირე მოცულობისაა და მხოლოდ იმდენი რაოდენობის საწვავს იტევს, რამდენიც 30 წუთიანი ფრენისთვის იქნება საკმარისი. 2011 წელს აშშ-ში საცდელი ფრენების შემდეგ იგეგმება ამ სატრანსპორტო საშუალების კომერციული გამოშვება. მისი შეძენის მსურველებს დაახლოებით 200 000 დოლარის გადახდა მოუწევთ. ამ “ავტომობილით” აფრენა მხოლოდ აეროპორტის ასაფრენი ბილიკით იქნება შესაძლებელი.

      
  რობოტები

 

გასულ წელს გამომგონებლებმა შეიმუშავეს   სხვადასხვა ახალი ტიპის რობოტი. გამოფენაზე Sigapore Robotcup 2010 წარმოდგენილი იყო  ორი სოციალური რობოტი - ოლივია და ლუკასი. პროგრამის წესების თანახმად ამ მანქანებს შეუძლიათ ადამიანებთან ურთიერთობა. ოლივია  შინამოსამსახურის ან პირადი მდივნის ფუნქციას ასრულებს, უკრავს სხვადასხვა მუსიკალურ ინსტრუმენტზე, აკონტროლებს ელექტრომოწყობილობების მუშაობას და პასუხობს სატელეფონო ზარებს. ლუკასს  შემქმნელებმა გიდისა და ოფიციანტის ფუნქცია დააკისრეს. რობოტი მსურველს მიართმევს სასმელსა და საკვებს, მიაწვდის საჭირო ინფორმაციას და შეასრულებს სხვადასხვა სამომხმარებლო სამუშაოებს

ოქსფორდის უნივერსიტეტის სპეციალისტებმა დაამუშავეს რობოტების ახალი კლასი, რომლებსაც შეუძლიათ კითხვა და წაკითხულის არსის გაგება. ეს ე.წ „ხელოვნური ინტელექტი“  სასარგებლო იქნება დაზვერვაში, როგორც აქტიური დამხმარე პერსონა ტექსტური ინფორმაციის მოძიებასა და ანალიზში. ასე მაგალითად, რობოტი სახელით მარჯი, რომელიც სიმბოლოთა ოპტიკური ამოცნობის მოწინავე ტექნოლოგიებითაა აღჭურვილი, წარმატებულად კითხულობს სიტყვებს და საიტების სიახლეების სკანირებას ახდენს, რათა დაადგინოს მათი ზუსტი მნიშვნელობა. მაგალითად, მას უკვე შეუძლია გამოარკვიოს, რომ “ბარკლაუსი”- ეს არის ბანკი, “სტრადა” კი - ცნობილი რესტორანი. 

ერთერთ რობოტს კი თავისუფლად შეიძლება ეწოდოს “სამუშო ადგილების ტერმინატორი ინგლისური ენის მასწავლებლებისთვის”. საქმე ისაა, რომ სამხრეთ კორეა 30,000 უცხოელ ინგლისური ენის მასწავლებელს ასაქმებს  სკოლებში და შესაბამისად ამ მასწავლებლების შენახვა სამხრეთ კორეისთვის დიდი ხარჯია. ქვეყნის მთავრობამ მოიფიქრა, რომ სკოლებში ბავშვებს უცხო ენა შეასწავლონ ინგლისურენოვანი რობოტის საშუალებით. გასულ წელს სამხრეთ კორეის რამოდენიმე სკოლაში უკვე დაინერგა ეს პროექტი და საკმაო წარმატებითაც. ამ წლის ბოლოსთვის კორეის მთავრობა კიდევ 18 სკოლაში გეგმავს პროექტის განხორციელებას. ეს პატარა „ანდროიდები“ გაცილებით კონკურენტუნარიანს ხდიან სამხრეთ კორეელ ბავშვებში ინგლისური ენის შესწავლას. გასაკვირი არაა, რომ ამ ფაქტმა ინგლისური ენის მასწავლებლები შეაშფოთა. ექსპერტები ვარაუდობენ, რომ ამ რობოტმა შესაძლოა სერიოზული დაპირისპირებები გამოიწვიოს.

სურათზე წარმოდგენილი რობოტი  მალე  კალიფორნიის სანაპიროებზე  მაშველის როლს მოირგებს და  ხალხს დაღუპვისგან იხსნის. მას შეუძლია ადამიანების გადარჩენა და თანაც გაცილებით უფრო სწრაფად  და ოპერატიულად ვიდრე  ამას ჩვეულებრივი მაშველი ახერხებს.  მისი სახელია EMILY, ან სრულად   Emergency Integrated Lifesaving Lanyard.  ეს გახლავთ რობოტი-ტივტივა, რომელიც მიცურავს 24 მ/სთ სიჩქარით, რაც ჩვეულებრივი მაშველის სიჩქარეზე 15-ჯერ მეტია. მისი გამომგონებელია ინჟინერი ტონი მულიგანი. სიმძლავრესა და სისწრაფეს რობოტი–ტივტივა მომცრო ზომის წყლის ტუმბოსაგან იღებს, რომელსაც წყლის ჭავლის დიდი სიმძლავრით გამოსროლა შეუძლია. დღესდღეობით ამ ტივტივა მანქანამ წარმატებით გაიარა  ტესტირება კალიფორნიაში. სიგრძეში 120 სანტიმეტრია, აპარატი იმართება დისტანციურად. ამ წლიდან იგეგმება მისი ინტეგრაცია iPhone app-სთან რის შედეგადაც რობოტი აღიჭურვება წყალქვეშა ძებნის სისტემით და შეძლებს ჩაძირული ობიექტების პოვნასაც.

---------------------------------------------------------------------------------


 
                         ნისლიდან წყლის მოპოვება  

     ადამიანთა უმეტესობისათვის ნისლი ნეგატიური მოვლენაა. ის აფერხებს თვითმფრინავის რეისებს, საფრთხეს უქმნის მძღოლებს, მის გამო გემები მეჩეჩზე ირიყება, მთის მწვერვალიდან აღარ არის ხილვადობა და საერთოდ, მის გამო ამინდი მოღრუბლულია და ნესტიანი. მაგრამ ზოგ განვითარებად ქვეყანაში ნისლი სასმელი წყლის მოპოვების წყაროდაც კი შეიძლება იქცეს. მართლაც, მეცნიერთა და მკვლევართა მცირე ჯგუფი მუშაობს ნისლიდან წყლის მიღების ხერხების შემუშავებაზე. მათი წარმატება მიანიშნებს, რომ გარკვეულ შორეულ რეგიონებში ნისლის შეგროვება შეიძლება იყოს წყლის მარაგის პრობლემების ერთ-ერთი ყველაზე მარტივი, იაფი და გარემოსათვის უსაფრთხო გადაწყვეტა.
ჩილეში მეცნიერები უკვე რამდენიმე ათწლეულია ექსპერიმენტებს ატარებენ ნისლის ხელოვნურ კოლექტორებზე. ქვეყნის ჩრდილოეთის სანაპირო არეები უკიდურესად მშრალია, თუმცა ძალიან ნისლიანია. ერთ-ერთი ასეთი ადგილია მეთევზეების სოფელი ჩუნგუნგო, სადაც შეიქმნა ნისლიდან წყლის მიღების პირველი პროექტები და, მათ შორის, დღემდე ყველაზე დიდი პროექტი. ამ ადგილის (შემენაუერის) აღწერის მიხედვით, "ოკეანეზე დაბალი ღრუბლების ფართო ფენებია; ამგვარად, თუ დგახარ ჩუნგუნგოში და ზემოთ აიხედავ, ღრუბლის ძირს დაინახავ, რომელიც რამდენიმე ასეული მეტრით მაღლაა. ქარი ამ ღრუბელს გადაანაცვლებს სანაპირო გორაკებისაკენ. როცა ღრუბელი გორაკს ეხება, წარმოიქმნება ნისლი. ეს ნისლი ხეობებით გავრცელდება გორაკებზე, მან შეიძლება გორაკის მწვერვალებიც დაფაროს, მაგრამ შეიძლება მხოლოდ გორაკის კალთას მიებჯინოს”.
     ბუნებაში ნისლის შეკრება ხდება ხეების მეშვეობით, ნისლის ხელოვნურ შემკრებში გამოყენებულია დიდი, ვერტიკალური ბადის პანელები. როცა ნისლი გადის ბადეში, ზოგი წვეთი ეჯახება მოწნულ ნაწილს, ჩამოდის პანელზე და იკრიბება. ეს წყალი შეიძლება გამოყენებულ იქნას ყოფა-ცხოვრებაში, სოფლის მეურნეობაში ან ტყის მასივების აღსადგენად. ამ უკანასკნელმა კი შეიძლება მცენარეულობასაც ნისლის ბუნებრივი კოლექტორის ფუნქცია დააკისროს. შეკრებილი წყლის ნაწილი ნიადაგს მორწყავს, სხვა მცენარეებს ასაზრდოებს, ცოცხალ ბუნებასა და იმ პატარა ნაკადულებს გამოკვებავს, რომლებსაც ადამიანები გამოიყენებენ.
 
 
                          გაპრიალებული ფურცლოვანი მინა

     შეიძლება გასაკვირი იყოს, მაგრამ მინა, რომელსაც დღეს თანამედროვე ფანჯრების, ავეჯისა და ავტომობილებისათვის ვიყენებთ, საკმაოდ ახალი გამოგონებაა. მე-19 საუკუნემდე ფანჯრის მინას დიდი ზომის ცილინდრების ან დისკების გაბერვითა და ბრტყელ ნაჭრებად დაჭრით აწარმოებდნენ. მე-19 საუკუნეში საფანჯრე მინა მზადდებოდა მრგვალი მასალის ან ცილინდრების გამოყენებით მზადდებოდა. ბრტყელი მინის წარმოების ხერხი ინგლისელმა ინჟინერმა ჰენრი ბესემერმა 1848 წელს გამოიგონა და დააპატენტა. მან პირველმა მიიღო ბრტყელი მინის უწყვეტი ლენტი.
     მინის წარმოების ტექნოლოგიის გაუმჯობესების მიმართულებით მნიშვნელოვანი გარღვევა ბრიტანელი ძმების _ პილკინგტონების სახელს უკავშირდება. მათ მიიღეს უწყვეტი ლენტის ფორმის მქონე მინა, რომლის ჩამოსხმა თუნუქის აბაზანის გამოყენებით, გამდნარი მინის დინებით ხდება. ამ გამოგონების წყალობით შემცირდა გაპრიალების პროცესის ხარჯები, რასაც შედეგად მინის წარმოების გაიაფება მოჰყვა.
     ამჟამად გაპრიალებული ფურცლოვანი მინა ნედლეულის გადნობის გზით მზადდება. ერთმანეთში შერეული ნედლეული მიეწოდება დიდ ღუმელს, რომელიც ბუნებრივი აირით ან სხვა საწვავით ხურდება. შემდეგ ეს მასა გადადის თუნუქის აბაზანაში. მინა გადმოედინება თუნუქის ზედაპირზე და წარმოქმნის გაპრიალებულ ლენტს, რომელსაც ორივე მხარეს იდეალურად გლუვი, 4მმ-მდე თანაბარი სისქის პრიალა ზედაპირი აქვს. შემდეგ მინის ფურცელი ტრანსპორტირდება გორგოლაჭებზე, რომლებზეც ცივდება, გორგოლაჭების ბოლოში (დაახლ. 100 მეტრზე) კი მინა იჭრება.
     1959წელს ძმებმა პილკინგტონებმა თავიანთი გამოგონებისათვის პატენტი აიღეს. 2005 წელს მსოფლიო ბაზარზე ბრტყელი მინის რაოდენობა დაახლ. 41 მილიონი ტონა იყო, რაც მინის საწყისი დამზადების დონეზე დაახლოებით 19 მილიარდი დოლარის ღირებულებას შეადგენდა. დღეს "პილკინგტონი” მსოფლიოს წამყვანი მინის კომპანიაა. მისი წარმოება 24 ქვეყანას მოიცავს და პროდუქცია 130 ქვეყანაში იყიდება.
 
 

                         დისტანციური მართვის პულტის შექმნის ისტორია
 
     მსოფლიოში პირველი დისტანციური მართვის პულტის სავაჭრო სახელწოდება იყო Lazy Bones ("ზარმაცი”). იგი აშშ კორპორაცია "ზენიტმა” შექმნა.
     კომპანიის დამფუძნებელსა და პრეზიდენტს იუჯინ მაკდონალდს მისი შექმნის იდეა 1950 წელს გაუჩნდა; იგი ფიქრობდა, რომ მაყურებელი დიდად დააფასებდა "მომაბეზრებელი რეკლამების გამორთვის” შესაძლებლობას, თუმცა, სამწუხაროდ, პირველი დისტანციური მართვის პულტი მთლად დისტანციური არ იყო, რადგან გრძელი სადენით იყო შეერთებული ტელევიზორთან. ეს კი არხების გადასართავად მაინცა და მაინც მოსახერხებელი არ გახლდათ, ზოგჯერ კი ხიფათსაც შეიცავდა - მაგალითად, თუ ვინმე შემთხვევით სადენს წამოედებოდა სამზარეულოში.
     პირველი უსადენო დისტანციური მართვის პულტი 1955 წელს დამზადდა. გამოგონება დაფუძნებული იყო ფოტოელემენტების გამოყენებით ტელევიზორის ამუშავების იდეაზე. ოთხი გადამწოდი ჩამონტაჟდა ტელევიზორის კუთხეებში, ხოლო თვითონ პულტი, სახელად Flash-Matic-ი, ფარანს ჰგავდა. მისი ხარვეზები აშკარა იყო მზიან დღეებში, როცა დღის შუქის მიხედვით იცვლებოდა არხი და ხმის სიმაღლე. არც რადიოტალღებით მართვა იყო საუკეთესო გამოსავალი, რადგან გარკვეული სიძლიერის სიგნალს არხის გადართვა მეზობლის ბინაშიც შეეძლო.
     პირველი იდეა, რომელსაც, როგორც ჩანს, არ ჰქონდა ზემოაღნიშნული ხარვეზები, კომპანიის ინჟინრის რობერტ ადლერის სახელთანაა  დაკავშირებული. ამ ვარიანტს ეწოდებოდა Space Commander 400. იგი იყენებდა ზებგერით ტალღებს, რომელიც არ ესმოდათ ადამიანებს და შეეძლო არხების გადართვა, ხმის სიმაღლის შეცვლა, ასევე ჩართვა და გამორთვა. დიზაინის თვალსაზრისით, Space Commander-ი სინამდვილეში პატარა პიანინო იყო. ალუმინის ღერები, რომლებითაც ხორციელდებოდა მართვა, მინიატურული ჩაქუჩების მეშვეობით მექანიკურად ახდენდა ბგერების აღწარმოებას. ეს იდეა ახლაც კი შთამბეჭდავია, როცა გაიაზრებ, რომ არხის გადასართავად აღარ იყო საჭირო არც ბატარეები და არც პულტის დაჭერა ტელევიზორის მიმართულებით. "ზენიტმა” გამოგონება 1956 წელს დააპატენტა და ახალი პროდუქტი ბაზარზე  გაიტანა. ტელევიზორები ამ პულტთან ერთად 30 %-ით მეტი ღირდა, მაგრამ ამას არ შეუშინებია მომხმარებლები. სწორედ ამის შემდეგ გაჩნდა სოციალური მოვლენა, რომელსაც couch potato-ს ("ზარმაცი, უმოძრაო”) უწოდებენ.
     XX საუკუნის 80-იან წლებამდე, როცა გაჩნდა პირველი პულტები, რომლებშიც გამოიყენებოდა ინფრაწითელი ტექნოლოგია, "ზენიტმა” და სხვა კომპანიებმა გაყიდეს 9 მილიონზე მეტი ტელევიზორი ადლერის გამოგონების გამოყენებით.
 


                         კომპაქტდისკის 25 წლის იუბილე
 
     1982 წლის 17 აგვისტოს ფილიპსის კომპანიამ ჰანოვერში (გერმანია) გამოუშვა პირველი კომპაქტდისკი. დისკებზე გაყიდული პირველი ჩანაწერები იყო "აბბა”-ს Visitors და რიჰარდ შტრაუსის ალპური სიმფონია ჰერბერტ ფონ კარაიანის დირიჟორობით. წელს აღინიშნება კომპაქტდისკის 25 წლის იუბილე, მოწყობილობისა, რომელმაც მუსიკალურ ბაზარზე გლობალური რევოლუცია მოახდინა.
     მარტივად რომ ვთქვათ, კომპაქტდისკი ერთობლივად შეიმუშავეს ფილიპსმა და სონიმ. სინამდვილეში კი ეს ისტორია უფრო ძველია და თანამედროვე კომპაქტდისკებს ბევრი წინამორბედიც ჰყავდა, მათ შორისაა, ამერიკელი ჯეიმს ტ. რასელის გამოგონება. სწორედ რასელი იყო პირველი, ვინაც შეიმუშავა რევოლუციური იდეა, რომელიც გულისხმობდა სინათლის გამოყენებას ბგერის ჩაწერისა და აღწარმოებისათვის. მან გამოიგონა პირველი ციფრულ-ოპტიკური ჩამწერი და აღმწარმოებელი სისტემა და მასზე პატენტიც მიიღო. მისი გამოგონებით, კომპაქტდისკით (CD-ROM), დაინტერესდნენ ინვესტორები და ლიცენზიატები აუდიო კომპანიებიდან, მათ შორის, სონიც.
     1979 წ. ფილიპსმა და სონიმ დაიწყეს თანამშრომლობა მუსიკალური ჩანაწერებისათვის ახალი ოპტიკური სტანდარტის შესამუშავებლად. ორივე კომპანიამ მოამზადა სტანდარტები მომავალი კომპაქტ-დისკებისათვის და შეთანხმდა ერთმანეთისთვის გაეზიარებინათ გამოცდილება თავიანთი მიღწევებიდან. პიტ კრამერი, რომელიც ფილიპსის ოპტიკური ჯგუფის წევრი იყო, აღნიშნავდა: "ჩვენ ამას მივაღწიეთ ღია თანამშრომლობით ახალ სტანდარტზე შეთანხმების მისაღწევად. ფილიპსისათვის ეს ღია ინოვაცია იყო ახალი მიდგომა და ის მომგებიანი გამოდგა”. მაგ. ფილიპსი გეგმავდა დაემზადებინა კომპაქტ-დისკი 11,5 სმ დიამეტრით, მაგრამ გეგმები შეცვალა, როცა სონიმ დაჟინებით მოითხოვა, დისკზე ბეთჰოვენის მთელი მე-9 სიმფონია დატეულიყო. ამ სიმფონიის ყველაზე გრძელი ჩანაწერი 74 წუთის განმავლობაში ჟღერს და ეს ზუსტად ის აუდიოსივრცეა, რომელსაც 12 სმ-იანი კომპაქტდისკი უზრუნველყოფს.
     პირველი კომპაქტდისკები გაყიდვაში გამოჩნდა 1982 წელს და უპირველეს მომხმარებლებად კლასიკური მუსიკის მოყვარულები ითვლებოდნენ; კომპაქტდისკის პირველი აღწარმოებითი მოწყობილობები ძალიან ძვირი იყო, ახლანდელი კურსით - 1000 £. მას მერე გაყიდულია 200 მილიარდზე მეტი კომპაქტდისკი. იგი გახდა ყველაზე პოპულარული მატარებელი მუსიკალური ჩანაწერისა და კომპიუტერული ციფრული მონაცემებისათვის. იგი იყო დღევანდელი DVD დისკების წინამორბედი. ფილიპსის კომპანიას მიღებული აქვს პატენტების სერია თავისი კომპლექსური გამოგონებისათვის.
 
 
                        "მიწის გავლენის” ეფექტი წყალზე

     "კიტეკატის” (კატის საკვების) ცარიელი თუნუქის ქილა ყავის თუნუქის ქილაში, თმის საშრობსა და სამზარეულოს სასწორში _ სწორედ ეს საგნები გადაიქცა წინაპირობად XX საუკუნის ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული გამოგონებისა, რომელიც ბრიტანელი გამომგონებლის ქრისტოფერ კოკერელის სახელს უკავშირდება და პირველი საჰაერობალიშიანი სატრანსპორტო საშუალების შექმნაში გამოიხატება.
     1952 წელს სამზარეულოში ექსპერიმენტების დროს კოკერელმა შეამჩნია, რომ კონსერვის პატარა ქილის უფრო დიდ ქილაში მოთავსებისა და შიგ ჰაერის ჩაბერვის შემთხვევაში ქვემოთ მიმართული ძალა უფრო მეტი იყო, ვიდრე კონსერვის ერთ ქილაში ჰაერის ჩაბერვისას.
     საჰაერობალიშიანი სატრანსპორტო საშუალებებში გამოიყენება ე.წ. "მიწის გავლენის” ეფექტის პრინციპი, იდეა, რომ ჰაერის დაჭერით სწრაფად მოძრავ სატრანსპორტო საშუალებასა და მიწას შორის შეიძლება დამატებითი აწევის მიღება და დამუხრუჭების შემცირება. კოკერელამდე რამდენიმე სხვა გამომგონებელმაც სცადა ამ ეფექტის გამოყენება მობილური მანქანების ასაგებად. ზოგი წარმატებული აღმოჩნდა, მაგ. ვლადიმირ ლევკოვი (საბჭოთა კავშირი) და დი აი ჯ. კაარიო (ფინეთი) ნავების აგებაში. კაარიომ პატენტიც მიიღო თავს გამოგონებაზე "ზედაპირის პლანერი”. სამწუხაროდ, მან ვერ შეძლო საკმარისი სახსრების მოპოვება შემდგომი განვითარებისათვის.
     1962 წელს ქ. კოკერელმა მიიღო პატენტი გამოგონებისათვის. მისი გეგმის მიხედვით აგებული პირველი სატრანსპორტო საშუალება 1959 წელს ამოქმედდა. ათი წლის შემდეგ კოკერელს მიენიჭა რაინდის წოდება საინჟინრო საქმეში შეტანილი წვლილისათვის. საჰაერობალიშიანი სატრანსპორტო საშუალებები გამოიყენება სამხედრო და სამოქალაქო მიზნებისათვის. მათ შეუძლია მოძრაობა ტალახზე, წყალზე, ჭაობებზე და ასევე მყარ მიწაზე.
     სამგზავრო საჰაერობალიშიანი სატრანსპორტო საშუალებები მოქმედებდა ლამანშზე, სადაც იქნა დამყარებული მისი 22 წუთში გადალახვის რეკორდი.
 
 
                     სიახლეები მევენახეობაში
 
     "ყურძნის ნამყენი ნერგების გამოყვანის გველესიანის ხერხი”, ინტელექტუალური საკუთრების მსოფლიო ორგანიცაზიამ (ისმო) უმაღლესი კატეგორიის იმ გამოგონებად აღიარა, რომელსაც ანალოგი არ გააჩნია.
     გამოგონებაზე მუშაობა 1947 წელს დაიწყო ნიკოლოზ გველესიანმა, შთამომავლობით მეღვინემ, შემდგომში ეს ძიება განაგრძო მისმა შვილმა და მისი წარმატებით დაბოლოების სიხარულიც მას ხვდა წილად.
     1870-იან წლებში ევროპაში ამერიკიდან შემოტანილ ვაზს თან შემოჰყვა ყურძნის ყველაზე საშიში მავნებელი მწერი ფილოქსერა (ძალიან პატარა მწერი). პირველად იგი საფრანგეთში მოხვდა და მეღვინეობით ცნობილი ამ ქვეყნის ღვინის წარმოება გააკოტრა. შემდეგ ეს საშიში მწერი დასავლეთში გავრცელდა და 30 წლის განმავლობაში ვენახების დაახლოებით 6 მილიონი Hჰექტარი შეიწირა. მოგვიანებით ამერიკიდანვე შემოიტანეს ფილოქსერას ამტანი ვაზის ჯიში. თითქოს ამ პრობლემის გადაჭრის ყველაზე ადვილი გზა ევროპული ჯიშის ამერიკულით შეცვლა იყო. მაგრამ საქმე ისაა, რომ ამერიკული ვაზის ყველა მაჩვენებელი (მოსავლიანობა, შაქრიანობა, ნაყოფის გემო) დიდი ხნის წინ კულტივირებული ევროპული ვაზის ჯიშებისაზე დაბალი ხარისხისა აღმოჩნდა. ამ მდგომარეობიდან გამოსავალს ოცი წლის განმავლობაში ეძებდნენ და ბოლოს იმ დასკვნამდე მივიდნენ, რომ ვენახების აღდგენის საუკეთესო მეთოდი იქნებოდა ვაზის ევროპული ჯიშების ამერიკულზე დამყნობის მეთოდი, რომელიც გულისხმობს დამყნობას ინგლისური კოპულირების მიხედვით. ეს მეთოდი ყველაზე პრაქტიკული აღმოჩნდა. მან მეღვინეობის სწრაფი აღდგენა უზრუნველყო. მაგრამ მასაც თავისი უარყოფითი მხარეები ჰქონდა – კერძოდ, სტრატიფიკაცია (სათბურში ვაზის ნამყენი კალმების წინასწარი მოყვანა) და ყურძნის ხარისხიანი ნერგების დაბალი გამოსავლიანობა.
     საუკუნის მანძილზე ყურძნის ნამყენი ნერგების მისაღებად მრავალი ტექნოლოგია შეიქმნა, რამაც ხელი შეუწყო მათი ხარისხის გაუმჯობესებასა და სიბნელეში გამოსავლიანობის 75%-მდე ზრდას. თუმცა შეუცვლელი დარჩა: 1. დამყნობის მეთოდი - ეს არის ინგლისური კოპულირება, და 2. ნამყენი მასალის წინასწარი სტრატიფიკაცია. შემიძლია დავასახელო მაგალითებიც: მსოფლიოს უდიდესი კომპანია VIVAL COOPERATIVI RAUSCEDO SCARL, რომელსაც წელიწადში ყურძნის 65 000 000 ნერგი გამოჰყავს, ცნობილი ფრანგული კომპანია RICHTER S.A.T.V., BERILLON LILIAN და მრავალი სხვ.
     ყურძნის ნამყენი ნერგების მიღების გველესიანებისეული გამოგონება თავისი სიახლით ყველა აქამდე ცნობილი ხერხისაგან პრინციპულად განსხვავდება. დამყნობილ ყურძნის ნერგებს ნიადაგში იმწუთასვე რგავენ, წინასწარი სტრატიფიკაციის გარეშე. ხოლო ეკოლოგიურად სუფთა ყურძნის ნერგების გამოსავლიანობა 90%-ს შეადგენს. ამასთან მათი თვითღირებულება ორჯერ მცირდება.
     ახალი ტექნოლოგიის დანერგვა დღეს საკმაოდ აქტუალურია, ვინაიდან მას შეუძლია თავისი წვლილი შეიტანოს გლობალური დათბობის პრობლემების გადაწყვეტაში.
     როგორც ცნობილია, ყურძნის ნერგების გაზრდის პროცესი წინასწარ სტრატიფიკაციას უკავშირდება, რომელიც, თავის მხრივ, საჭიროებს შენობას ავტონომიური გათბობის სისტემით.
     ყურძნის ნერგების გაზრდის ტრადიციული ხერხი შემდეგში მდგომარეობს. სანაყენე სარგავ მასალას (საძირე და სანამყენე) ცხელ პარაფინში ათავსებენ, რომელიც საკვებ ნივთიერებებს შეიცავს და სანაყენე მასალას გამოშრობისგან იცავს, შემდეგ სტრატიფიცირებულ ყუთებში ათავსებენ და სველი ხის ნახერხს აყრიან. ყუთები სათბურში შეაქვთ და 2-3 კვირით აჩერებენ, სადაც მუდმივი მაქსიმალური ტემპერატურაა 25-350
   ზემოთ აღნიშნული დროის განმავლობაში მაღალი ტემპერატურისა და ტენიანობის გავლენით, საძირესა და სანამყენეს გამყენი კალმების შეზრდის გარდა ყურძნის ნერგებს 10 სმ-მდე ნაზარდები და 15 სმ-მდე ფესვები უჩნდება. ყურძნის ნერგებს სათბურიდან გამოტანისთანავე წამოზრდილ კალმებსა და ფესვებს ძირამდე აცლიან. შემდეგ მათ ცხელ პარაფინში ათავსებენ და სანერგეში რგავენ.
სათბურში კალმებისა და ფესვების გასაზრდელად ყურძნის ნერგები პლასტიკური ნივთიერებების 30%-ს ხარჯავენ. ნიადაგში მათი განვითარება ისევ იწყება დარჩენილი ნივთიერებების მარაგის ხარჯზე. თუ ნერგებს ნიადაგში გადავრგავთ სათბურში წამოზრდილი კალმების მოუშორებლად, ისინი ზრდას წყვეტენ და მთლიანად იღუპებიან. მათ მაგივრად სათადარიგო კვირტი განაგრძობს ზრდას.
ზემოთ ნათქვამიდან ჩანს, რომ ყურძნის ნერგების ტრადიციული მეთოდით გამოყვანა რთული და ძვირადღირებული ღონისძიებაა. თუ ყურძნის ნამყენ სარგავს (საძირე და სანამყენე) მიწაში პირდაპირ ჩავრგავთ, წინასწარი სტრატიფიკაციის გარეშე მყნობის შემდეგ, ყურძნის ნერგების გამოსავლიანობა დაბალი იქნება და 35-40%-ს შეადგენს.
     ამიტომ ახალი ვენახის გაშენებისათვის ყურძნის ნერგებს იმ კომპანიაში იძენენ, რომელიც მათ გამოყვანას აწარმოებს.
აღსანიშნავია ისიც, რომ ყურძნის ნერგების ზოგი გამომყვანი მათ არასერტიფიცირებული სანერგე მასალიდან აწარმოებს, რაც ხარისხზე უარყოფითად მოქმედებს.
     ახალი ტექნოლოგიის უპირატესობა იმაში მდგომარეობს, რომ იგი ყურძნის ნერგების მიწის იმ ნაკვეთზე გაზრდის საშუალებას იძლევა, სადაც ახალი ვენახის გაშენება იგეგმება. სანამყენე მასალის არჩევა და მისი შეძენა მეპატრონის მონაწილეობითა და თანხმობით ხდება, რაც ყურძნის ნერგის ხარისხის გარანტიაა. ამასთან, ყურძნის ნერგები იმთავითვე იმ ნიადაგზე ადაპტირდება, რომელზეც ახალი ვენახის გაშენებაა დაგეგმილი.
     ყურძნის ნამყენი ნერგების გამოყვანის პროცესი ბუნებრივ პირობებში, წინასწარი სტრატიფიცირების გარეშე, ნორმალურად და თანდათანობით ხორციელდება. ამ დროს კალუსი იმწუთასვე კი არა, თანდათანობით წარმოიქმნება. მის წარმოქმნაში ყველა კამბიალური უჯრედი მონაწილეობს. მისი შემდგომი დიფერენციაცია თანმიმდევრობით მიმდინარეობს, რის შედეგადაც შეერთების ადგილი უფრო მჭიდრო და საიმედოა. საძირეზე წარმოქმნილი ფესვები წინააღმდეგობის გარეშე აგრძელებენ განვითარებას. საძირეს ძირითადი კვირტი ყურძნის ნერგის განვითარების სხვა პროცესების შესაბამისად იზრდება. ამ ყველაფრის შედეგად საძირესა და სანამყენეს შეზრდის პროცესი დასაწყისშივე ბუნებრივ პირობებში მოხვედრისას უფრო დახვეწილია, მათი შემდგომი განვითარება ნორმალურად მიმდინარეობს და ყურძნის ბუჩქს, მთავარი კვირტიდან წარმოქმნილს, საუკეთესო სიმაღლე და ნაყოფიანობა აქვს, იგი დაავადებების მიმართაც უფრო გამძლეა.
ახალი ტექნოლოგიის გამოყენება ერთ ჰექტარზე 15 000 ყურძნის ნერგის მიღების საშუალებას იძლევა (დარგვის ფართობია 0.1X0.6) ყურძნის ნამყენი მასალის გადარგვა 25 მარტიდან 10 მაისამდე პერიოდში შეიძლება. შემოდგომაზე ყურძნის ნერგები მზადაა ვენახის გაშენებისათვის განკუთვნილ მიწის ნაკვეთზე გადასანერგად.
     ახალი ტექნოლოგიის დასანერგად გველესიანი თანამშრომლობს Mმებაღეობის, მევენახეობისა და მეღვინეობის ინსტიტუტის ისეთ ცნობილ სპეციალისტებთან, როგორებიც არიან სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი, აკადემიკოსი ნოდარ ჩხარტიშვილი და ყურძნისა და ხილის ნერგების გამოყვანის განყოფილების გამგე, სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა კანდიდატი ლევან უჯმაჯურიძე.
 გამოგონებაზე P3912 (10.09.06) საქართველოს საპატენტო უწყების "საქპატენტის” მიერ გაიცა პატენტი.
      28.12.05-ში შეტანილ იქნა განაცხადი ინტელექტუალური საკუთრების საერთაშორისო ორგანიზაციაში, რომელმაც გამოგონებას უმაღლესი შეფასება მისცა მსოფლიოს ნებისმიერ ქვეყანაში პატენტის აღების უფლებით. 
 
 
                    მზის ენერგიაზე მომუშავე მსოფლიოში ყველაზე
                    პატარა გადამწოდს მუდვივად მუშაობა შეუძლია 
                  
     ჩვენს დროში შეიძლება გადავაწყდეთ მზის ენერგიაზე მომუშავე სამუხტავ მოწყობილობებს, რომელიც iPod-ების, მობილური ტელეფონებისა და სხვა მოწყობილობებისათვისაა განკუთვნილი. მზის ენერგიაზე მომუშავე ეს სენსორული პაწაწინა სისტემა ბაზარზე არსებულ სხვა ნებისმიერ მოწყობილობასა და სტანდარტულ სისტემაზე 1000-ჯერ პატარაა. იგი შემუშავდა მიჩიგანის უნივერსიტეტში; 2,5X3,5X1 მმ-იანი სისტემა მსოფლიოში ყველაზე პატარაა, თუმცა მას პრაქტიკულად მუდმივად შეუძლია გარემო პირობებში ენერგიის დაგროვება.
ცხრა კუბური სანტიმეტრის ზომის მიკროგადამწოდის ასამუშავებლად ნახევარი ვოლტია საჭირო, თუმცა დღის საკმარისი განათებისას მოწყობილობას ოთხი ვოლტი ელექტროენერგიის გამომუშავება შეუძლია. ალბათ, ახლო მომავალში ამ მოწყობილობას მაღაზიების დახლებზე ვერ ვიხილავთ, მაგრამ სისტემა, რომელიც მზის ენერგიაზე მუშაობს, უკვე შეიძლება გამოყენებული იყოს გარემო პირობებში წყლისა და ჰაერის დაბინძურების მაკონტროლებელი უფრო იაფი და ეფექტური გადამწოდების ქსელების დასამონტაჟებლად. ეს სიახლე წარმოდგენილი იყო სან-ფრანცისკოს Solid-State Circuits კონფერენციაზე. "ჩვენს სისტემას პრაქტიკულად ხანგძლივად და შეუზღუდავად შეუძლია ფუნქციონირება, თუ პერიოდულად სინათლით დაიმუხტება, ბუნებრივად ან ხელოვნურად. ერთადერთი შემზღუდველი ფაქტორი ბატარეის ცვეთაა, მაგრამ გაცვეთამდე დიდი დროა.” – განაცხადა თავის მოხსენებაში პროფესორმა დევიდ ბლააუვმა, გამოგონების ერთ-ერთმა ავტორმა. გადამწოდი უმეტეს დროს "მძინარე” რეჟიმშია, გაზომვა ხდება რამდენიმე წუთში ერთხელ. გამომგონებლებს მიაჩნიათ, რომ მათი გადამწოდი გამოყენებული იქნება ერთმანეთისგან სრულიად განსხვავებულ სფეროებში. მომხსენებლის აზრით, მათ სისტემას, რომელსაც მომავალში პაციენტებში სხვა ორგანოს მაგივრად მოათავსებენ, შეეძლება თვალის წნევის, ტვინში სისხლის წნევისა და სიმსივნეების კონტროლი გლაუკომით ან ავთვისებიანი სიმსივნით დაავადების ან თავის ტრავმების შემთხვევაში; მით უფრო, რომ მეცნიერებს შეუძლიათ გადამწოდის კონსტრუქციის შეცვლა ისე, რომ მზის ენერგიის მაგივრად ის ენერგიას მიიღებს ადამიანის სხეულის მოძრაობის ან ტემპერატურის ცვალებადობის გზით. ამ სიახლის გამოყენება შეიძლება გადამწოდების მასივებშიც, რომლებიც გამოიყენება დიდი ზომის ნაგებობების, მაგალითად ხიდების, მდგომარეობის საკონტროლოდ, ან ქალაქებსა და დაშორებულ ტერიტორიებზე გარემოს ცვალებადობის სათვალთვალოდ. 
 
 
                    თხევადი მინა დაგვიცავს ბაქტერიებისა და
                          ულტრაიისფერი გამოსხივებისაგან
 
 
     მალე ბაზარზე გამოჩდება რევოლუციური გამოგონება - "თხევადი მინა”, რომელიც ბაქტერიებისა და ულტრაიისფერი სხივებისაგან დაგვიცავს. ეს გამჭვირვალე, არატოქსიკური და გარემოსათვის უვნებელი შესასხურებელი შეიძლება გამოვიყენოთ ადამიანთა - დაავადებებისაგან და ვენახების სოკოვანი ინფექციებისგან დასაცავად; იგი მაღალსიჩქარიანი მატარებლის წინაფრის გარსშემომდენთა დამცავი საშუალებაც იქნება.
     უნივერსალური შესასხურებელი, რომელიც მთლიანად სილიციუმის დიოქსიდისაგან შედგება, გაფრქვევისას ადვილად საწმენდ, მოქნილ, ჰაერშეღწევად 100 ნანომეტრის სისქის ზედაპირს ქმნის, რომელიც ადამიანის თმაზე 500-ჯერ თხელია. მისი შესხურება შეიძლება ნებისმიერი ტიპის ზედაპირზე, რათა ეს უკანასკნელი წყლის, ჭუჭყის, ბაქტერიების, მაღალი ტემპერატურისა და ულტრაიისფერი გამოსხივებისგან დაიცვას. წარმოქმნილი ფენის მოშორება უბრალო წყლითაც შეიძლება, ქიმიური საშუალებების გარეშე. ცდებმა, რომელიც სურსათის მწარმოებელმა კომპანიებმა ჩაატარეს, აჩვენა, რომ თხევადი მინით დაფარული სტერილური ზედაპირი ცხელი წყლით გარეცხვის შემდეგაც ისეთი სუფთაა, როგორც ძლიერი მათეთრებლის გამოყენების შემთხვევაში.
პატენტი შესასხურებელზე გერმანულ ფირმა Nanopool-ს ეკუთვნის, თუმცა გამოგონებულია თურქეთში. სიახლე უკვე გამოცადეს სხვადასხვა ტიპის ორგანიზაციებმა, ბრიტანული რკინიგზის გადამზიდის, სასტუმროების ქსელის, ტანსაცმლის მწარმოებელი კომპანიისა და სასაუზმეების ქსელის ჩათვლით. დიდ ბრიტანეთში შესასხურებელი მომხმარებლისთვის ამ წლის ბოლომდე უკვე ხელმისაწვდომი იქნება.
 
 
                    იაპონელებმა პრინტერს დაბეჭდილის წაშლა ასწავლეს
 
     იაპონელმა ინჟინრებმა შექმნეს პრინტერი, რომელსაც ქაღალდის ერთი ფურცლის 1000-ჯერ გამოყენება შეუძლია. განმეორებითი ბეჭდვის დროს მოწყობილობა ქაღალდიდან ძველ ტექსტს შლის და მასზე ახალ ინფორმაციას ბეჭდავს. PrePeat პრინტერში არ გამოიყენება არც მელანი არც ფხვნილი. ბეჭდვა თერმომგრძნობიარე პლასტმასის ზედაპირიან ქაღალდზე თერმომბეჭდავიანი დაბოლოების გადაადგილებით ხორციელდება. პრინტერს ჯერ მხოლოდ შავად ბეჭდვა შეუძლია. პრინტერის სახურავზე ღილაკებია წარწერებით "ბეჭდვა”, "გასუფთავება”, "გასუფთავება და ბეჭდვა”. მოწყობილობას შეუძლია ფურცლიდან ძველი ტექსტის წაშლა: პრინტერში შეიძლება მოთავსდეს ანგარიშის შავი ვარიანტი და მივიღოთ სუფთა ფურცელი. მწარმოებლებს მიაჩნიათ, რომ მსგავსი მოწყობილობა გარემოს დაბინძურების წინააღმდეგ ბრძოლაში წინ გადადგმული ნაბიჯია. მაგრამ სიახლის "ეკოლოგიურობა” საკმაოდ ძვირი სიამოვნებაა, პრინტერის ფასი ხომ დაახლოებით 5500 აშშ დოლარია. ბეჭდვისთვის მოწყობილობაში სპეციალური ქაღალდი გამოიყენება. ათასქაღალდიანი შეკვრა უფრო ძვირი ღირს, ვიდრე ნახევარი პრინტერი - 3300 აშშ დოლარი. თუმცა, თითოეული ფურცლის გამოყენება 1000-ჯერ შეიძლება.
 


                    ქარისა და მზის ზედმეტ ენერგიას მიწის ქვეშ შეინახავენ
 
        ამერიკული კომპანია "სანდია” მიწისქვეშა გამოქვაბულების გამოთხრას გეგმავს, რომლებიც ერთ მშვენიერ დღეს შეკუმშული ჰაერით გაივსება. ჰაერი გარეთ გამოსვლისას დაატრიალებს ტურბინას, რომელიც ელექტროენერგიას გამოიმუშავებს. გამოქვაბულებს იუტას შტატის უნაყოფო უდაბნოში დაახლოებით ერთნახევარი კილომეტრის სიღრმეზე უზარმაზარ მარილიან ბუდობებად ამოთხრიან. სწორედ ესაა ალტერნატიული ენერგიის პრობლემის გადაწყვეტის ერთ-ერთი ყველაზე საკამათო საკითხი: სად და როგორ შევინახოთ ენერგია, ქარი ხომ ყოველთვის არ უბერავს, ღრუბლებმა კი მზის ბატარეები შეიძლება გამოუსადეგარი გახადონ. განახლებად წყაროებზე დაფუძნებული ენერგეტიკის გაბატონება გაამწვავებს ელექტროქსელის ბალანსირებული დატვირთვის საკითხს. ამ ამოცანის გადაუჭრელობა "სუფთა” ენერგეტიკის განვითარებას აფერხებს. პატარა ზომის კომპრესორული ელექტროსადგურები უკვე აშენდა მაკინტოშსა (ალაბამის შტატი აშშ) და ბრემენში (გერმანია). ნორტონსა (ოჰაიოს შტატი აშშ) და ენკენში (აიოვას შტატი აშშ) განხილვის სტადიაშია სხვა პროექტები.
     კომპანია "მაგნუმ ენერჯი”, რომელმაც თავდაპირველად შეუკვეთა გამოქვაბულები, იქ ბუნებრივი აირის შენახვას აპირებს. შემდეგ კი, როდესაც მიწისქვეშა ქსელი საკმაოდ დიდი გახდება, იქ შეკუმშული ჰაერის სახით ქარისა და მზის ელექტროსადგურებით გამომუშავებული ჭარბი ენერგია შეინახება. გარდა ამისა, გამოქვაბულების გამოყენება შეიძლება მეზობელი ქვანახშირის ელექრტოსადგურებიდან ამოხეთქილი ნახშირორჟანგის აირების შესანახადაც. საბოლოოდ, აქ თხევადი ნავთობპროდუქტების განთავსებას არაფერი უშლის ხელს. 
 
 
                    იტალიელებმა შიმშილის საწინააღმდეგო და მეხსიერების
                            გასაუმჯობესებელი პრეპარატი გამოიგონეს
 

     იტალიელმა მეცნიერებმა გამოიგონეს პრეპარატი "ორი ერთში”, რომელიც ერთდროულად შიმშილის გრძნობას კლავს და მეხსიერებასაც აუმჯობესებს. როგორც პროფესორმა დანიელ პომელიმ ადგილობრივ პრესას განუცხადა, ეს პრეპარატი სურსათ-სანოვაგეს განეკუთვნება და შეიძლება საკვების დანამატადაც კი განვიხილოთ. სიახლე ჯერ მხოლოდ ცხოველებზეა აპრობირებული. ნუტრაცევტიკა, მნიშვნელოვანი კალორიული შემადგენლობის მქონე და ადამიანის ჯანმრთელობისთვის სასარგებლო ქიმიური და სხვა სახის ელემენტების შემცველი ბუნებრივი პროდუქტების შემსწავლელი მეცნიერებაა.
     მოლეკულა "ოეა” მეცნიერებისთვის ცნობილია "მაძღრობის ფაქტორის” სახელით. ეს მოლეკულა ცხოველის ორგანიზმში შეყვანისთანავე იწვევს სიმაძღრის შეგძნებას.
     "ოეას”-თან დაკავშირებით მეცნიერები კიდევ ერთი საინტერესო დასკვნამდე მივიდნენ. გამოირკვა, რომ ეს პრეპარატი მეხსიერებასაც აუმჯობესებს. მისი გავლენით ცხოველები საკუთარი მოძრაობის მარშრუტსა და ამ მარშრუტის პოტენციურად საშიშ მონაკვეთებს გაცილებით უკეთ იმახსოვრებენ.
იტალიელ მეცნიერთა აზრით, ლაბორატორიული ცდები იმედს იძლევა, რომ ახალი ორიგინალური ფარმაკოლოგიური პროდუქტის გამოყენება სულ მალე ადამიანისთვისაც იქნება შესაძლებელი. 
 
 
                    ერთ მშვენიერ დღეს ადამიანები შეძლებენ
                   ადამიანი-ობობასავით კედლებზე სიარულს
 
 
     კორნელის უნივერსიტეტში გამოიგონეს ხელისგულისოდენა მოწყობილობა, რომლის საშუალებით ადამიანს კედლებზე სიარული შეეძლება. სწრაფად მოჭიდებადი მექანიზმის საფუძველზე შესალებელია ისეთი ფეხსაცმლის ან ხელთათმნის შექმნა, რომელიც ეკვრის და სცილდება კედლებს დატვირთვის დროსაც კი, ამბობს ქიმიურ და მოლეკულურ-ბიოლოგიურ მეცნიერებათა პროფესორი პოლ სტინი, რომელმაც მაიკლ ფოგელემთან ერთად გამოიგონა ეს მოწყობილობა.
     გამოგონებისათვის შთაგონების წყარო აღმოჩნდა ფლორიდაში გავრცელებული ხოჭო, რომელსაც შეუძლია არა მარტო თავის წონაზე 100-ჯერ უფრო მეტი ძალით მიეკრას ფოთოლს, არამედ თვალის დახამხამებაში მოშორდეს კიდეც მას. მოწყობილობა შედგება მთვარისებრი მოხატულობის ბრტყელი ფირფიტისაგან, რომლის ზომაც მიკრონამდეა (მეტრის ერთი მემილიონედი). ქვედა ფირფიტაზე თხევადი რეზერვუარია მოთავსებული, ხოლო შუაში - ფორიანი ფენა. 9-ვოლტიანი ბატარეით მიღებული ელექტრული ველი მოწყობილობაში ტუმბავს წყალს, გამოდევნის რა წყლის წვეთებს ფორიანი ფენიდან. წვეთების ზედაპირული დაჭიმულობა მას აიძულებს "მიეკრას” ზედაპირს, ისე, როგორც ერთი სველი მინა ეკვრის მეორეს. "ჩვენს ყოველდღიურ ცდებში, ეს ძალები შედარებით სუსტია”, ამბობს სტინი. "მაგრამ თუ ბევრი იქნება და მათ მართვას შევძლებთ, როგორც ამას ხოჭოები აკეთებენ, მაშინ მოჭიდების მძლავრ ძალას მივიღებთ.” მაგალითად, გამომგონებლებმა ერთ-ერთ პროტოტიპში დაახლოებით 1 000 300 - მიკრონის ხვრელი გააკეთეს, ამიტომ მას შეუძლია დაახლოებით 30 გ-ით მეტი ტვირთი დაიჭიროს, ვიდრე ამას 70 სამაგრი შეძლებდა. მეცნიერთა შეფასებით, ერთი კვადრატული დუიმის მოწყობილობას მიკრონის ზომის ერთი მილიონი ხვრელით 15 ფუნტზე მეტი წონა შეუძლია დაიჭიროს. მოჭიდების გამოსართველად საკმარისია, ელექტრულ ველს მიმართულება შევუცვალოთ, რომ მოწყობილობასა და ზედაპირს შორის ცალკეული წვეთებით შექმნილი პაწაწინა "ხიდების” დარღვევით წყალი ფორებში გადაინაცვლებს. პოლ სტინი ამ ტექნოლოგიას დიდ მომავალს უწინასწარმეტყველებს, უპირველეს ყოვლისა, მშენებლობის დარგში. 
 
 
 
                    სამსუნგი წყალბადზე მომუშავე მფრინავი
                         სასტუმროთია დაინტერესებული

 
     "ნელა, ეს ახალი სიჩქარეა!” - ამბობენ ამ უჩვეულო სატრანსპორტო საშუალების ავტორები. მდიდრული დირიჟაბლ-ცათამბჯენი ავიალაინერების ილუმინატორებიდანაც კი ჩანს.
     ამ იდეის საკვანძო მომენტია მოგზაურობა, მოდუნება და დასვენება. ახალ დირიჟაბლში ასი მგზავრი ეტევა, თუმცა ჩვეულებრივი რეისის დროს მათი რაოდენობა უფრო მცირეა, ის ხომ ოთხი ორსართულიანი ნომრის, პენტჰაუსისა და ხუთი ჩვეულებრივი ნომრისგან შედგება. სასტუმროს პერსონალი 14 კაცით განისაზღვრება, რომელთაგან ექვსი ეკიპაჟის წევრი უნდა იყოს. კლასიკური დირიჟაბლისაგან განსხვავებით, ამ ახლი კონსტრუქციის კორპუსი ვერტიკალურადაა გაშლილი, ეს კი ჰაერის მასებისათვის წინააღმდეგობის გაწევას საკმაოდ აძნელებს, ამიტომაც მფრინავ სასტუმროს ძრავაზე მეტად ზურგის ქარი გამოადგება. თავად ბრიტანელები საკუთარ ქმნილებას სწრაფმავალ კლიპერს ადარებენ. პროექტის მიხედვით დირიჟაბლის სიჩქარეა 145კმ.სთ. მან საკუთარი მგზავრები ლონდონიდან ნიუ-იორკამდე 37სთ-ში, ხოლო ლოს-ანჟელესიდან შანხაიმდე ოთხ დღეში უნდა ჩაიყვანოს. ბრიტანელების აზრით, შეძლებული მგზავრები ასეთ გადაფრენაში დიდ თანხას არ დაიშურებენ. მგზავრების განკარგულებაში იქნება გემბანები ზევით ღრუბლებისა და ქვევით დედამიწის არაჩვეულებრივი ხედებით. იატაკი კი უზარმაზარი გამძლე მინისა იქნება; მათთვის იმუშავებს ბარები. დირიჟაბლის ფრენის მაქსიმალურ სიმაღლედ 3,66კმ. ივარაუდება, მაგრამ რომელიმე ღირშესანიშნაობის თავზე გადაფრენისას იგი სწრაფად რამდენიმე ათეული მეტრით ძირს დაშვებასაც შეძლებს. ბოლომდე ჯერ არ არის ცნობილი, როგორ აპირებენ ამ უზარმაზარი ხომალდის ავტორები მისი ტივტივადობის რეგულირებას, თუმცა ცნობილია, რომ ეს უნდა იყოს მტკიცე ჩარჩოებიანი, ელასტიური, ნახევრადმაგარი ტიპის აპარატი დრეკადი კედლებით. გარდა ასაფრენი მოწყობილობის წონისა, სასტუმროს მთლიანი წონიდან (დაახლოებით 300ტ.) 20ტ-ს საშენი მასალა, წყალი და ბალასტი იწონის. კონსტრუქციის უშუალო წონა 270 ტონაა, ანუ იმდენივე, რამდენიც ცარიელი A380 ავიალაინერ-გიგანტისა. ეს გიგანტიც ჰაერში წყაბლადის საშულებით ადის. ეს გაზი დედამიწიდან ერთ კუბმეტრზე დაახლოებით 1,2კლ. არქიმედეს Q ძალას უზრუნველყოფს. სუპერდირიჟაბლის ბალონის საერთო მოცულობა 330 ათას კუბს შეადგენს, რაც 396 ტონის აწევის საშუალებას იძლევა. წყალბადი ეკოლოგიურად სუფთაა და გარემოს არ აბინძურებს. საქმე ისაა, რომ სასტუმრო ელექტროენერგიით უნდა მოამარაგონ ნაწილობრივ მზის, ხოლო ძირითადად კი, - წყალბადის ბატარეებმა. მათ ასამუშავებლად მფრინავ სასტუმროს ბალონიდან მცირე რაოდენობის საწვავის გამოყენება მოუხდება. რაც შეეხება ხანძარს, რისკი საკმაოდ დაბალია. სასტუმროს ჰაერში ოთხი რომბისებური "კბილი” დაიჭერს, თითოეულ მათგანს ექნება მრავალი იზოლირებული სექცია, რომლებიც დაზიანების დროს თვითიზოლირებას მოახდენენ, თუმცა ეს ყველაფერი ჯერჯერობით ბრიტანელების ფანტაზიის ნაყოფია. ამ იდეამ Samsung Construction and Trading-ის ყურადღება მიიპყრო, რომელმაც, წარსულში ააგო ყველაზე მაღალი ცათამბჯენი Burj Khalifa, და ოდესღაც ამ რეიტინგის მეორე-მესამე ადგილზე მყოფი - Taipei 101 და Petronas Towers-ი. სწორედ ამ კომპანიამ შესთავაზა ბრიტანელებს ამ პროექტის უფრო დეტალური გეგმა. მოწინავე სამშენებლო ტექნოლოგიებსა და დირიჟაბლ-სასტუმროს შორის კავშირი გარდაუვალია. წარმოიდგინეთ მფრინავი ნაგებობის კარკასი, რომელზეც გარედან წყალბადით სავსე ბალონები, ხოლო შიგნიდან - "გემბანი-სართულები” იქნება განთავსებული. ეს დაკიდული სისტემები ძალიან ჰგავს მაღალსართულიანი ნაგებობების ან ხიდების მშენებლობისთვის ნაცნობ კონსტრუქციებს, რითაც Asmsung C&T-ი ასევეა დაიტერესებული. მინ კხიმის ვაჟი, Asmsung C&T - ის დიზაინერი, ამბობს: "ჩვენთვის ეს პროექტი ოცნებაა, რომელიც მომავალში ეკოლოგიურად "მდგრადი” შენობების რეალიზაციას უკავშირდება. ახლა, როდესაც გარემოს ზემოქმედების ფაქტორს არქიტექტურაში წამყვანი მნიშვნელობა ენიჭება, ჩვენ მზად ვართ მომავლის ხედვა გავაფართოოთ და პრობლემა 2015 წლისთვის გადავწყვიტოთ.” 
 
 
                   პირველმა ხელოვნურმა პანკრეასმა პირველ გამოცდას გაუძლო
 
     კემბრიჯის მეტაბოლიკურ მეცნიერებათა ინსტიტუტის თანამშრომლებმა რომან ხოვორკას ხელმძღვანელობით "ხელოვნური პანკრეასის” პირველი რანდომიზირებული გამოკვლევები ჩაატარეს.
წარმატების შემთხვევაში, კლინიკურ პრაქტიკაში "ხელოვნური პანკრეასის” სისტემის ფართო გამოყენება ხელს შუეწყობდა ბავშვებში პირველი ტიპის დიაბეტის მკურნალობას. მართლაც, ასეთი სისტემა ძილში ჰიპოგლიკემიის (სისხლში გლუკოზის მკვერთი ვარდნა) განვითარების რისკს საგრძნობლად შეამცირებს და პირველი ტიპის დიაბეტით დაავადებულ ბავშვებსა და მოზარდებს უკეთ დაიცავს.
     "ხელოვნური პანკრეასი” შედგება გლუკოზის დონისა და ინსულინის ტუმბოს რეგულატორისაგან - თანაც ცალკეული ელემენტები ბაზარზე უკვე არსებობს. ინსულინის საჭირო რაოდენობის განსაზღვრისათვის გამოიყენება გლუკოზის დონის მონაცემებზე დაფუძნებული რთული ალგორითმი.
     გამოკვლევებში მონაწილეობდა "პირველი ტიპის დიაბეტით” დაავადებული 5-დან 18 წლამდე ასაკის 17 ბავშვი და მოზარდი. კლინიკაში ექიმები 54 დღის განმავლობაში აკვირდებოდნენ ახალი სისტემისა და თერაპიული მეთოდის - კანქვეშ ინსულინის უწყვეტი შეყვანის - პროცესს. ამ მეთოდით ინსულინის ტუმბოთი წინასწარ გამოთვლილი ნორმა კანქვეშ უწყვეტად შეჰყავდათ. მიღებული მონაცემები ცხადყოფს, რომ ამ მეთოდით "ხელოვნური პანკრეასი” გლუკოზის დონეს ნორმის ფარგლებში დროის 60%-ში ინარჩუნებს, რაც მნიშვნელოვნად აუმჯობესებს კანქვეშ ინსულინის უწყვეტი შეყვანის მეთოდის შედეგებს, რომლითაც ეს მაჩვენებელი მხოლოდ 40%-ს შეადგენს. ახალი სისტემის გამოყენებით სისხლში გლუკოზის დონის 3,9 მმოლ/ლ-მდე (ზომიერი ჰიპოგლიკემია) შესამცირებლად ორჯერ მეტი დრო იყო საჭირო, ვიდრე კანქვეშ ინსულინის უწყვეტი შეყვანის მეთოდის ფონზე.
     "ხელოვნური პანკრეასი” პაციენტს სისხლის ყოველდღიური ანალიზისა და ინსულინის ინექციისაგან გაათავისუფლებს, თან გლუკოზისა და სისხლის დონის მართვის უფრო ხარისხიან მონიტორინგს უზრუნველყოფს. ასეთი სისტემა პირველი ტიპის დიაბეტით დაავადებულ ბავშვებსა და მოზარდებს ცხოვრების ნორმალურ რიტმს აღუდგენს და მათ შესაძლებლობა ექნებათ მკურნალობა პირდაპირ შინ გააგრძელონ.
 
 
                    შექმნილია საშუალება სხვადასხვა ტიპის ვირუსის წინააღმდეგ
 
     როგორც იქნა, იდენტიფიცირებულია შენაერთი, რომელიც ერთდროულად რამდენიმე ვირუსს ეფექტურად ებრძვის.
ამერიკელმა მეცნიერებმა აღმოაჩინეს მოლეკულა, რომელსაც შეუძლია ერთდროულად ებრძოლოს გარსიანი ვირუსების სხვადასხვა სახეობას, როგორიცაა ადამიანის იმუნოდეფიციტის, ებოლის, C ჰეპატიტის, დასავლეთ ნილოსის ვირუსები, რიფტის ველის ვირუსი და ყვითელი ციებ-ცხელება.
     ვირუსის ჩამოთვლილი სახეობები სხვადასხვა ჯგუფს განეკუთვნება, რომელთა შორისაა ფილო-, პოკსი-, არენო-, ბუნია-, პარამიქსო- და ფლავივირუსები. მეცნიერთა მიერ LJ001 სახელწოდებით იდენტიფიცირებული ნაერთის, წარმოებული როდანინის, , მოქმედება - ამ ჯგუფის სხვა სახეებზეც ვრცელდება. ამ ტიპის ვირუსსაწინააღმდეგო საშუალებები უკვე გამოყენებაშია, მაგრამ ყველა ცნობილ პრეპარატს სერიოზული ნაკლი აქვს. ასე მაგალითად, რიბავირინი მოქმედებს არა მარტო ვირუსულ ცილებზე, არამედ ავადმყოფის ჯანმრთელ უჯრედებზეც და ინარჩუნებს მაღალეფექტურობას მხოლოდ ვირუსების შეზღუდული რაოდენობის მიმართ; მეორე საკმაოდ ძვირადღირებულმა საშუალებამ, α-ინტერფერონმა, შეიძლება სერიოზული გვერდითი მოვლენები გამოიწვიოს.
     LJ001-ის ვირუსსაწინააღმდეგო მოქმედება უჯრედოვან კულტურებზე ლაბორატორიული ექსპერიმენტების დროს აღმოაჩინეს, შემდეგ კი თაგვებზე ჩატარებული ცდებით დადასტურეს; ასე გაირკვა, რომ შენაერთი მხოლოდ გარსიან ვირუსებს უმკლავდება. მეცნიერებს არასასურველი გვერდითი მოვლენები არ დაუფიქსირებიათ. LJ001-ის მოქმედების ზუსტი მექანიზმი ჯერ გაურკვეველია, მაგრამ მაინც არსებობს რამდენიმე საყურადღებო მოსაზრება; "ეს მცირე ზომის მოლეკულა უჯრედის მემბრანასა და ლიპიდურ გარსიან ვირუსებს უკავშირდება, - მოგვითხრობს კვლევების მონაწილე ბენგურ ლი, კალიფორნიის უნივერსიტეტიდან (ლოს-ანჯელესი). - მაგრამ ის დაზიანებები, რომელსაც იგი უჯრედს აყენებს, მალევე შუშდება, ხოლო ლიპიდურ გარსს რეგენერაციის უნარი არ გააჩნია, სწორედ ეს უშლის ხელს ვირუსის გავრცელებას”.
     მკვლევართა ანგარიშის მთლიანი ვერსია, მომზადებული ლოს-ანჟელესში, კალიფორნიის უნივერსიტეტის მასალების მიხედვით, ჟურნალ Proceedings of the National Academy of Sciences-ში გამოქვეყნდება.
 


                    ასპირინი მკერდის სიმსივნით სიკვდილიანობის 
                                          რისკს ანახევრებს

 
     ქალები, რომლებიც ასპირინს რეგულარულად იღებენ, მკერდის სიმსივნით ორჯერ ნაკლებად ავადდებიან. კვლევებმა, რომლებშიც 4 ათასზე მეტმა ქალმა მიიღო მონაწილეობა, აჩვენა, რომ თუნდაც მცირე რაოდენობით ასპირინის მიღება მკერდის სიმსივნით სიკვდილის რისკსა და ორგანიზმში ავთვისებიანი სიმსივნის გავრცელებასაც კი 50%-ით ამცირებს. უფრო მეტიც, ქალებში, რომლებიც ასპირინს კვირაში ორ-ხუთჯერ იღებენ, სიმსივნის გავრცელების რისკი 60%-მდე, ხოლო სიკვდილიანობა 70%-ით მცირდება. ასპირინის ანტისიმსივნურ თვისებაზე მეცნიერები უკვე გასულ წელს ალაპარაკდნენ. ამგვარად დამტკიცებულია, რომ მსხვილი ნაწლავის სიმსივნისადმი გენეტიკურად მიდრეკილ ადამიანებს ასპირინის ყოველდღიური მიღებით შეუძლიათ დაავადების განვითარების რისკი შეამცირონ. ხოლო მსხვილი ნაწლავის სიმსივნით დაავადებულებში კი ასპირინი სიკვდილის რისკს ამცირებს. ასევე ცნობილია, რომ ასპირინის ყოველდღიური ან ყოველკვირეული მიღება 40%-მდე ამცირებს კუჭის სიმსივნის გაჩენის რისკს. მაგრამ სამწუხაროდ, პრეპარატი ვერ გვიცავს ხორხის, საყლაპავი მილისა და კუჭის კარდიალური ნაწილის სიმსივნისაგან.
ექიმები გვაფრთხილებენ, რომ ასპირინის რეგულარული მიღება საშიშია გვერდითი მოვლენების გამო. მაგალითად, მან შეიძლება გამოიწვიოს სისხლჩაქცევები ტვინში, ან საერთოდ, ორგანიზმში, განსაკუთრებით, მოხუცებში. რაც უფრო დიდია დოზა, მით მეტია სისხლჩაქცევის ალბათობა.
 
 
 
                     დადგენილია, როგორ აზროვნებენ აზარტული მოთამაშეები
 
      აზარტული თამაშის დროს ადამიანებში ქონების დაკარგვის შიში ძლიერ ემოციებს იწვევს. როგორც გაირკვა, ასეთი რეაქციის მიზეზი თავის ტვინის ე.წ. "შიშის ცენტრის” - ნუშისებრი სხეულის რეაქციაა. ასეთ დასკვნამდე მივიდნენ კალიფორნიის ტექნიკური და ლონდონის უნივერსიტეტების მეცნიერები, რომლებიც იკვლევდნენ ქალებს ასეთი შიშის შედეგად მიღებული თავის ტვინის ტრავმებით. ექსპერიმენტში მონაწილეობა მიიღო უბრახ-ვიტეთი დაავადებულმა ორმა ქალბატონმა. ესაა საკმაოდ იშვიათი დაავადება, რომლის დროსაც ემოციის ფორმირებში მონაწილე ე.წ. ნუშისებრი სხეულის მოქმედების ბლოკირება ხდება.
ექსპერიმენტის დროს მეცნიერები ამ ქალების მოქმედებებს უდარებდნენ 12 ჯანმრთელი ადამიანისას. ყველა მოხალისეს ფულზე თამაში შესთავაზეს. პირობა ასეთი იყო: ერთ ცხენზე შეიძლებოდა 5 ან 20 დოლარის დადება, მოგება კი 20 დოლარს შეადგენდა. მონაწილეთა უმრავლესობამ აირჩია პირველი, წაგების შემთხვევაში ნაკლებად მტკივნეული, ვარიანტი. ნუშისებრი სხეულის ფუნქციის მოშლილობით დაავადებულმა ორმა მონაწილემაც იგივე გაიმეორა. "ნუშისებური სხეული, როგორც აღმოჩნდა, წინდახედულობას გვმატებს” - ხსნის ერთ-ერთი მეცნიერი რალფ ადოლფსი. - "ჩვენ უკვე ვიცით, რომ შიშის ფორმირების პროცესში იგი უკვე ამოქმედებულია. და სწორედ ის "გვაშინებს” ფულის დაკარგვის პერსპექტივით. მეცნიერების აზრით, ეს აღმოჩენა იმის დასტურია, რომ ადამიანებმა ევოლუციის პროცესში სიფრთხილე ისწავლეს და ცდილობენ საკვებისა და სხვა ღირებულებების დაკარგვის პერსპექტივა თავიდან აიცილონ. გარდა ამისა, მეცნიერები იმედოვნებენ, რომ ეს კვლევა დაეხმარებათ პასუხი გასცენ კითხვას - რატომ არის, რომ ადამიანთა ერთი ნაწილი უფრო ადვილად მიდის რისკზე, ვიდრე სხვა დანარჩენი.
 


                    აღმოჩენილია ჭკუასუსტობასთან დაკავშირებული ახალი გენი
 
     მეცნიერები იმედოვნებენ, რომ შეიმუშავებენ ახალ მეთოდს, რომელიც ხელს შეუწყობს ფრონტოტემპორალური დემენციის განვითარების მაღალ რისკთან დაკავშირებული გენის დაავადების მკურნალობას; ეს პროგრესირებადი დაავადება, რომელიც თავს იჩენს სიცოცხლის შუა წლებში, ტვინის შუბლის წილზე მოდის და ქცევებს, ემოციებსა და მეტყველებას უკავშირდება. იშვიათად, ეს დაავადება 50-60 წლის ადამიანებშიც ვითარდება. მისი სიმპტომებია არაადეკვატური ქცევები ან პიროვნების მთლიანი შეცვლა.
     ფრონტოტემპორალური დემენცია ჭკუასუსტობის ერთ-ერთი ფორმაა. შემთხვევათა ნახევარი შთამომავლობითია. კვლევების დროს მეცნიერებმა 515 დაავადებული ტვინი შეადარეს  2509 ჯანმრთელს.
"შეიმჩნევა დაავადების განვითარების რისკთან დაკავშირებული გარკვეული გენეტიკური ცვლილებები. რაც უკეთ განვსაზღვრავთ ამ დაავადებაში გენის როლს, მით მალე შევიმუშავებთ მკურნალობის მეთოდს” - განაცხადა პროფესორმა მარია გრაციამ.
 
 
 
                    ინსულტის ულტრაბგერითი მკურნალობის მეთოდი
 
     სან-დიეგოში კალიფორნიის უნივერსიტეტის ბიოლოგებმა შეიმუშავეს ტექნოლოგია, რომელმაც შეიძლება ინსულტის მკურნალობაში ახალი სიტყვა თქვას. ეს არაკონტაქტური მეთოდი ტვინის სისხლძარღვების თრომბით ბლოკირების საწინააღმდეგოდ პირველად გამოიყენება.
      ინსულტი ვითარდება თავის ტვინის ამა თუ იმ ნაწილში სისხლმომარაგების დარღვევის შედეგად. რის გამოც ადამიანი ან მოძრობაში იზღუდება ან საერთოდაც იღუპება. ამ პათოლოგიურ მდგომარეობის დასაძლევად საკმარისია წარმოქმნილი თრომბის მოცილება, რის შედეგადაც სისხლმომარაგება და ფუნქციონირება აღდგება. მედიკოსები ინსულტისწინა მდგომარეობას კურნავენ შემდეგი ორი მეთოდით: ქირურგიული ჩარევით ან წამლებით; ორივე შემთხვევაში თრომბი ქრება. ამ მეთოდებს სხვადასხვა ნაკლი აქვს და მათი გამოყენება მხოლოდ პაციენტთა შეზღუდული რაოდენობის მიმართ შეიძლება.
     ამჟამინდელმა კვლევებმა აჩვენა, რომ არსებობს სხვა, უფრო ფართოდ გამოყენებადი მეთოდიც, რომელიც უკვე გამოცადეს ებრაული კომპანიის InSinghtee-ის მიერ შექმნილი ულტრაბგერითი მოწობილობით. ავადმყოფს თავზე ახურავენ ქუდს, რომელზეც ულტრაბგერითი ტალღების მაფიქსირებელი ათასზე მეტი გადამწოდია მოთავსებული, და ეს ტალღები დაუბრკოლებლად აღწევს თავის ქალის ტვინის დაზიანებულ მცირე ნაწილს (ოთხი მმ-ის სიგანის).
     ადრე ამ ტექნოლოგიით (ე.წ. High Intensity Focused Ultrasound) მეცნიერები მხოლოდ თავის ტვინის დაზიანებული ქსოვილების მოცილებას ცდილობდნენ. ამიერიდან კი მას ტვინის სისხლძარღვებში თრომბის დასაშლელად გამოიყენებენ. ჯერჯერობით ცდები ცხოველებზე ტარდება, ხოლო 2011 წლის ბოლოს უკვე ადამიანებზეც ჩატარდება. არსებული ტექნოლოგია დახვეწას საჭიროებს. კერძოდ, დასამტკიცებელია, რომ ულტრაბგერითი ტალღები თრომბის ირგვლივ არსებულ ჯანსაღ ქსოვილებს არ აზიანებს. მეცნიერები შიშობენ, რომ თავის ქალის ძვლებმა ნაწილობრივ უჩვეულო სუბსტანციაში აღმოჩენისას შეიძლება ბგერითი ტალღების გავრცელების მიმართულება შეცვალონ.
     ლოს-ანჟელესის სამედიცინო ცენტრის კარდიოლოგსა და ულტრაბგერითი კვლევების სპეციალისტს რობერტ ზიგელს, რომელიც მოცემულ კვლევებში არ მონაწილეობს, ეეჭვება, რომ ექიმები შეძლებენ დაადგინონ ტვინში თრომბის ზუსტი მდებარეობა, რაც ტვინში ტალღების მიმართულების სწორად განსაზღვრისთვისაა საჭირო. იგი ულტრაბგერითი ტალღებით ქსოვილების გადახურების საფრთხესაც არ გამორიცხავს.
 


                    საკერავი მანქანა - მაგიდის ნათურა
 
     გსურთ ექსკლუზიური მორთულობა? ამაზე ადვილი არაფერია, საკმარისია, იცოდეთ კერვა და შეიძინოთ ხარისხიანი საკერავი მანქანა. გსურთ ოჯახში სახმარი ექსკლუზიური ნივთები? ამ შემთხვევაშიც ხარისხიანი საკერავი მანქანის შეძენაა საკმარისი. რას ნიშნავს ეს ყველაფერი? უბრალოდ, ბრაზილიურმა დიზაინერულმა კომპანიამ Baita Design-მა შექმნა უჩვეულო საკერავი მანქანა და მას SEW დაარქვა. იგი ამავე დროს კრეატიული მაგიდის ნათურაცაა. ავტორის თქმით, ამჟამად მრავალფუნქციურობა ძალიან ფასობს. "მარტო სკამი” და "მარტო დივანი” უკვე აღარავის აინტერესებს. რაც უფრო მეტ საიდუმლოს მალავს ნივთი, მით უფრო საინტერესოა იგი მომხმარებლისთვის. ასე რომ, საკერავი მანქანისა და მაგიდის ნათურის ერთმანეთთან შერწყმის იდეა უსაფუძვლო სულაც არ იყო. უპირველეს ყოვლისა, ეს ფუნქცია იმითაა ხელსაყრელი, რომ შესაძლებელია კერვა, როდესაც ყველას სძინავს და რაღაც სასწრაფოდ გაქვთ შესაკერი. ოთახის განათების ჩართვა მიზანშეწონილი არ არის, პატარა ნათურა კი ხელს არავის უშლის. საკერავ მანქანას მუშაობა შეუძლია არა მარტო როზეტში შეერთებისას, არამედ მუშაობის პროცესში გამომუშავებული ელექტროენერგიის გამოყენებითაც. რაც უფრო სწრაფად მოძრაობს მანქანა, მით მეტად ანათებს ნათურა. გარდა ამისა, SEW შეიძლება მარტო ღამის ლამპადაც გამოვიყენოთ. საკმარისია, საკერავი მანქანა დავხუროთ და სპეციალური სადენი როზეტში შევაერთოთ, რომ ოთახი არამკვეთრი, სასიამოვნო, დამამშვიდებელი სინათლით აივსება.
 
 
 
 
                   ადამიანის სხეულის სითბოზე მომუშავე ელექტრონიკა
 
     ფარანში ბატარეის გამოცვლა ბიოსამედიცინო ინდიკატორში აკუმულატორის გამოცვლაზე უფრო ადვილია. მაგრამ შეიძლება ისეც მოხდეს, რომ ახალი ელექტრონიკის წყალობით, ასეთი ბატარეის გამოცვლა საერთოდ აღარ იყოს საჭირო. ახალი ხელსაწყო ადამიანის სხეულის სითბურ გამოსხივებას აგროვებს, ეს მიღწევა მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის მკვლევარებს ეკუთვნის. პროფესორმა ანანტა ჩანდრაკასანმა და მისმა სტუდენტმა იოჰენ რამადასმა შექმნეს ე. წ. ენერგიის შეგროვების სისტემები, რომელთაც ობიექტებსა (როგორც ადამიანის სხეული) და ჰაერს შორის ტემპერატურის სხვაობით ენერგიის შეგროვება შეუძლია. ჯერ-ჯერობით ამ სისტემებს დიდი ენერგიის გამომუშავება არ შეუძლიათ _ 100 მიკროვატი ტემპერატურიდან ერთი-ორი გრადუსის განსხვავებით. მაგრამ ეს ოდენობა შეიძლება საკმარისი იყოს ბიოსამედიცინო მოწყობილობის (მაგ. გულის რითმისა და სისხლში შაქრის გადამწოდები)  ან ძნელად მისაწვდომ ადგილებში დაბალი ენერგეტიკული მოწყობილობების ასამუშავებლად, როგორიცაა: თბილწყლიან არხებსა და სავენტილაციო მილებში ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის ინდიკატორი ან კვამლსადენებსა და სამრეწველო საწარმოებში გადამუშავებული გაზების ინდიკატორები.
     მსგავსი თერმოელექტრონიკის ექსპლოატაციაში ჩაშვებას ჯერ კიდევ დიდი მუშაობა სჭირდება. ადამიანები, რომლებიც ხელზე სისხლში შაქრის გადამწოდებს ატარებენ, იძულებულნი არიან თან სითბოს მეტალური შთანმთქმელიც ატარონ. როდესაც მეცნიერები ახალ სისტემებს დახვეწავენ, ამ მოწყობილობებმა შეიძლება სრულიად შეცვალოს საზოგადოების წარმოდგენა დაბალენერგეტიკული ელექტრული მოწყობილობების კვებაზე.
 
 
                    ტვინის შესწავლას აუტიზმის პრობლემების გადაჭრა შეუძლია
 
     მეცნიერებამ ერთი ნაბიჯით წინ წაიწია აუტიზმის პრობლემების გადაჭრისაკენ. აუტიზმი ტვინის არასწორი განვითარების შედეგია, რასაც ქცევების დარღვევა მოჰყვება. გაჩნდა იმედი, რომ მოეძებნა ახსნა ამ დაავადების ჩამოყალიბების პროცესს.
     სუსტი X-ქრომოსომის სინდრომის გამოკვლევამ, რომელიც აუტიზმის ჩამოყალიბებაში მთავარ როლს თამაშობს, აჩვენა, რომ ტვინის განვითარებაში კრიტიკული ფაზა სხვადასხვა დროს დგება როგორც ჯანმრთელ, ისე ამ დიაგნოზის მქონე ადამიანებში. აღმოჩნდა, რომ დაავადების განვითარების დროში ასეთი სხვაობა სუსტი X-ქრომოსომის სინდრომის მქონე ავადმყოფებში შეიძლება ტვინის უჯრედებსა და სიმპტომებს შორის სათანადო კავშირის დარღვევის მიზეზი გახდეს, ამ რიგისაა: მგრძნობელობითი და ბგერითი ჰიპერმგრძნობელობა, ჰიპერაქტიურობა და მღელვარება. მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ ასეთი სახის ცვლილებები ტვინის უჯრედებში უფრო ადრე ხდება, ვიდრე აქამდე მიაჩნდათ, კერძოდ, _ ბავშვის მუცლადყოფნის პერიოდში. მეცნიერები ირწმუნებიან, რომ არსებობს ე.წ. დროებითი "ფანჯრები”, როდესაც ამ მდგომარეობის თავიდან აცილებისაკენ მიმართული ღონისძიებები შესაძლოა უფრო შედეგიანი აღმოჩნდეს. სუსტი X-ქრომოსომის სინდრომი ისევე ხშირია, როგორც, მაგალითად, კისტოზური ფიბროზი: იგი დაახლოებით 4000-დან ერთ მამაკაცსა და 8000-დან ერთ ქალს აქვს. ეს სინდრომი ინტელექტუალურ, სოციალურ, მეტყველებისა და ქცევის პრობლემებს იწვევს. აშშ-ს ჩრდილო-დასავლეთისა და ედინბურგის უნივერსიტეტების მეცნიერები კვლევების დროს შეეცადნენ სინდრომის მქონე და ჯანმრთელი ადამიანების ტვინი შეედარებინათ და განსხვავება დაედგინათ. თაგვის ტვინის სენსორული ინფორმაციის გადამუშავებაზე პასუხისმგებელი ნაწილის კვლევისას მკვლევრები შეეცადნენ აეხსნათ ეს განსხვავებები. ექსპერტები ვარაუდობენ, რომ ტვინის ამ ნაწილში აღმოჩენილმა ცვლილებებმა, შეიძლება მის სხვა ნაწილშიც იჩინოს თავი, რამაც შეიძლება ახსნას სიმპტომების ის დიაპაზონი, რომელიც სინდრომით დაავადებულ ადამიანებში გვხვდება. "ეს კვლევები პირველ რიგში იმითაა მნიშვნელოვანი, რომ ზუსტად მიუთითებს თაგვის ტვინში მომხდარ ცვლილებებზე, რაც ამ ინფორმაციის ადამიანის ტვინზე პროეცირების საშუალებას იძლევა,” - ამბობს ედინბურგის უნივერსიტეტის პროფესორი პიტერ კაინდი, "ჩვენ გავარკვიეთ, რომ ცვილილები უფრო ადრე ხდება, ვიდრე აქამდე მიაჩნდათ, ეს კი ნიშნავს, რომ საჭიროა თერაპიული მკურნალობის ვადების კორექტირება სუსტი X-ქრომოსომის სინდრომის მქონე პაციენტებში. სწორედ იმის გათვალისწინებით, რომ ამ სინდრომის მქონე ადამიანებისა და აუტიზმით დაავადებულების ტვინში ცვლილებები ერთმანეთის მსგავსია, ჩნდება იმედი, რომ ამ მძიმე სენის დამარცხება მოხერხდება.”
 
 
 
                   იტალიელმა ფიზიკოსმა დაადგინა, საით "მიექანება” დრო

 
     იტალიელმა ფიზიკოსმა ლორენცო მაკონემ, როგორც ჩანს, დროის მოძრაობის მიმართულების დადგენა მოახდინა. დიდი ხანია ცნობილია, რომ ფიზიკის ბევრ კანონს გააჩნია t-t სახის დროის ცვლილებთან დაკავშირებული ინვარიანტულობა; სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ადგილი აქვს T-სიმეტრიას. ყოველდღიურ ცხოვრებაში დროს გააჩნია გამორჩეული მიმართულება, ე.ი. მოვლენები ერთმანეთს ცვლის და მოქმედებს მიზეზისა და შედეგის მიმართება. ეს ბევრ ექსპერიმენტშიც მჟღავნდება. მაგ., თერმოდინამიკაში ჩაკეტილი სისტემა მაქსიმალური ენტროპიის მდგომარეობისაკენ (ენერგიის შეუქცევადი გაბნევის ზომა) მიისწრაფვის. ამიტომაცაა, რომ მდგომარეობა განსაკუთრებით ენტროპიის ზრდის მიმართულებით იცვლება. სამყაროში დროის მიმართულების ასახსნელად მაკონე მთლიანად კვანტურ მექანიკას დაეყრდნო და თერმოდინამიკის ანალოგიური კვანტური მიდგომა გამოიყენა. მან მიმართა ე.წ. ინფორმაციულ ენტროპიას, რომელიც ინფორმაციის ქაოსურობის ზომას წარმოადგენს. მაკონეს სიტყვებით, ენტროპიის შემამცირებელი მოვლენები შეიძლება თავისუფლად ჩნდებოდეს, თუმცა ისინი თავის შესახებ ინფორმაციას არ ტოვებენ და, შესაბამისად, არც არაფრით განსხვავდებიან იმ მოვლენისაგან, რომელიც საერთოდ არ მომხდარა.
     ამგვარად, დაასკვნის მაკონე, დროის მოძრაობის მიმართულება საინფომაციო ენტროპიის მიმართულების ზრდაში მდგომარეობს.
     უნდა ითქვას ისიც, რომ ზოგი მეცნიერი არ ეთანხმება მაკონეს, მაგრამ პრობლემისადმი ამგვარ მიდგომას ნოვატორულს უწოდებს.
 
  
                    ჰერპესის საწინააღმდეგო წამალი ანელებს ადამიანის
                         იმუნოდეფიციტის ვირუსის განვითარებას 
 
     სიეტლის ვაშინგტონის სახელობის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ ჰერპესის სამკურნალო ტრადიციულმა საშუალებებმა შეიძლება ადამიანის იმუნოდეფიციტის ვირუსის განვითარება შეანელოს. წინა კველევებმა აჩვენა, რომ ჰერპესის ვირუსის ჩაქრობასთან ერთად ადამიანის იმუნოდეფიციტის ვირუსის დონეც მცირდება. ადამიანის იმუნოდეფიციტის ვირუსით დაავადებულ 3300 პაციენტზე ორწლიანმა დაკვირვებამ აჩვენა, რომ ჰერპესის საწინააღმდეგო პრეპარატი აციკლოვირი ადამიანის იმუნოდეფიციტის ვირუსის პროგრესირებას 16%-მდე ამცირებს. თუმცა ეს შედეგი საკმაოდ მოკრძალებულია, მეცნიერებს მაინც მიაჩნიათ, რომ ამ იაფი მედიკამენტით ხერხდება პაციენტების გამოჯანმრთელება საკმაოდ დიდი ხნით, ასე ერთი-ორი წლით. ამასთან, ჰერპესის საწინააღმდეგო პრეპარატი აბრკოლებს ადამიანის იმუნოდეფიციტის ვირუსით დაავადებული პაციენტებისაგან ამ ვირუსის სხვისთვის გადადებას, მაგ., სექსუალური პარტნიორებისთვის.
     გავიხსენოთ, რომ აფრიკაში, საჰარის უდაბნოს სამხრეთით, დაავადებულთა ყველაზე დიდი რაოდენობაა - 67%. უფრო ხშირად ქალები და გოგონები ავადდებიან (60%).
 

მზის ენერგია დანიას ბუნებრივ აირზე ეკონომიის გაკეთების საშუალებას აძლევს
 
     ახლო მომავალში დანია ბუნებრივი აირის მზის ენერგიით შეცვლას გეგმავს. "მოცემული პროგრამა ენერგომომარაგების პრობლემების გადაჭრას ემსახურება,” - აღნიშნა დანიის ენერგეტიკის მინისტრმა. დაგეგმილია 17 000 კვ./მ. მზის ბატარეის აგება, რომელიც წელიწადში 60 000 მეგავატსაათ ელექტროენერგიას გამოიმუშავებს; მისი მთლიანი ღირებულება 35 მილიონი დანიური კრონია.
     ეკონომიის გარდა ეკოლოგიასაც დიდი მნიშვნელობა აქვს - მზის მოწყობილობები ნახშირორჟანგის გამოყოფას ყოველდღიურად 1,5-2 ტონამდე შეამცირებს.
     სითბური სადგურის მოდიფიკაცია მრავალი მზის სითბური პანელის ან ენერგიის მისაღებად ალტერნატიული დანადგარის აგებისათვის საჭირო ფართობის გაზრდის საშუალებას იძლევა (მაგ., ხის ნაქლიბის ან თივის დასაწვავი დიდი ღუმლები).
 
 
                     საეკლესიო საკმეველი კიბოს მკურნალია
 
     ამერიკელი მეცნიერ-იმუნოლოგი მაჰმუდ სუჰალი მიიჩნევს, რომ საეკლესიო საკმეველი ონკოლოგიაში დიდი სარგებლობის მომტანია. თვითონ სუჰალი ერაყში დაიბადა, კარგად იცნობს კეთილსურნელებასა და ნელსაცხებლებს, რომელთაც ადგილობრივი მოსახლეობა დაახლოებით ათასი წელია არა მარტო რელიგიური, არამედ სამედიცინო მიზნებისთვისაც იყენებს. საკმევლის ხე ომანის მთებში იზრდება, მისი ზოგი ნაირსახეობა კი - იემენში, ეთიოპიასა და ინდოეთში. საკმევლის კვამლი შეიცავს ნივთიერებას, რომელიც ანტიდეპრესანტია. საკმევლის ფისი გამოიყენება პარფიუმერიულ და ჰომეოპათიურ ნაწარმში, მისი ზეთი კი - არომათერაპიაში. ამჟამად სუჰალის კვლევის საგანია საკმევლის ფისიდან მიღებული აქტიური ნივთიერება, რომელიც ხელს უშლის კიბოს უჯრედების განვითარებას. მიღებულ ხსნარს ჯერ ცხოველებზე ცდიან.
 
 
 
                    ელექტროენერგიის მოხმარების ტაიმერი
 
     უნდა ვიცოდეთ, რომ მოწყობილობა ენერგიას მაშინაც მოიხმარს, როდესაც ჩართული არ არის. ამ პრობლემის ერთ-ერთ გადაწყვეტას ელექტროენერგიის მოხმარების ტაიმერიც წარმოადგენს. ამ ელექტრომექანიზმის დახმარებით შეიძლება ქსელში მიერთებულ მოწყობილობაში ენერგიის გათიშვა. მიუხედავად იმისა, რომ ბაზარზე უკვე არის რამდენიმე მსგავსი მოწყობილობა, ვერც ერთი მათგანი ვერ უზრუნველყოფს მოქნილ ავტომატურ მომართვას.
     ელექტროენერგიის მოხმარების ტაიმერის ორი მბრუნავი დოლი ზუსტი დროის დაყენების საშუალებას იძლევა. თუ დაყენებულია ჩართვისა და გამორთვის დრო, ჯერ მოწყობილობის მიერთება შეიძლება, შემდეგ კი როზეტში - ტაიმერისა.
ელექტროენერგიის მოხმარების ტაიმერის გამოყენება ძალიან ადვილია, რაც მას მაღაზიებში მოხვედრისთანავე პოპულარულს გახდის.
 

                    მეცნიერებმა ნავთობის მიღების ახალი თეორია წამოაყენეს
 
     დღემდე ითვლებოდა, რომ ნავთობი ორგანული წარმოშობისაა, იგი ოდესღაც ჩვენს პლანეტაზე მცხოვრები ორგანიზმების განსაკუთრებულ პირობებში გახრწნის შედეგად წარმოიშვა. მაგრამ ცოტა ხნის წინ მეცნიერებმა სრულიად საწინააღმდეგო ჰიპოთეზა შემოგვთავაზეს, რომლის თანახმადაც ნავთობი მიიღება არაორგანულ ნაერთებს შორის ქიმიური პროცესის შედეგად. ასეთი პროცესისთვისაც განსაკუთრებული პირობებია საჭირო. კერძოდ, მაღალი 700-15000C ტემპერატურა და ატმოსფერულზე ათჯერ უფრო მეტი წნევა. ასეთი მაჩვენებლები მხოლოდ დედამიწის 150კმ. სიღრმეზე არსებობს. აქ, მიწის წიაღში, მეთანის გაზი მუტაციას განიცდის და ნაჯერ ნახშირწყალბადებად გადაიქცევა (რომლისგანაც ნავთობი შედგება) - როგორიცაა ბუტანი, ეთანი, პროპანი, ხოლო ნახშირბადი და წყალბადი ცალკე გამოიყოფა. აღსანიშნავია, რომ შეიძლება უკუპროცესი განვითარდეს და მსგავსი პირობების ზემოქმედებით, მაგ. ეთანი ისევ მეთანად გადაიქცეს. მეცნიერები, რომლებმაც მსგავს ქიმიურ პროცესებს "ქამელეონი” უწოდეს, მიიჩნევენ, რომ ნავთობის არაორგანული ნივთიერებიდან ფორმირებას სწორედ ძალიან სწრაფი ქიმიური რეაქცია უშლიდა ხელს.
     ნაჯერი ნახშირწყალბადის წარმოშობისა და მისი შემადგენელ ელემენტებად დაშლის პროცესის თვალით დანახვა პრაქტიკულად შეუძლებელია. თუ ეს ჰიპოთეზა გამართლდა, მაშინ კაცობრიობას აღარ დასჭირდება იმის გამოთვლა, თუ ნავთობის რამდენი წლის მარაგია დარჩენილი.
 
 
პენტაგონი წყალმცენარეებისაგან კონკურენტუნარიან რეაქტიულ საწვავს ქმნის
 
     აშშ-ს თავდაცვის სამინისტროს პერსპექტიული კვლევითი პროექტების სამმართველომ განაცხადა, რომ მალე წყალმცენარეებს გამოიყენებს ბიოსაწვავის მისაღებად, რომელიც კონკურენციას გაუწევს ბუნებრივს. მათი მონაცემებით ერთი ლიტრი საწვავი დაახლოებით ერთი დოლარი ეღირება. სამმართველო გეგმავს დიდმასშტაბიანი გადასამუშავებელი ქარხნის აშენებას, რომელიც წელიწადში 100 მილიონ ლიტრ საწვავს აწარმოებს.
     დღეისათვის ბიოსაწვავთან დაკავშირებული პრობლემები არსებობს - ნიადაგის გაწმენდა, მისი საწვავისათვის გამოყენება საკვები პროდუქტების წარმოების ნაცვლად, ასევე კვალსათბურის აირების გამოტყორცნა. თუმცა, თუ ვაპირებთ ბიოსაწვავის წარმოებას, მაშინ მისი ნარჩენების ან წყალმცენარეებისაგან მიღება შესანიშნავი გადაწყვეტილებაა. სამმართველოს ახალი პროექტი დაახლოებით ერთი აკრი მიწიდან 4000 ლიტრ საწვავს უზრუნველყოფს. მომავალ წელს, თუ ყველაფერი გეგმის შესაბამისად განვითარდა, მაშინ საწვავს თვითმფრინავებზე გამოცდიან. ამ გეგმის ერთ-ერთი მიზანია ისეთი საწვავის შექმნა, რომელსაც მთელი მსოფლიო გამოიყენებს.
 


აშშ-ში გამოიგონეს მოწყობილობა, რომელიც მძღოლებს მანქანის მართვისას მოკლე ტექსტური შეტყობინების გაგზავნის საშუალებას აძლევს
 
     აშშ-ს კლემსონის უნივერსიტეტის გამოთვლითი სკოლის მეცნიერებმა შექმნეს მოწყობილობა VoiceTEXT სახელწოდებით, რომლის საშულებითაც მძღოლს შეუძლია მანქანა ატაროს და თან ხმოვანი ტექსტური შეტყობინება გააგზავნოს. ამისთვის კი საჭიროა Bluetooth-ითა და VoiceTEXT-ის ფუნქციით აღჭურვილი ტელეფონი. მძღოლი მანქანის აკუსტიკური სისტემისა და Bluetooth-ის უსადენო მოწყობილობის საშუალებით კარნახობს ტექსტსა და მისამართს, რომელსაც მოკლე ტექსტური შეტყობინების ფორმა აქვს. სამხრეთ ამერიკაში მკაცრადაა აკრძალული მობილური ტელეფონის ხმარება მანქანის მართვის დროს, მაგრამ ამას მძღოლები ნაკლებად იცავენ. ცოტა ხნის წინ ამერიკულმა არაკომერციულმა ორგანიზაციამ Hightway Loss Data Institute დაასკვნა, რომ მობილურის გამოყენების აკრძალვას ამერიკის გზებზე მომხდარ ავტოავარიების რიცხვზე გავლენა არ მოუხდენია. გარდა ამისა, როგორც Insurance Institute for Highway Safety-ში მიაჩნიათ, ყურადღების ნებისმიერი სახით გაფანტვა ავტოავარიის მიზეზი ხდება.
 
 
                    იაპონელებმა სტრესის დონის საზომი ხელსაწყო გამოიგონეს
 
     სამედიცინო ტექნიკის მწარმოებელი იაპონური კომპანიის მიერ შექმნილი აპარატით შესაძლებელია სტრესის დონის ზუსტად განსაზღვრა. პაციენტის გულმკერდზე მიმაგრებულ ორ ელექტროდს შეუძლია წამის ერთ მეათასედში გაზომოს გულისცემის რიტმი. ეს ინფორმაცია მუშავდება, შემდგომში კი ნერვული სისტემის მდგომარეობა ციფრებში აისახება.
     სტრესის დონის განსაზღვრა შეიძლება პროცენტებში, ან უფრო ადვილად აღსაქმელი ხუთსაფეხურიანი სისტემით. ამგვარად სტრესი აღარ იქნება პაციენტისათვის მხოლოდ და მხოლოდ სუბიექტური შეგრძნება, თუმცა კი - ობიექტური მონაცემებით განსაზღვრული.
     გამომგონებლები მიიჩნევენ, რომ სტრესის ციფრული განსაზღვრა დეპრესიის თავიდან აცილების მიმართულებით სერიოზული წინ გადადგმული ნაბიჯია.
 ახალი მოწყობილობის ფასი 840 ათასი იენია (9 ათასი დოლარი).
 

            მეცნიერები ეთანოლის მიღების უფრო ეფექტურ გზას გვთავაზობენ
 
     მარცვლეულისგან ეთანოლის მიღება შედარებით ადვილია; მარცვლეულში არსებული ჭარბი შაქარი ალკოჰოლად იოლად გადაიქცევა. ცელულოზის ეთანოლი ფოთლებისა და ღეროებისაგან ან სხვა სასოფლო სამეურნეო მცენარეების ან ბალახის ღეროების მსგავსი არასაკვები ნარჩენებისგან მიიღება. ამ დროს ძირითადად ყველა მცენარისა და დედამიწაზე ფართოდ გავრცელებული უმრავლესი ორგანული ნაერთის მთავარი სტრუქტურული ნივთიერება ლიგნოცელულოზა გამოიყენება. მაგრამ ცელულოზის ეთანოლის მიღება უფრო ძნელია. ლიგნოცელულოზა ჯერ შაქრად უნდა დაიშალოს, შემდეგ კი ფერმენტაცია განიცადოს. არსებული ტექნოლოგია ძვირადღირებულ ფერმენტებს ან მაღალ კონცენტრირებულ მჟავებს იყენებს. ვისკონზის უნივერსიტეტის მეცნიერები იონური სითხის გამოყენებას გვთავაზობენ - მარილი, რომელიც წყალში ნელა იხსნება, და დაბალი კონცენტრაციის მჟავა ფერმენტირებულ შაქარს წარმოქმნის. მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ სწორედ წყალია ამ პროცესის ეფექტურობის პირობა. წყლის გარეშე, იონური სითხისა და მჟავისგან მიღებული შაქარი სწრაფად გადაიქცევა სხვა ნაერთად. ხოლო წყალი მარილში არსებულ ქლორის იონს შაქართან რეაქციისაგან იცავს. მეცნიერების აზრით, ამ მეთოდის საფუძველზე შესაძლებელი იქნება სოფლის მეურნეობის ნარჩენების საწვავად გადაქცევა.
 
 
  
             ახალმა კოსმოსურმა ძრავმა საწვავი შეიძლება ფოტონიდან მიიღოს

     პლანეტებს შორის მოგზაურობა მალე მამოძრავებელი სისტემის მეშვეობით განხორციელდება. მეცნიერებმა უფრო სწრაფი და მსუბუქი კოსმოსური ძრავი შექმნეს. ქიმიური შიდაწვის ძრავები ყველაზე დახვეწილი ტექნოლოგიაა დედამიწის ატმოსფეროდან გასასვლელად და მისი მიზიდულობისაგან თავის დასაღწევად. კოსმოსური ხომალდი ბევრ საწვავს მოიხმარს. სწორედ ამიტომაა, რომ მეცნიერები ცდილობენ შექმნან არაქიმიური მამოძრავებელი სისტემები, რომლითაც რადიკალურად შემსუბუქდება კოსმოსური რაკეტის წონა, ეს კი მის სიჩქარეს გაზრდის.
     ა) მზის იალქნის მაქსიმალური სიჩქარეა 200,000 მ/სთ. მისი მუშაობის პრინციპი ასეთია: ფოტონები უზარმაზარ ულტრათხელ ნივთიერებას გამოისვრიან. დედამიწის ან კოსმოსურ ლაზერებს ან ნაწილაკების კონებს შეუძლიათ მას ძალა შემატონ. მზის იალქნის ხომალდების სიჩქარე განვლილი მანძილის მატებასთან ერთად იზრდება. რისკი: კოსმოსური ფრენის დინამიკას შეუძლია კოსმოსური ხომალდი დააზიანოს და მიკრომეტეორები მათ განადგურებას შეძლებენ. მოდერნიზაცია: საპლანეტო საზოგადოება გეგმავს 105 კვ. ფუტის მზის იალქნიანი კოსმოსური ხომალდის კოსმოსში გაშვებას. ბ) იონი: მაქსიმალური სიჩქარე - 220,000მ/სთ. მუშაობის პრინციპი: ხომალდის ასამოძრავებლად ელექტრონულად დამუხტული მოლეკულები ძრავიდან გამოიფრქვევა. ატომური რეაქტორი ან მზის ელემენტები ელექტროენერგიას უზრუნველყოფენ. რისკი: იონურ ძრავებს დედამიწის მიზიდულობის ძალის ჩახშობა არ შეუძლია, თუმცა კოსმოსში ცოტა საწვავს იყენებს. მოდერნიზაცია: NASA-მ იონური ძრავები გამოიყენა 1998წ. "შორეული კოსმოსი 1”-ის მისიის დროს. მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის ინჟინრები არსებულთან შედარებით 10-ჯერ უფრო იაფი მოდელის შექმნისთვის 2009წ. დაჯილდოვდნენ. Ad Astra Rocket-ის მიერ შექმნილი იონის ძრავის ტესტირება საერთაშორო კოსმოსურ სადგურზე 2013წ. მოხდება. გ) ანტიმატერია: მაქსიმალური სიჩქარე _ 270,000 მ/სთ. მუშაობა: ძრავი აერთებს უზარმაზარ გამოთავისუფლებულ ენერგიას, როდესაც მატერია და ანტიმატერია ერთმანეთთან შედის კონტაქტში. რისკი: საკმარისი რაოდენობის ანტიმატერიის შექმნა ნაწილაკების აჩქარებით ამ ეტაპზე შეუძლებელია. ძრავს შეიძლება მავნე ბიძგიც ჰქონდეს და ნაკლები რადიაცია გამოყოს. მოდერნიზაცია: პენსილვანიის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მეცნიერებმა პროტონებისა და ანტიპროტონების შეჯახების თავიდან ასაცილებლად წარმოადგინეს კოსმოსური ხომალდის გასაშვები ამორტიზატორიანი საკმაოდ გამძლე ძრავი.
 
 
                    ლატექსს შეუძლია ხმაურიანი მეზობლების დაშოშმინება
 
     მეზობლის წვეულების შემაწუხებელი ხმაური ღამე აღარ გაგაღვიძებთ, როცა იაფი და ეფექტური ხმაურგაუმტარი თუნუქის ქილა თქვენი იქნება. იგი ლატექსისა და პლასტმასისაგანაა დამზადებული.
     ხმები მათი ტალღების სიგრძის გამო კედლიდან კარგად ისმის, _ ასე მიაჩნიათ ჰონგ-კონგის მეცნიერებისა და ტექნოლოგიის უნივერსიტეტის მეცნიერებს. ბასი 100 ჰერცით ისმის და ჰაერში 3 მეტრის სიგრძეზე ვრცელდება. ყველა ხმის დასაბლოკად, შენობებს რამდენიმე მეტრის სისქის კედლები უნდა ჰქონდეს. ამჟამად შეიმუშავეს ლატექსისა და პლასტმასისაგან დამზადებული ხმაურგაუმტარი პანელი და პლასტმასის ღილაკები. ისინი შედგება 3 მლ სისქისა და 1 სმ დიამეტრის მქონე ლატექსის რეზინის მრგვალი მემბრანისაგან. თითოეულის შუაგულში მოთავსებულია პატარა, მძიმე, პლასტმასის ღილაკი. ხმის ტალღების პანელთან შეჯახებისას მემბრანა და მძიმე ღილაკი სხავასხვა სიხშირის რეზონანსს იძლევა. მემბრანის შიდა ნაწილი მისი გარე ნაწილის საპირისპირო მხარეს ირხევა. ეს იმას ნიშნავს, რომ ხმის ტალღები ერთმანეთს ახშობს და გარეთ არანაირი ხმა აღარ გამოდის. ხოლო ღილაკის წონის შეცვლა მოქმედების სისწრაფის ცვლას იწვევს. თუ ხუთ მემბრანას ერთად დავდებთ, მაშინ 70-დან 550 ჰერცამდე ხმისდამხშობ პანელს მივიღებთ.
 
 
ქაღალდის პაწაწინა მიკროსქემას დაავადების დიაგნოსტიკა შეუძლია და ძალიან იაფი ღირს
 
     ჰარვარდის უნივერსიტეტის ქიმიკოსებმა ქაღალდისაგან პაწაწინა მიკროსქემა შექმნეს, რომელსაც ადამიანის იმუნოდეფიციტის, მალარიის, ტუბერკულიოზისა და სხვა დაავადებების დიაგნოსტიკა შეუძლია, თანაც მინიმალურ ფასად. სისხლის ერთი წვეთია საკმარისი, რომ ხის გამოსახულებიანმა პაწაწინა მიკროქსემამ ფერი შეიცვალოს და ამის მიხედვით ექიმებმა დაავადება დაადგინონ. ჰარვარდის უნივერსიტეტის ქიმიკოსები ამბობენ, რომ ფერის მიხედვით შესაძლებელია არა მარტო დაავადების ტიპის, არამედ მისი სერიოზულობის განსაზღვრაც. ამ გამოგონების მეორე უპირატესობა მისი სიიაფეა. აფრიკასა და აზიაში პაციენტებს შეუძლიათ მიკროსქემას მობილურის საშუალებით სურათიც კი გადაუღონ, შემდეგ კი სამედიცინო ცენტრებში გააგზავნონ სადიანგოსტიკოდ. ბილ გეიტსის ფონდმა მომდევნო ათწლეულში 10 ბილიონი დოლარი გამოყო სხვასხვა სახის ვაქცინისათვის ბავშვთა დაავადებების წინააღმდეგ საბრძოლველად. შეიძლება გეიტსმა ეს სიახლეც დააფინანსოს.
 
 
ნახშირბადის ნანომილების საშუალებით გადაცემული სითბო 100-ჯერ უფრო მეტ ელექტროენერგიას აწარმოებს, ვიდრე იონო-ლითიუმის აკუმულატორული ბატარეა
 
     მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიათა უნივერსიტეტის მეცნიერებმა აღმოაჩინეს,
რომ პაწაწინა მილს შეუძლია სითბოს გადაცემა, რომელიც 100-ჯერ მეტი ელექტროდენის მატარებელია ვიდრე ოინო-ლითიუმის აკუმულატორული ბატარეა. ახალი ექსპერიმენტი მოიცავს ნანომილებს, ან რამდენიმე ისეთ სუბმიკროსკოპულ სტრუქტურებს ბილიონი მეტრის დიამეტრით, რომელთაც ორივე ელექტროენერგიისა და სითბოს გამოყოფა შეუძლიათ. მშენებლებმა ნანომილები დაფარეს რეაქტიული საწვავით, რომელიც დაშლის შედეგად გამოყოფს სითბოს და შემდეგ მას ლაზერული კოჭით ან მაღალი ძაბვის ნაპერწკლით წვავს. წარმოიქმნება სითბოს სწრაფად მოძრავი ტალღები, რომლებიც ნანომილების შიგნით 10,000 ჯერ უფრო სწრაფად მოძრაობენ, ვიდრე თვით რეაქტიული საწვავი, და ტემპერატურა 4,940F-ს აღწევს. სწრაფად მოძრავ სითბოს მილში ელექტრონები მოძრაობაში მოჰყავს და საკმაო რაოდენობის ელექტროენერგიას წარქმოქმნის. მეცნიერებმა პირველად განჭვრიტეს, რომ ნანომილს ან ნანოსადენს შეუძლია სითბური იმპულსის გადაცემა და ელექტროენერგიის გამოყოფა. ზოგ ნახევრადგამტარსაც შეუძლია გათბობისას ელექტროენერგიის წარმოქმნა. მეცნიერები აღნიშნავენ, რომ სითბოს ტალღებს ელექტრონები ან სხვა ელექტრული მუხტი ოკეანის ტალღებისაგან განსხვავებულად გადააქვთ. ესოდენ მცირე მასშტაბზე მნიშვნელოვანი რაოდენობის ენერგიის შექმნის შესაძლებლობამ შეიძლება მიგვიყვანოს ახალ იდეამდე, რომელიც მოგვცემს ულტრაპატარა, ბრინჯის ზომის ელექტრომოწყობილობას, ან სამედიცინო მიკროსქემას გადანერგვისათვის ან სხვა პაწაწინა სენსორს. მეცნიერებს სურთ მუშაობის გაგრძელება, რათა ენერგიის უმიზეზო დანაკარგი სითბოს ან სინათლის გამოყოფით შეამცირონ. ისინი ფიქრობენ, რომ ნანომილების სხვადასხვა რეაქტიული საწვავით დაფარვას ალტერნატიული ენერგიის წარმოქმნა შეუძლია – ეს იქნება ელექტროენერგიის კონტრასტული სისტემები, რომლებიც მუდმივ ენერგიას აწარმოებს.
 
 
 
სიმსივნის უჯრედების დაშლა ოქროს ნანონაწილაკების გახლეჩით შეიძლება

 
     ნანომედიცინა განსაკუთრებულ იმედებს იძლევა სიმსივნის მკურნალობის საქმეში. ვარაუდობენ, რომ შესაძლებელი გახდება ქიმიოთერაპიაზე უფრო ეფექტური მკურნალობის ჩატარება. ქიმიოთერაპიის დროს ჯანმრთელი უჯრედებიც ზიანდება. რაისის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა შეიმუშავეს ცალკეული დაავადებული უჯრედების მკურნალობის ახალი მეთოდი ლაზერისა და ოქროს ნანონაწილაკების გამოყენებით. ერთუჯრედიანი დამიზნება ნანომედიცინის ყველაზე დიდ უპირატესობას წარმოადგენს. იდეა იმაში მდგომარეობს, რომ ჯანმრთელ უჯრედებში დაავადების საწყის ეტაპზევე მოხდება პროცესის შეჩერება ან მკურნალობა,. მეთოდიკა ლაზერის საშუალებით უჯრედის შიგნით "ნანობუშტების” ოქროს ნანონაწილაკებად გადაქცევას გულისხმობს. ეს კაშკაშა ბუშტები მიკროსკოპში საკმაოდ კარგად ჩანს და მათ დაავადებული უჯრედების სადიაგნოსტიკოდ იყენებენ, ან ლაზერის გაძლიერებით უჯრედი მთლიანად შეიძლება დაიშალოს. 2009 წელს ეს მეთოდი არტერიებში არსებულ თრომბოციტებზე გამოცადეს. ოქროს ნანონაწილაკები ლაზერის გამოყენებით თრომბოციტებზე შეასხურეს, მეცნიერებს საშუალება ჰქონდათ არტერიების მაბლოკირებელი თრომბოციტები დაეშალათ. ამჟამად მიმდინარეობს ცდები ლეიკემიის, თავისა და კისრის სიმსივნეების მკურნალობის მიმართულებით. უკვე შემუშავებულია ნანონაწილაკებიანი ანტიბიოტიკები, რომელიც მხოლოდ სიმსივნით დაავადებულ უჯრედებზე მოქმედებს.
 
 
მსოფლიოში ყველაზე დიდი ნავი, რომელიც მზის ბატარეაზე მუშაობს, 2011 წლის გლობალურ მოგზაურობას უმასპინძლებს 
 
      თუ თქვენ ეკოლოგიურად სუფთა გასეირნების მსურველთა შორის ხართ და მსოფლიოს ირგვლივ 100 ფუტის სიგრძის კატამარინით მოგზაურობა გწყურიათ, დიდხანს ლოდინი აღარ მოგიწევთ. როგორც იქნა, კაპიტან რაფაელ დამიანის ოცნებას ხორცი შეესხა და 2008 წელს დაიწყო "მზის პლანეტის” შექმნა, რომელიც უკვე 2010 წელს გერმანიაში საზეიმო პრეზენტაციით დაგვირგვინდა.
     50 მგზავრის დამტევი იახტა საათში 15 მილის სიჩქარით მოძრაობს და მარტო მზის ბატარეებზე მუშაობს. 5,300 კვადრატული ფუტის გემბანი ფოტოელექტრული პანელითაა დაფარული და 38,000 მზის ენერგიის ფოტოელექტრული ქსელითაა აღჭურვილი; ეს უკანასკნელი დაახლოებით 22% მზის სინათლეს მოიხმარს. ცუდი ამინდი ღია ზღვაში ყოველთვის მოსალოდნელია, მაგრამ "მზის პლანეტას” ეს არ აბრკოლებს, მას დაუყოვნებლივ შეუძლია ღრუბლების გაფანტვა; გემბანის ქვეშ განთავსებული ბატარეები პირდაპირ მზის სინათლიდან რამდენიმე დღისთვის საკმარის ენერგიას ინახავს. "მზის პლანეტა” ტესტირების გავლის შემდეგ 2011 წელს პირველად უმასპინძლებს მსოფლიოს გარშემო მოგზაურობას. 25,000 მილის გავლის შემდეგ გემი სხვადასხვა პორტში გაჩერდება, მათ შორის ნიუ-იორკში, სან-ფრანცისკოში, ლონდონში, პარიზში, სინგაპურსა და აბუ-დაბიში.
 
 
 
საშიშია თუ არა ადამიანის ჯანმრთელობისთვის მცენარეებიდან მიღებული პესტიციდები?
 

     ჯერაც არ არის გარკვეული, ახდენს თუ არა ადამიანის ჯანმრთელობაზე გავლენას მცენარეებიდან მიღებული პესტიციდები.
     ახალი ძიება უკავშირდება ნაერთს, რომელიც ქრიზანთემებისაგან სინთეზური გზით მიიღება და თითქმის ყველა საყოფაცხოვრებო საწმენდ საშუალებაში გამოიყენება. მცენარეებიდან მიღებული ქიმიური ნაერთები თითქოს უვნებელი უნდა იყოს, მაგრამ სინამდვილეში ასე არ არის. ბოლო ათწეულის მანძილზე მწერების საწინააღმდეგო საშუალებები მზადდებოდა ტოქსიკური ფოსფორორგანული ნაერთისაგან. საქმეს ვერც ნაკლებ ტოქსიკურ ნაერთებზე გადასვლამ უშველა, პირიქით, ახალი ეკოლოგიური პრობლემებმაც კიიჩინა თავი. ამერიკის შეერთებული შტატების მოსახლეობის დაახლოებით 70% ტოქსიკური ნაერთებისგან დაუცველია. ცხოველებზე კვლევებმა აჩვენა, რომ ტოქსიკური ნაერთები გავლენას ახდენს ნერვულ, იმუნურ და რეპროდუქციულ სისტემებზე. კალიფორნიისა და აშშ გარემოს დაცვის სააგენტოები ქიმიური ნაერთების უსაფრთხოების საკითხებს სერიოზულად უდგებიან. "პირეტროიდები აშკარად უფრო უსაფრთხოა, ვიდრე ორგანოფოსფატები, მაგრამ ისინი ეს სულაც არ ნიშნავს, რომ ისინი სრულიად უსაფრთხოა” _ ამბობს დანა ბოიდ ბარი, ატლანტის უნივერსიტეტის პროფესორი, რომელიც გარემოს სანიტარულ მდომარეობას კურირებს. პირეტროიდები გვხვდება 3,500-ზე მეტ პროდუქტში, რომელთაც ვიყენებთ სახლებში, ეზოებში, ბაღებში. მას შეიცავს შამპუნები, სხვადასხვა დანიშნულების აეროზოლები, მწერების, ჭიანჭველების, კრაზანების, კოღოებისა და ობობების საწინააღმდეგო სპრეი და სხვ.. მომხმარებელს შეუძლია პირეტროიდების შემცველობის შესახებ ინფორმაცია ნაწარმის იარლიყებზე წაიკითხოს. ქიმიკოსები ცდილობენ პირეტროიდების მოლეკულური სტრუქტურა მზის სინათლის მიმართ უფრო გამძლე გახადონ. მწერები და სხვა უხერხემლოები ამ პრეპარატის მიმართ მეტად მგრძნობიარეები არიან, ხოლო ფრინველებსა და ცხოველებს კი მათი მოქმედების ნეიტრალიზაცია შეუძლიათ. 1999-2002 წლებში დაახლოებით 5,046 მოზრდილსა და ბავშვს მწერების საწინააღმდეგო პირეტროიდების ხუთ მეტაბოლიტზე ჩაუტარდა ტესტირება. მეტაბოლიტები ორგანიზმის ქიმიური ნივთიერებების საწინააღმდეგო მოქმედებაა. ერთი პირეტროიდის მეტაბოლიტის კვალი 2001-2002 წელს ტესტირებულ ადამიანთა 75%-ს აღმოაჩნდა, ხოლო 1999-2000 წლებში ტესტირებულებს შორის კი - 66%-ს. ბავშვებში ეს მაჩვენებელი 50%-ზე მეტი აღმოჩნდა, ვიდრე მოზრდილებში. ბავშვები პირეტროიდების მიმართ ნაკლებად დაუცველები არიან, რადგან ისინი მეტ დროს ატარებენ იატაკზე და ხელებიც უფრო ხშირად აქვთ პირში.
 
 
 
             შოკოლადის რეგულარულმა მიღებამ შეიძლება დამბლა აგვარიდოს
 
     დამბლა ჯანმრთელობას უზარმაზარ დარტყმას აყენებს. ფაქტობრივად, იგი აშშ-ში სიკვდილიანობის მხრივ მესამე ადგილზეა. წარმოიდგინეთ, რამდენი ფულის შოვნა შეუძლია BIG PHARMA-ს, თუ წამლის მწარმოებლები ერთიანი ძალებით გამოუშვებენ ისეთ მედიკამენტს, რომელიც არა მარტო დამბლის რისკს ამცირებს, არამედ სიკვდილიანობის რიცხვსაც ანახევრებს. აღმოჩნდა, რომ ბაზარზე უკვე არსებობს ასეთი საშუალება. იგი ძვირად ღირებული სულაც არ არის, და ამასთან დელიკატესიცაა, ესაა შოკოლადი. შოკოლადის შესახებ ასეთი მოსაზრება კანადის ჰამილტონისა და ტორონტოს უნივერსიტეტების მეცნიერებმა გამოთქვეს. მეცნიერთა ეს ჯგუფი ამ დასკვნამდე ცდების შემდეგ მივიდნენ. პირველ ექსპერიმენტში 44,489 ადამიანმა მიიღო მონაწილეობა. შედეგი ასეთია: ვინც კვირაში ერთ ფილა შოკოლადს მაინც მიირთმევდა, ასეთი კი 22%-ია, მათ დამბლა ნაკლებად ემუქრებათ, ვიდრე მათ, ვინც შოკოლადს საერთოდ არ მიირთმევს. მეორე ექსპერიმენტში 1,169 ადამიანმა მიიღო მონაწილეობა და აღმოჩნდა, რომ მათთვის ვინც კვირაში 50 გრ. შოკოლადს მაინც მიირთმევს, დამბლით სიკვდილის რისკი 50%-ით მცირდება. მეცნიერებმა დაასკვნეს, რომ შოკოლადი მდიდარია ანტიოქსიდანტებით, რომელიც შესაძლოა დამბლისაგან გვიცავს.
     მეცნიერებს მიაჩნიათ, რომ უნდა გაგრძელდეს კვლევა ამ მიმართულებით და საბოლოოდ დადგინდეს, შოკოლადი მართლა ამცირებს დამბლის რისკს, თუ უბრალოდ, ჯანმრთელ ადამიანებს შოკოლადის ჭამა სხვებზე მეტად უყვართ.
     ისტორიულად, ტრადიციული მკურნალებიც კი ამტკიცებდნენ, რომ შოკოლადი ორგანიზმისა და სულისთვის სასარგებლოა. მაგ., უძველეს აცტეკებსა და მაიას ტომის ბინადართ ღრმად სწამდათ, რომ შოკოლადის დალევით გულის პრობლემებს მოაგვარებდნენ. ბოლო წლებში კი მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ შოკოლადში არსებული ზოგ ბიოქიმიური ნივთიერება ადამიანებში სიცოცხლის ხალისს აძლიერებს.
     ჰარვარდის სამედიცინო სკოლის მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ კაკაოს, რომელიც შოკოლადის ძირითადი შემადგენელი ნაწილია, გულის დაავადებებისა და ავთვისებიანი სიმსივნის რისკის შემცირება შეუძლია.
 
 
                    სინათლის სიჩქარეზე სწრაფი კომპიუტერი
 
     სინათლის სიჩქარეზე სწრაფი ანალოგის იდეამ ყველა თეორიული პრობლემა მოხსნა; ორი ავსტრალიელი მეცნიერი ამტკიცებს, რომ შეიძლება ისეთი კომპიუტერის შექმნა, რომელსაც ინფორმაციის უაღრესად სწრაფი გადაცემა შეეძლება. რა იგულისხმება ძალიან სწრაფში? ფიზიკის კანონების თანახმად, სინათლის სიჩქარე ყველაზე სწრაფია. მაგრამ რამდენიმე ავსტრალიელმა მეცნიერმა გამოიგონა კომპიუტერი, რომელიც ინფორმაციას სინათლის სიჩქარეზე სწრაფად გადასცემს. ეს აზრი სულაც არაა აბსურდული, როგორც ერთი შეხედვით შეიძლება მოგვეჩვენოს. იგი ეფუძნება კვანტური გადაბმულობის პრინციპს - სამყაროს საპირისპირო მხარეს მყოფ ორ ნაწილაკს შეუძლია ერთმანეთს კვანტური მდგომარეობის საშუალებით შეუერთდნენ, როდესაც ერთის აღწერა მეორის გარეშე ადეკვატურად შეუძლებელია ე.ი. ერთ ნაწილაკზე ზემოქმედება მის საპირისპირო მხარეზე მომენტალურად აისახება, მაშინაც კი, თუ მათ სინათლის მთელი წელიწადი აშორებს. ამ კვანტურ არალოკალურ ფენომენს ინფორმაციის სინათლის სიჩქარეზე სწრაფად გადაცემა არ შეუძლია, თუმცა ვიენის ტექნილოგიური უნივერსიტეტის მეცნიერების მტკიცებით, ინფორმაციის სინათლის ზესიჩქარეზე გადაცემას წესით, არაფერი არ უნდა აბრკოლებდეს. ამ მიზნით კი მხოლოდ კვანტურ გადაბმულობაში აღწერილი წყვილისა და რეკომბინაციის წარმომშობი საშუალო გამტარობის მასალის შექმნაა. ასეთ მასალას ექნება გარდატეხის ნაკლები კოეფიციენტი. "ჩვენ არ შეგვიძლია ინფორმაციის სინათლის სიჩქარეზე სწრაფად გადაცემა, ამ სიჩქარეზე მხოლოდ მონაცემების პოტენციურად გადაცემა შეგვიძლია,” - აცხადებენ ისინი.
 
 
   
                    ეკოლოგიურად სუფთა ტექნოლოგიის "მწვანედ” გადაქცევა

      მომხმარებლის გულის მოგება წარმატების საწინდარია. ამას შეიძლება ეკოლოგიურად სუფთა ტექნოლოგიის "კონკურენტული თავსატეხი” დავარქვათ, ანუ: როგორ ვაიძულოთ მომხმარებელი ეკოლოგიურად სუფთა ტექნოლოგია გამოიყენოს, როდესაც არსებობს ტრადიციული წყაროდან, კერძოდ ატომური ელექტროსადგურიდან, ნახშირიდან ან ბუნებრივი აირიდან მიღებული ელეტროენერგია. ეს საკითხი განიხილეს ეკოლოგიურად სუფთა ტექნოლოგიისადმი მიძღვნილ კონფერენციაზე, სადაც თავი მოიყარეს გამომგონებლებმა და იმ კომპანიებმა, რომლებიც ბუნებრივ რესურსებს იყენებენ. ეკოლოგიურად სუფთა ახალი ტექნოლოგიის შექმნას წლები დასჭირდება და, შესაბამისად, კომპანიებს მათ დასანერგად დიდი მოთმინების გამოჩენა მართებთ. თუმცა შედეგი მოთმინებად ნამდვილად ღირს: განახლებული რესურსები - მაგ. ქარის ძრავები, მზის ბატარეის პანელები და საწვავის ელემენტები, რაც უფრო ფართოდ იქნება მოხმარებული, მით უფრო გაიაფდება. მაგრამ ამ საქმეში ჩადებული ინვესტიციის ამოღება მხოლოდ რამდენიმე წლის შემდეგ მოხერხდება. სახელმწიფოს მხრიდან საუკეთესო დახმარება ისეთი სისტემის შექმნაა, როდესაც კომპანიებს გარემოს დაბინძურების შესაბამისად საფასურის გადახდა მოუწევთ.
     მომხმარებელი დარწმუნებული უნდა იყოს, რომ მომავალში ელექტროენერგიაზე ფასები უფრო აიწევს, ატმოსფერო უფრო დაბინძურდება და ხალხი ახალი ტექნოლოგიით უფრო დაინტერესდება.
 
 
 
                    ვიტამინი D-სა და კალციუმის ურთიერთმოქმედება
 
     კალციუმის ხშირი გამოყენება ჩვეულებრივი, თუმცა არა ყოველთვის წარმატებული, მეთოდია ძვლის მოტეხილობის თავიდან ასაცილებლად. ამერიკის სოფლის მეურნეობის კვლევის სამსახურის მიერ ჩატარებულ გამოკვლევებში დიდი ყურადღება დაეთმო ვიტამინი D-ს დიდ მნიშვნელობას ორგანიზმში კალციუმის გამოყოფის დახმარების საქმეში.
     ცდების საფუძველზე იმისი ახსნაც მოხერხდა, თუ რატომ არ მოაქვს ყოველთვის წარმატება კალციუმის დიდი რაოდენობით მიღებას. აშშ-ში რეკომენდირებულია კალციუმის დღეში 1,200 მგ.-ის მიღება მოზრდილებისთვის 50 წლის ზევით. ადამიანის ჩონჩხს ძვლების გასამაგრებლად კალციუმის ადეკვატური რაციონი ესაჭიროება. ძვლებზე ისეთი სხვა ფაქტორებიც მოქმედებს, როგორიცაა ვარჯიში, სიგარეტის მოწევა და ვიტამინი D; ეს უკანასკნელი კალციუმის შეწოვას უწყობს ხელს და ჩონჩხზე პირდაპირ მოქმედებს. ცდებში მონაწილეობა მიიღო 10,000 ადამიანმა 20 წლის ასაკიდან და ზევით. მოზარდებისა და მოხუცების უმრავლესობას ვიტამინი D-ს სასურველ კონცენტრაციაზე დაბალი მაჩვენებელი აღმოაჩნდა. კვლევებმა აჩვენა, რომ ძვლების უკეთესი სიმკვრივისათვის სისხლში ვიტამინი D-ს არაადეკვატური მაჩვენებლის კორექტირება უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე კალციუმის დღიური შეწოვის გაზრდა 566 მგ.-მდე ქალებში და 626 მგ.-მდე _ კაცებში. მაგ. კალციუმის შეწოვა 566 მგ. დღეში შეიძლება მნიშვნელოვანი იყოს იმ ქალებისათვის, რომელთაც ვიტამინი D-ს კონცენტრაცია დაბალი აქვთ.


 
წყლის გასუფთავების უძველესმა ტრადიციებმა შეიძლება სიცოცხლე შეგვინარჩუნოს

 
     წყლის გასუფთავებისათვის ხის ფესვების გამოყენების ათასწლოვანმა ინდურმა მეთოდმა შეიძლება უფრო ფართო გამოყენება პოვოს წყლით გამოწვეულ დაავადებებთან ბრძოლის საქმეში. ეს მეთოდი შემდეგში მდგომარეობს: ინდური ზეითუნის ზეთის ხის ფესვების დაქუცმაცებით მიღებულ მასას, აგერ უკვე ათი წელია, წყალს უმატებენ. ამჟამად კანადელ მეცნიერებს სურთ ამ ტექნოლოგიის უფრო ფართო მასშტაბით დანერგვა, რათა წყლით გამოწვეული დაავადებები მთელი მსოფლიოს მასშტაბით შემცირდეს. აზიაში, აფრიკასა და ლათინურ ამერიკაში ერთი ბილიონი ადამიანი დაბინძურებული წყლის გადაჭრას იმედის თვალით უყურებს. ყოველწლიურად 1.4 მილიონზე მეტი ბავშვი კვდება ამ პრობლემის გამო. ინფორმაციის ანალიზისა და სინთეზის ცენტრი რომელიც წყლის გასუფთავების იაფ ტექნოლოგიას უწევს რეკლამას, მუშაობს ამ მიმართულებით. მისი მეცნიერები მიიჩნევენ, რომ წყლის გასუფთავების უძველესი მეთოდი პრობლემის ყველაზე კარგი გადაჭრაა: ინდური ზეითუნის ზეთის ხის ფესვების დაქუცმაცებით მიღებული მასა ბაქტერიებს 90%-ით ამცირებს. მეცნიერების აზრით, ინდურ ზეითუნის ზეთის ხეს სხვა დადებითი თვისებებიც გააჩნია. იგი არა მარტო გვალვაგამძლეა, არამედ მისი ზეთი საკვებად, ნიადაგის სასუქად, გასანათებლად გამოიყენება, თუმცა ამის შესახებ ნაკლებად არის ცნობილი. მიუხედავად ამდენი ღირსებისა, მეცნიერების აზრით, ეს ტექნოლოგია დაბინძურებული წყლით გამოწვეულ ყველა პრობლემას მაინც ვერ გადაჭრის.
 
 
                    ელექტრომაგნიტური ლევიტაციის მატარებლები:
 
                    ემილი ბაჩელი მართლაც პატივისცემის ღირსია

 
     ემილი ბაჩელი დაიბადა 1863 წელს საფრანგეთში. 1880 წ. იგი ემიგრაციაში წავიდა ამერიკაში, სადაც ელექტრიკოსად მუშაობდა. სწორედ ამ პერიოდში შეიტანა რამდენიმე განაცხადი იმ ელექტრომაგნიტების თაობაზე, რომლებიც თერაპიაში გამოიყენებოდა რევმატიზმისა და ართრიტებით გამოწვეული ტკივილების გასაყუჩებლად. ამ გამოგონებებისთვის 1890წელს მან პატენტებიც მიიღო, რის შემდეგაც დაიწყო მუშაობა მაგნიტურ ძალებთან დაკავშირებულ მოვლენებზე. ელექტრომაგნიტები, დენის ძალის მიხედვით, საჭირო სიხშირის ჩართვა-გამორთვით მძლავრი მაგნიტური ძალის წარმოქმნასა და კონტროლს უწყობს ხელს.
     1912 წლის მარტში ამერიკის საპატენტო უწყებამ ემილ ბაჩელს მიანიჭა პატენტი ადამიანთა ერთი ადგილიდან მეორეში საკმაოდ მაღალი სიჩქარით ტრანსპორტირებისათვის გამიზნული ლევიტაციური, ჰაერში აწეული სატრანსპორტო საშუალების გამოგონებისათვის. პატენტში აღწერილია, თუ როგორ გამოიყენა ბაჩელმა მაგნიტური ველი. პირველი მაგნიტური ველი გამოიყენება ისეთი მატარებლის ჰაერში ასაწევად, რომელიც არამაგნიტური მეტალისაგანაა დამზადებული, მეორე მაგნიტური ველი მდორედ მოძრაობას უზრუნველყოფს. საბოლოოდ, მესამე მაგნიტური ველი კი მატარებლის მთელი მოძრაობის კონტროლის საშუალებას იძლევა.
     1914 წელს ბაჩელს ლონდონის გამოფენაზე წარმატება ხვდა და სიცოცხლის ბოლომდე (1946წ.) ფინანსური დახმარებაც მიიღო თავისი გამოგონებების განსახორციელებლად. ბაჩელმა დროს გაუსწრო. მას ეკუთვნის პატენტი, რომელიც ელექტროენერგიის დაზოგვისათვის მაგნიტური ველის გამოყენებას ეხება. მისმა გამოგონებამ ხელი შეუწყო ელექტროლოკომოტივების განვითარებასა და დანერგვას. ბაჩელის გამოგონებამ საფუძველი ჩაუყარა მაგნიტურ საკიდარზე მოძრავ მატარებლებს.
 
 
                     ფეხსაცმელი, რომელიც ფეხის ზრდასთან ერთად იზრდება
 
     მშობლებისთვის ბავშვის ფეხსაცმელი ყველაზე ძნელად მოსავლელი ნივთია, მას დიდხანს ვერ გამოიყენებ, ბავშვები ხომ ასე სწრაფად იზრდებიან. ზოგმა კომპანიამ შეიმუშავა ისეთი ფეხსაცმელი, რომელიც სხვებთან შედარებით დიდხანს გვემსახურება, ვინაიდან იგი ბავშვის ფეხის ზრდასთან ერთად იჭიმება და ფეხის ზომას იღებს. ფეხსაცმლის ერთ ნაწილში მოთავსებულია ზამბარის ტიპის მოწყობილობა, რომელიც ამ შედეგს უზრუნველყოფს. ასეთი ფეხსაცმელი ჩვეულებრივზე მეტხანს გვემსახურება. (პატენტის ¹ US 2006130371)
   
 
 
თხილიანი შოკოლადი საშუალო და მცირე საწარმოები მზად არიან სასწრაფო დახმარებისთვის
 
     ყველანი კარგად ვიცნობთ თხილიან შოკოლადს, ბევრჯერ გვინახავს და გვიჭამია კიდეც. მაგრამ ამჯერად თერაპიული დანიშნულების განსაკუთრებული საკვები ნაერთი გვაქვს მხედველობაში, რომლის დისტრიბუციაც ხდება იმ ქვეყნებში, სადაც ბავშვები არასრულფასოვნად იკვებებიან, შიმშილობენ. ამ პროდუქტს ფრანგული ფირმა აწარმოებს. ფრანგი მკვლევრების ანდრე ბრიენდისა და მიშელ ლესკანის გამოგონების საფუძველზე.
     ეს საკვები მისი შემადგენლობის გამო სრულყოფილადაა მიჩნეული; იგი შეიცავს პროტეინების, ლიპიდების, კარბოჰიდრატების, მინერალური ელემენტებისა და ვიტამინების დღიურ ნორმას და აკმაყოფილებს ადამიანის საკვებ მოთხოვნილებას. იგი ფხვნილოვანი პროდუქტია, რომელიც წყალში გახსნისთანავე მზადაა საჭმელად; თხილიანი შოკოლადის შემთხვევაში არ არსებობს დაბინძურებული წყლის საფრთხეც; მისი მოხმარება არ საჭიროებს არც სამედიცინო პერსონალს და არც დროს. მინიმუმამდეა დაყვანილი ბაქტერიების შემცველობაც. პროდუქტის გადაყლაპვა ადვილია და უკვე 12 თვის ასაკის ბავშვსაც შეუძლია მისი მიღება.
     ამ პროდუქტის სიმსუბუქე ტრანსპორტირებასაც აადვილებს. ამ თხილიანი შოკოლადის ორი შეკვრა დღეში (500კკალ/100გრ) სახლის პირობებში ბავშვის გამოსაკვებადაც საკმარისია, ეს კი ჰუმანიტარული დახმარების პერსონალს ათავისუფლებს ზედმეტი საქმისგან და საავადმყოფოში უფრო სერიოზული შემთხვევების მისახედად მეტ დროს აძლევს. ეს შოკოლადი დრეკად საფუთავშია მოთავსებული და პატარა ბავშვიც ადვილად დაიჭერს ხელში. შოკოლადის მასა საფუთავზე მცირე მოჭერითაც გამოდის გარეთ, თუმცა საკმაოდ მკვრივია და იოლად არ დაიღვრება. მისი დამზადება ყველგან შეიძლება ადგილობრივი პროდუქტისაგან. საამისოდ კი ადგილობრივ კომპანიებს ლიცენზია გააჩნიათ. ამ პროდუქტის მომხმარებელი ქვეყნებია კონგო, მალავის რესპუბლიკა, ეთიოპია და ნიგერია.
 
 
 
                    ელექტროსიგარეტი: მოწიეთ ცეცხლის გარეშე!
 
     ამ ახალი ტიპის ელექტროსიგარეტის მოწევა შენობაშიც კი შეიძლება, რადგან იგი არ აბინძურებს გარემოს. ლონდონის ქუჩებში მას უკვე ადვილად ცნობენ, ძირითადად ელექტროსიგარეტს ღამის კლუბებსა და ბარებში ეწევიან. ამან თითქმის გადაჭრა პრობლემა, მწევლები შუა საუბრისას აღარ ტოვებენ მოსაუბრეს და გარეთ აღარ გარბიან.
      დაახლოებით 12სმ. სიგრძის თეთრ პლასტმასის ჯოხში გამოიყენება კვების ელემენტი, რომელიც წარმოქმნის ე. წ. "კვამლს”, ხოლო მოწევისას მას ბოლო უწითლდება.
 
 
 
                    ხელის ელექტრონული პროთეზი

     წარსულში, პროთეზირებას სამედიცინო მომსახურებაში საკმაოდ შეზღუდული ადგილი ეკავა. ხელის პროთეზი ხშირად კაუჭის მსგავსი იყო, რომლის მოძრაობაც შეზღუდული იყო, მხოლოდ იხსნებოდა და იხურებოდა, შეეძლო მხოლოდ ჭიქის ან სხვა მსგავსი ვიწრო ან მცირე ზომის საგნების აღება. სიტუაცია რადიკალურად შეიცვალა 2007წ. როდესაც ბაზარზე გამოჩნდა i-LIMBTM ხელი. i-LIMBTM ხელი მსოფლიოში პირველი მრავალფუნქციური ელექტრონული ხელია, რომელიც შეიქმნა Touch Bionics-ში, ზედა კიდურების პროთეზირების წამყვანი სპეციალისტების მიერ. ეს გამოგონება ასახულია ორ საპატენტო განაცხადში: ერთი - ხელის პროთეზისათვის და მეორე -  პროთეზის საფარისათვის.
     მსოფლიოში პირველი ბაზარზე მოთხოვნადი  ხელის პროთეზის დახვეწას მრავალი წელი დასჭირდა. მოწყობილობის კვლევა გაერთიანებული სამეფოს ჯანმრთელობის ეროვნულ სისტემაში 1960წ. დაიწყო. დავით გოუმ, Touch Bionics-ის ერთ-ერთმა დამაარსებელმა, ინჟინერმა, რომელიც ედინგბურგში პრინცესა მარგარეტ როუზის სახელობის საავადმყოფოში მუშაობდა,  ორიგინალური ტექნოლოგია გამოიგონა. კომპიუტერული პროგრამის საშუალებით შეიძლებოდა ფუნქციონირების გაუმჯობესება. მოწყობილობა ეყრდნობა ტრადიციულ მიოელექტრულ პრინციპს, რომელიც ხუთი ერთმანეთისგან დამოუკიდებელი ელექტრო თითების მექანიკურ მოძრაობას ითვალისწინებს. ცერა თითის ჩართვისას, რომელსაც შეუძლია იმოძრაოს სხვადასხვა მიმართულებით, შესაძლებელი გახდა ისეთი საგნების დაჭერა, რაც ადრე შეუძლებელი იყო. თითოეული თითი ინდივიდუალურად მოძრაობს და იმართება პაწაწინა ძრავითა და კომპიუტერით, რომელსაც სიგნალს ადამიანის კიდურზე არსებული ნერვები აწვდის. ამის შედეგია ის, რომ თითებს ნამდვილი თითებივით ზევით და ქვევით მოძრაობა შეუძლია.
     ამ საპატენტო განაცხადის საგანს წარმოადგენს "ხელის პროთეზი”, რომელშიც აღწერილია, თუ ძრავის მართვის სისტემასა და დაკავშირების სქემას როგორ შეუძლია თითების დამოუკიდებელი მოძრაობისა და ხელის ჟესტიკულაციის ფუნქციონირების გაუმჯობესება.
     "i-LIMBTM -ის ხელი” წარმოადგენს არა მარტო ტექნიკურ მიღწევას, არამედ გაუმჯობესებულ ესთეტიკურ გარეგნულ მხარესაც. იგი ხელის პირველი პროთეზია, რომელსაც ადამიანის ჯანმრთელი ხელის მოძრაობის ზუსტი იმიტაცია შეუძლია. მთავარი იყო ისეთი მასალის პოვნა, რომელიც ბუნებრივი კანის ელასტიურობასა და მოძრაობებს გაიმეორებდა. ამ პრობლემის გადაწყვეტისთვის Touch Bionics თანამშრომლობდა წამყვან კომპანიებთან,  რომელთა სპეციალიზაცია კანის ელასტიური საფარია. ამ თანამშრომლობის შედეგია დახვეწილი "i-LIMBTM  -ის კანი”. მათ პატენტზე შეიტანეს განაცხადი "საფარის ფორმირების ხერხი”, სადაც აღწერილია სილიკონის მასალის ელასტიურ ქსოვილად გადაქცევის პროცესი, რაც ეხმარება საფარს უხეშიდან უფრო მოქნილი და ელასტიური გახდეს, ისეთი როგორიც ბუნებრივი კანია. შედეგად "i-LIMBTM -ის ხელი” პროთეზის განსხვავებული გადაწყვეტაა. ადამიანებს შეუძლიათ დაუბრუნდნენ სავსე და სრულყოფილ ცხოვრებას.
 
 
                    თქვენს ტელევიზორს ხელი დაუქნიეთ

     აქ წარმოდგენილია ნაწყვეტი სტატიიდან, რომელშიც აღწერილია მომავალში თუ როგორ შეიძლება თქვენი ტელევიზორის მართვა კარგად ნაცნობი დისტანციური პულტის გარეშე: "უკვე მალე ტელევიზორის ყურებისას არხების გადართვა უბრალო ხელის მოძრაობით იქნება შესაძლებელი. ახალი ტიპის ტელევიზორი, ინფრაწითელი გამოსხივების მაფიქსირებელი მიკროსქემით, ოთახში არსებული საგნების სიღრმეს აფიქსირებს, რაც ხელის უბრალო მოძრაობითაა შესაძლებელი - ცუდი განათების შემთხვევაშიც კი. მკვეთრი მოძრაობა რთავს ტელევიზორს; წრიული მოძრაობით იცვლება არხები; ხელის ზევით და ქვევით მოძრაობით კი ხდება ხმის კონრტოლი. ამ სახის ტელევიზორის შეძენა 2010 წლიდან იქნება შესაძლებელი.”
 

               ბოჭკოვანი ოპტიკის მიღწევებმა სპილენძის მავთულებს გაუსწრო
 
      Alcarel-Lucent-მა შეიმუშავა ტექნოლოგია, რომელსაც სპილენძის სადენებში მონაცემთა გადაცემის სიჩქარის საგრძნობლად გაზრდა შეუძლია. ეს უკანასკნელი მსოფლიო სატელეფონო ინფრასტრუქტურის უმრავლესობას წარმოადგენს; მასში კომბინირებულია სამი ტექნოლოგია: შეერთება, ვექტორიზაცია და კავშირის ხელოვნური ხაზის DSL რეჟიმი; სიჩქარე 300 მეგაბაიტია წუთში საკომუნიკაციო მოწობილობიდან 400მ.-ის მანძილზე და 100 მეგაბაიტი - წუთში ერთ კილომეტრ მანძილზე.
     აშშ-ს ტელესაკომუნიკაციო კომპანიებისათვის სპილენძის შეერთებებში უფრო მაღალი სიჩქარის მიღწევას დიდი მნიშვნელობა აქვს. საკაბელო პროვაიდერები წუთში 50 მეგაბაიტ სიჩქარეს გვთავაზობენ, DSL-ი კი მონაცემებს სატელეფონო ხაზებით გადასცემს, რაც საკაბელო კომპანიების მიერ გამოყენებული ტექნოლოგიისაგან სრულიად განსხვავებულია. Alcarel-Lucent ტექნოლოგიას ამ კომპანიების დახმარება შეუძლია მაღალსიჩქარიანი ინტერნეტის გაფართოებით მანამ, სანამ ახალი თაობის ბოჭკოვან-ოპტიკური ქსელი ფართოდ ხელმისაწვდომი არ გახდება. ამ საკვლევი სისტემის ორ შემადგენელ კომპონენტს ვექტორიზაცია და შეერთება წარმოადგენს, რაც DSL-ის ფართოზოლიანი შეერთების სიჩქარის გაზრდის სტანდარტული გზაა: ვექტორიზაცია DSL-ის ხაზებში ხმაურს ახშობს და შეერთება მრავალრიცხოვან ხაზებს ისე ამუშავებს, როგორც ერთ კაბელს, რომელიც გამტარობას რამდენჯერმე ზრდის, ჩართული კაბელების რაოდენობის შესაბამისად. ამ ტექნოლოგიას აშშ-ში უფრო ფართოდ იყენებენ, ვიდრე აზიასა და ევროპაში, სადაც დასახლების სიმჭიდროვის გამო ეს ტექნოლოგია უფრო ეკონომიურია.
 
 
 
                    შეკუმშული ჰაერით მიღებული ცეცხლი
 
     ალუმინის დგუშიანი სქელკედლებიანი აკრილის ცილინდრი ცეცხლის პისტოლეტს წააგავს. ვის არ უნახავს, როგორ ხდება ორი ჯოხის ერთმანეთზე ხახუნით ან სათვალეების მზის სხივებზე ფოკუსირებით ცეცხლის გაჩენა. მაგრამ უძველეს ხერხებს შორის ყველაზე მოსახერხებელი გადასატანი ცეცხლის დგუშიანი ცილინდრია, რომელსაც სამხრეთ აზიაში უძველესი დროიდან იყენებენ. თითქმის ყველა შეკუმშული აირის შეთბობა შეიძლება. რაც უფრო მჭიდრო და სწრაფია შეკუმშვა, მით უფრო ცხელდება აირი, რომელიც გარკვეულ ტემპერატურაზე უკვე ბამბის ან სხვა ცეცხლსაშიში მასალის აალებას ახერხებს. დიზელის ძრავა იმავე პრინციპით მუშაობს: მას ამნთები სანთელი არ აქვს, მის ნაცვლად შეკუმშვის შედეგად ცილინდრის დახურვისთანავე საწვავი აინთება; ასაფეთქებელი მოწყობილობებიც სწორედ ამ პრინციპით მუშაობს. უბრალოდ, ამ უკანასკნელში შეკუმშვა უფრო მჭიდროა და, აქედან გამომდინარე, ანთებაც უფრო ძლიერია. აირის შეკუმშვის გარდა ასაფეთქებელი ტალღისთვის მიმდებარე ადგილის გასათბობი სხვა გზა არ არსებობს. მაგ. ამონიუმის ნიტრატი/საწვავი აირი, ფეთქებადი ნაერთია, ჩვეულებრივ, იყენებენ ჭაბურღილებში, ყოველთვის არ შეიცავს საკმარის ასატაცებელ აირს და აფეთქების მისაღწევად "აქტივატორს” საჭიროებს. ზოგი ასაფეთქებელი ნივთიერება კი მიკროსკოპული კრისტალების ერთმანეთთან ხახუნით თბება. CO2 ისევ საწვავად გადაიქცევა
      "რა მოვუხერხოთ გამოყოფილ ნახშირორჟანგს?” - ეს საკითხი განსაკუთრებული სიმწვავით მაშინ დაისმის, როდესაც გაბოლილი გზის პირას დგახართ. ზოგ ბრიტანელ მეცნიერს ამასთან დაკავშირებით საინტერესო გეგმაც აქვს შემუშავებული. ისინი ცდილობენ შეიმუშაონ ქიმიური და ნანოსამეცნიერო მეთოდი ჰაერიდან ნახშირორჟანგის შესაგროვებლად და რაიმე სასარგებლო მასალად მის გადასაქცევად, მაგ. პლასტმასად ან ეთანოლინადაც კი; ამ შემთხვევაში მანქანის გამონაბოლქვი, ელექტრო-ქიმიური რგოლის გავლით მანქანაშივე დაბრუნდება. არის სხვა მცდელობებიც, მაგრამ ნახშირორჟანგის შეგროვებისა და მისი გადამუშავების მეთოდები სხვადასხვა ტექნოლოგიებზეა დამოკიდებული. ბრისტოლის უნივერსიტეტის (ბრიტანეთი) მეცნიერთა ჯგუფს უფრო ეფექტური შედეგის მისაღწევად ყველა ამ ტექნოლოგიის ერთად შეეერთება სურს. წარმოიდგინეთ მილები, რომლებსაც ნახშირორჟანგის გასასუფთავებლად პოლიმერის სპეციალური თავსახური ეხურება. აი, რას ამბობს ბრისტოლის უნივერსიტეტის ქიმიური ტექნოლოგიის დეპარტამენტის თანამშრომელი დევიდ ფერმინი: "ჩვენ ვცდილობთ ფოროვანი ლითონისაგან ორგანული კორპუსი შევქმნათ, რომელსაც ნახშირორჟანგის შეწოვა და შემდეგ საჭირო მასალად გარდაქმნა შეეძლება, თუმცა ეს იოლად მისაღწევი არ არის; დიდ სირთულეს წარმოადგენს ნახშირორჟანგის ჰაერში საკმაო რაოდენობით გაზავება, 1-დან 4%-მდე”. საკმაოდ ძნელად მიიღწევა ფორმაში აირის კონცენტრაციაც, რამაც ესა თუ ის სასარგებლო მასალა უნდა წარმოშვას. ფერმინი იმედს არ კარგავს, რომ მისი გუნდი ამას ნანოტექნოლოგიის, ელექტროქიმიის, მიკრორობოტების გამოყენებით 18 თვეში შეძლებს.
 
 
                    ენერგიის დაგროვება თხელ ფირფიტაზე
 
     ულტრაკონდენსატორის ახალი მასალა შეიძლება პირდაპირ მიკროსქემასა და მზის ელემენტს მივამაგროთ. ულტრაკონდენსატორის სახელით ცნობილი ენერგიის დაგროვების მოწყობილობის დამუხტვა ბატარეაზე უფრო მეტჯერ შეიძლება, თუმცა ენერგიის მთლიანი რაოდენობა, რომლის შენახვაც მათ შეუძლიათ, შეზღუდულია. ეს იმას ნიშნავს, რომ მოწყობილობა ვარგისია ბატარეების დასამუხტად მძლავრი ძალური იმპულსების უზრუნველსაყოფად, მაგრამ ნაკლებად გამოსადეგია იქ, სადაც ხანგძლივი დროითაა საჭირო უწყვეტი ენერგია, მაგ., ლეპტოპებში ან ძრავებში.
     ფილადელფიის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ მიკროსქემების წარმოებაში გამოყენებული ტექნოლოგიის საშუალებით შესაძლებელია თხელი ნახშირბადის ფირფიტიანი ულტრაკონდენსატორის შექმნა, რომელსაც, როგორც ტრადიციული ულტრაკონდენსატორის მასალას, სამჯერ უფრო მეტი ენერგიის შენახვა შეეძლება და რამდენადაც იგი ბატარეა არ არის, ეს თხელი ფირფიტა გამოუცვლელად იმუშავებს. ეს დაგროვება-შენახვის ფირფიტა რადიოსიხშირის საიდენტიფიკაციო და ციფრულ საათებში გამოყენებულ მიკროსქემებზე შეიძლება მიმაგრდეს და ტრადიციულ ბატარეებზე ნაკლები ადგილი დაიკავოს. მათი მიმაგრება შეიძლება მზის ელემენტების უკანა ნაწილზეც დღის განმავლობაში ორივენაირ - გადამტან და მისამაგრებელ - მოწყობილობაზე მზის ენერგიის დასაგროვებლად. ულტრაკონდენსატორი წარმოადგენს "ელექტროენერგიის წყაროს, რომელსაც მომსახურების ფაქტობრივად შეუზღუდავი ვადა გააჩნია.” - განმარტავს ფილადელფიის უნივერსიტეტის პროფესორი იური გოგოცი, თხელი ფირფიტებიანი ულტრაკონდენსატორის შემქმნელი. - "იგი სხვა ელექტრო მოწყობილობაზე მეტხანს მოგემსახურებათ და გამოცვლასაც არ საჭიროებს.” ბატარეები ინახავს და გამოყოფს ენერგიას ქიმიური რეაქციის გზით, რაც დროთაAგანმავლობაში მათ დეგრადაციას იწვევს, ულტრაკონდენსატორი კი მუშაობს ზედაპირული მუხტების გადაცემის საშუალებით. ეს იმას ნიშნავს, რომ ის სწრაფად იმუხტება და იცლება, ამასთან, ელექტროდული მასალის წყალობით ქიმიურ რეაქციაში არ შედის; მას შეუძლია ასი ათასი ბრუნვა შეასრულოს. მეცნიერებმა თხელფირფიტიანი ულტრაკონდენსატორის შექმნა დაიწყეს, მაგრამ ენერგიის მთლიანი მარაგის მიღებაში სირთულეებს წააწყდნენ. გოგოცის ჯგუფმა ე.წ. ორთქლური ფაზიდან ქიმიური დალექვის მაღალვაკუუმური მეთოდი გამოიყენა, სილიციუმის ფირფიტის ზედაპირზე ტიტანის კარბიდის მსგავსი ლითონის კარბიდის თხელი ფირფიტის შესაქმნელად; შემდეგ ტიტანიუმის მოსაშორებლად ფირფიტების დაქლორვა ხდება და მხოლოდ ნახშირბადის ფორიანი ფირფიტა რჩება. ტიტანიუმის ატომის ადგილას პატარა ფორები წარმოიქმნება. ფირფიტა მოლეკულურ ღრუბელს ჰგავს, ცალკეული ფორი ზომით ერთი იონის ტოლია, რაც იმას ნიშნავს, რომ როდესაც მას ულტრაკონდენსატორში დაგროვება-შენახვის მასალად იყენებენ, ნახშირბადის ფირფიტებს მთელი ზედაპირული დამუხტვის დიდი რაოდენობის დაგროვება შეუძლია. მეცნიერებმა მოწყობილობის შიგნით და გარეთ დენის გადამტანი ლითონის ელექტროდები და დასამუხტავად კი თხევადი ელექტროლიტი დაამატეს. მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ მოწყობილობა უკეთ მუშაობს, როდესაც ნახშირბადის მასალა დაახლოებით 50 მიკრომეტრის სისქისაა, დაახლოებით ადამიანის თმის სისქისა. მათ ულტრაკონდენსატორის მასალა პირველად რამდენიმე წლის წინ შეიმუშავეს, დღეს კი ამ მასალისაგან თხელი ფირფიტები შექმნეს. ტრადიციულ ულტრაკონდენსატორებს გააქტიურებული ფხვნილის მსგავსი ნახშირისგან ამზადებენ. მისი გამოყენება დიდი ზომის თხელი ფირფიტების დასამზადებლად შეუძლებელია, ვინაიდან ზედაპირთან არ ჩერდება. სხვა ჯგუფებმა ნახშირბადის ნანომილებზე დაყრდნობით ბეჭდვისუნარიანი თხელი ფირფიტა შექმნეს. გოგოცის აზრით, ამ მოწყობილობას უფრო მეტი მუხტის შენახვა შეუძლია და ამ მეთოდით დამზადებული ფირფიტების ზომა არ არის ლიმიტირებული; ამგვარ მოწყობილობას ჰელიო- და დისპლეი- ინდუსტრიები იყენებენ, სადაც ძირითადად 9მ2 ზომის პანელები მოიხმარება. ნახშირბადის ფირფიტები თხელია და მათი დამზადება ხერხდება 2000C-ზე დაბალ ტემპერატურაზე, რაც ელექტრონიკაში მათი გამოყენების საშუალებას იძლევა.


                    როგორ დავიცვათ Facebook
 
      მეცნიერები ცდილობენ, რაც შეიძლება საიმედოდ დაიცვან Facebook -ში არსებული ინფორმაცია, თუმცა ჯერჯერობით მთელი ინფორმაციის დაცვის გარანტიას ვერ იძლევიან. მეცნიერები აფრთხილებენ მომხმარებლებს, რომ რამდენადაც Facebook - ზე განთავსებული მონაცემები რისკის ქვეშაა, წინასწარ გათვალონ, რისი გამოაშკარავება არ ღირს.
Facebook - ის ახალი დამცავი სისტემა მარტივ დაცვას უზრუნველყოფს:
· განხორციელდება თითოეული გვერდის კონფიდენციალურობა, ხელმეორედ მოხდება დიაგრამის ფორმაცია, რათა მომხმარებელმა ადვილად შეძლოს მის გვერდზე შესული სხვა პიროვნების ამოცნობა;
· ამ სისტემით, ყველას, ვინც შევა "friends only”-ში, მთელ ინფორმაციაზე მიუწვდება ხელი;
· მომხმარებელს შეეძლება ინფორმაცია მესამე მხარეს გაუზიაროს, თუ იგი Facebook - ზე "everyone”-ის სტატუსით შემოვა. ამ შემთხვევაშიც ნებართვის აღება იქნება საჭირო.
     მომხმარებელთა ნაწილს მიაჩნია, რომ მისი ინფორმაცია საიმედოდ დაცული მაინც არ არის. მეცნიერები ამას შემდეგნაირად ხსნიან - Facebook -ის მიზანი ინფორმაციიის გაზიარება, მისი რეკლამირებაა. Facebook - ის წარმომადგენლის სიტყვებით, ისინი ინფორმაციას არ ყიდიან, არამედ ყველა მომხმარებლისთვის მის ხელმისაწვდომობას უზრუნველყოფენ.
     პოლ სტეფენსი, კონფიდენციალურობისა და ხელშეუხებლობის სისტემის უფროსი, მომხმარებელს მაინც ურჩევს ახალი დამცავი სისტემის დაყენების შემდეგაც აკონტროლოს Facebook-ი.
 
 
                    გჯერათ, რომ ფრჩხილებზე ლაქი 14 დღე გაძლებს?
 
     დაივიწყეთ უზარმაზარი ხელჩანთები, ბიჟუტერია და მაღალქუსლიანი ფეხსაცმელი: თვალისმომჭრელი ფრჩხილების ლაქი ხომ ამას ყველაფერს სჯობია. ამ სეზონზე ორივე მოდაშია: ბუნებრივი ფერის ფრჩხილებიც და მკაფიო, კაშკაშა ფერისაც. ცოტა თუ მოინდომებს 15-25 დოლარის გადახდას ფრჩხილებში, რომელიც რამდენიმე დღეში ტყდება. ამიტომ ქალთა უმრავლესობა ფრჩხილებზე ლაქის წასმას შინ ამჯობინებს. სილამაზის სალონ Shellac-ის მფლობელმა ქალების ისევ სალონში დაბრუნება დაისახა მიზნად, მან შექმნა ფრჩხილების ჰიბრიდული სახის ლაქი, რომელიც 14 დღე ძლებს.
     Shellac-ი გარანტიას იძლევა, რომ ფრჩხილების ლაქი ნამდვილად ორი კვირა გაძლებს. იგი ჩვეულებრივ ლაქზე ძვირი არ ღირს და დაახლოებით 40-45 დოლარი ჯდება, შედეგი კი ფანტასტიკურია.
     Shellac-ის ფრჩხილების ლაქი მთლიანად უნიკალური და რევოლუციურია. ქიმიკოსებმა მიაგნეს ფრჩხილების ლაქის თანამედროვე გადაწყვეტას. Shellac-ი უსაფრთხო და მოხერხებულია. იგი სწრაფად შრება და ქალებს დიდი დროს არ აკარგვინებს. მათ შექმნეს განსაკუთრებული ულტრაიისფერი ნათურა, რომელიც ორივე ხელ-ფეხის ფრჩხილებზე ლაქის სწრაფ გაშრობას უზრუნველყოფს. მისი გარეცხვა და სტერილიზაცია მოკლე დროშია შესაძლებელი. Shellac ლაქისთვის გამოიყენება სპეციალურად შექმნილი შემაშხურებლი, ფერის ორი ფენა და საბოლოო საფარი. თითოეული ფენის წასმის შემდეგ ხელები მონაცვლეობით ნათურის ქვეშ თავსდება. ლაქის წასმის დასრულდებისთანავე შეიძლება ხელის ჯიბეში ჩაყოფაც კი. მისი მოშორება არც თუ ისე ადვილია, გახეხვითაც კი არ შორდება. და ასე იქნება ორი კვირის განმავლობაში, მაშინაც კი თუ ჭურჭელს გარეცხავ, გამოიყენებ ძლიერ ქიმიურ საშუალებებს და დღეში 16 საათს ბეჭდავ.
ლაქის მოშორებაც სიახლეა. ჩვეულებრივი ლაქის მოსაშორებლით მისი მოშორება შეუძლებელია. ისევ სალონში უნდა დაბრუნდე, აცეტონის კონცენტრაციით გაჯერებულ სათითეებს ჩამოგაცმევენ თითებზე და 10 წთ-ის შემდეგ ლაქი მოგცილდებათ. ერთი ხელი თავისუფალია და ჟურნალის კითხვაც კი შეიძლება, სანამ მეორეზე ლაქს მოგაშორებენ.
     Shellac ფრჩხილების ლაქი ანტიალერგიულია და არ შეიცავს ფორმალინს, ტოლიოლს. Shellac ფრჩხილების ლაქს 12 ფერი აქვს, ამდენივე დაემატება წლის ბოლოს და ფერთა ძიება მომავალშიც გაგრძელდება.
 
 
 
მსოფლიოში ყველაზე პატარა მიკროლაზერს მიკროქსემების ტექნოლოგიის ძირფესვიანად შეცვლა შეუძლია
 
 
     ციურიხის მეცნიერებმა შექმნეს ახალი ტიპის ლაზერი, რომელიც შესაძლებლობების საზღვრებს აფართოებს; იგი მსოფლიოში ყველაზე პატარა ზომის ელექტრულად დატუმბული ლაზერია, რომელსაც შეუძლია მიკროსქემების ტექნოლოგია ძირფესვიანად შეცვალოს. ამ იდეის ხორცშესხმას წელიწადნახევარი დასჭირდა. მთელი ამ დროის მანძილზე ციურიხის კვანტური ოპტოელექტრონიკის ჯგუფის მაგისტრანტი ქრისტოფერ ვოლტერი ლაბორატორიაში ღამეებს თეთრად ათენებდა. და ბოლოს, ფიზიკოსთა ოთხკაციანმა ჯგუფმა მსოფლიოში უმცირესი ელექტრულად დატუმბული ლაზერი შექმნა. მისი სიგრძე 30 მიკრომეტრია, ე.ი. მეტრის 30 მემილიონედი, სიმაღლე - რვა მიკრომეტრი, ხოლო ტალღების სიდიდე _ 200 მიკრომეტრი. ლაზერი მის მიერ გამოსხივებული სინათლის ტალღების სიგრძეზე ბევრად პატარაა. ჩვეულებრივი ლაზერის შემთხვევაში ეს ასე არ არის. საქმე ისაა, რომ ლაზერის სინათლის პირობითი ტალღები ოპტიკური რეზონატორის რხევას იწვევს ისე, როგორც აკუსტიკური ტალღები ზემოქმედებს გიტარის ჟღერადობაზე. ეს პრინციპი მხოლოდ მაშინ მოქმედებს, როდესაც სარკეები ლაზერის ტალღებზე დიდია. შესაბამისად, ჩვეულებრივი ლაზერები ზომაში შეზღუდულია. ახალი ტიპის ლაზერმა კი ეს შეზღუდვა მოხსნა. უჩვეულო ოპტიკური რეზონატორის მაგივრად, მათ ინდუქტორისა და ორი კონდესატორისაგან გაკეთებული ელექტრო რეზონატორის კონტური გამოიყენეს; მის მიერ სინათლე უფრო ეფექტურად "შთაინთქმება” და ელექტრომაგნიტურ რხევას იწვევს. ეს იმას ნიშნავს, რომ რეზონატორის ზომა სინათლის ტალღების სიგრძით შეზღუდული აღარ არის და ნებისმიერი ზომისა შეიძლება იყოს. თუ მიკროლაზერის შექმნა შესაძლებელია, მაშინ მისი გამოყენებაც შეიძლება ელქტრო-ოპტიკურ მიკროსქემებში, სადაც ელექრტო და ოპტიკური კომპონენტების საგრძნობლად მაღალი კონცენტრაციაა. ამან ერთ მშვენიერ დღეს შეიძლება ინფორმაციის მიკროპროცესორებით გაცვლის სიჩქარე საგრძნობლად გაზარდოს.
 
 
                    მაჯის საათი ჯანმრთელობის პრობლემებს გვამცნობს
 
       სიკვდილი მრავალი გზით მოდის, მაგრამ ყველაზე გავრცელებული თრომბი, გაუწყლოება და გულის შეტევაა. მათი თავიდან აცილება სამედიცინო ჩარევის გარეშე შეუძლებელია. მაგრამ მთელ ცხოვრებას ექიმის კაბინეტში ხომ არ გავატარებთ?! ფრაუნჰოფეროვის სახ. ინსტიტუტის მეცნიერთა ჯგუფმა შექმნა მაჯის საათი, რომელშიც ჩამაგრებულია ე.წ. მიკროლაბორატორია, იგი მფლობელს საფრთხის მოახლოების შესახებ ატყობინებს. ეს საათი, სამწუხაროდ, დროს არ აჩვენებს, მას შეუძლია ათლეტს აუწყოს მისი ოფლიანობის დონე, ან ამცნოს, იმყოფება თუ არა იგი საშიშ ელექრტომაგნიტურ ველში, ეს საათი ხანშიშესულ ადამიანებს სხეულის ტემპერატურის კონტროლში ეხმარება, დიაბეტით დაავადებულებს კი სისხლში შაქრის დოზას უჩვენებს. საათში ჩამონტაჟებულია რამდენიმე მიკრო ლაბორატორიული სქემა და ბიომარკერული სენსორი, რომელიც მუდამ მოქმედებაშია. მეცნიერები იმედოვნებენ, რომ ამ სენსორული მოწყობილობით წინასწარ გამოავლენენ დაავადებას და თავიდან აირიდებენ ფატალურ შედეგებს. ეს სისტემა ჯერ ადრეულ სტადიაშია და მაჯის საათის ფორმას შეიძლება არც კი მოერგოს. მაგ. სისხლის თრომბის შესამოწმებლად საჭიროა ნემსით ჩხვლეტა, ზოგ შემთხვევაში კი ეს აუცილებელიცაა, მაგ. თრომბის საშიშროება მატულობს თვითმფრინავით მგზავრობისას. მაგრამ ორივე, პოლიმერის ელექტრონებიც და ჩვეულებრივი სენსორებიც, ამ ბიოსენსორებიან ლაბორატორიას ძალიან პატარასა და მოსახერხებელს ხდის. ახლო მომავალში პაციენტები უკვე ამ სადიაგნოსტიკო საათებით ივლიან და, ვინ იცის, იქნებ მომავალში ამ საათით დროც შეამოწმონ.
 
 
 
                    მცენარის ტილები კაშკაშა ფერებს თვითონ ქმნიან
 
     მწერები გენებს საკვები პიგმენტების შესაქმნელად სოკოებიდან იღებენ. სამფერიანი ბარდის მცენარის ტილის ყველა ფერს მისი კაროტინოიდის პიგმენტი განაპირობებს. სხეულის ფერი დამოკიდებულია გენების ცვლილებაზე, რომელიც სხვადასხვა პიგმენტების ნაერთია. ბამბუკის ტილებმა ეს საკუთარი წინაპრებისგან მიიღეს, რომელიც გენებს უკვე 100 მილიონი წელია სოკოებისგან ქმნის - ამბობს არიზონას უნივერსიტეტელი მკვლევარი ნენსი მორანი. ბარდისა და ატმის ტილებიც გენების მატარებელია, რაც საკვებ პროდუქტებს ე.წ. კაროტინოიდებს წარმოშობს. ყვითელი ფერი მუტაციის შედეგად წითელი ფერის შთამომავლობაში სპონტანურად წარმოიშობა. ბეტა კაროტინისა და ლიკოპენის შემცველი კაროტინოიდები, მოლეკულების კაშკაშა ფერებიანი ჯგუფი, ძლიერ ანტიოქსიდანტებს წარმოადგენს და იმუნურ სისტემას აძლიერებს. კაროტინოიდის პიგმენტებს წითელი და ყვითელი ფერების წარმოქმნა შეუძლია და ადამიანის თვალის ბადისებრ გარსზე სინათლეს შთანთქავს. კაროტინოიდები ფერს აძლევს პამიდორს, ფორთოხალს, ყვავილებს. არსებობს უამრავი გენი, რომელსაც ცხოველი ბაქტერიებიდან იღებს, ხილში არსებული ბაქტერიული გენის შემცველობით. ბიოლოგებს არა აქვთ საკმარისი ცოდნა, რათა ცხოველში სოკოს გადატანას სწორი შეფასება მისცენ. ჯერჯერობით ვერც ამ აღმოჩენამ გააღრმავა ცოდნა პიგმენტების შესახებ.
 
 
                   პენტაგონისათვის სასურველი მფრინავი მანქანები
 
     პენტაგონს სურს თანამედროვე ტიპის მფრინავი მანქანების შექმნა. ამერიკის პერსპექტიული გამოგონებების სააგენტომ დაიწყო კომპანიების მოძიება, რომლებიც დაინტერესდებიან მფრინავი მანქანებით - შუალედურით სპორტულ ავტომობილსა და ვერტმფრენს შორის. ეს აზრი ჯარის მანევრირების გასაადვილებელი გზების ძიებისას დაიბადა.
     "მომავალში ჯარს განსაზღვრული მიმართულებით ფრენა და საჭიროების შემთხვევაში მოწინააღმდეგის შეპყრობაც კი შეეძლება.” - წერს ამერიკის პერსპექტიული გამოგონებების სააგენტო ამ პროექტთან დაკავშირებით. "თუ შემთხვევით მტრის ჯარს გადააწყდებიან, მანქანა გაუფუჭდებათ ან ახალ დავალებას მიიღებენ, დაუყონებლივ შეეძლებათ ახალ პოზიციაზე გადასვლა”. სავარაუდოდ ოთხ წელიწადში იქნება მზად მანქანის პროტოტიპი - ოთხმგზავრიანი სატრანსპორტო საშუალება, რომელიც ერთ წუთში მიწაზე მოსიარულე ჰამერიდან მფრინავ მანქანად გადაიქცევა და ვერტმფრენივით ვერტიკალურად აფრინდება და დაჯდება. მას საწვავის ერთი სავსე ავზით 250 საზღვაო მილის (=1853,6მ) გავლა შეეძლება. ოთხი მგზავრის გარდა (თითოეულის საშუალო წონა 180 ფუტი), მას დამატებით 350 ფუტი ტვირთის ზიდვაც შეეძლება. არ არის აუცილებელი მგზავრები მფრინავები იყვნენ. სააგენტოს სურს, რომ მფრინავ მანქანას აფრენა და დაფრენა ავტომატურად შეეძლოს და თან რაც შეიძლება უხმოდ მოძრაობდეს. სააგენტო, რომელმაც ამ პროგრამაში 54 მილიონი დოლარი ჩადო, გეგმავს 12-თვიანი სწავლება ჩაატაროს და ამაში 9 მილიონი დახარჯოს. მეორე ეტაპი ითვალისწინებს ორ სამშენებლო ფირმასთან მუშაობას, აქ 10 მილიონი დოლარი ჩაიდება. პროგრამის ბოლო ეტაპზე, დაახლოებით 35 მილიონი დოლარის ღირებულების პროტოტიპები შეიქმნება. პროექტი რამდენიმე ფირმაზე შეჩერდა, მათ შორისაა Terrafugia of Woburn, Mass., რომლებსაც უკვე შექმნილი აქვთ მსუბუქწონიანი სპორტული თვითმფრინავი, რომელსაც ფრთები ეკეცება და მიწაზე მოძრაობაც შეუძლია. იგი 194,000 დოლარი ღირს და მისი წარმოება სავარაუდოდ მომავალი წლის ბოლოს დაიწყება. Terrafugia of Woburn, Mass.-ის წარმომადგენლის თქმით, კომპანიას ჯერ არა აქვს გადაწყვეტილი, მიიღებს თუ არა მონაწილეობას ამ პროექტში.
 
 
                    მლაშე წყალზე ან შარდზე მომუშავე გადასატანი ბატარეა
 
     MetalCell -ის დამუხტვა ჯარისკაცებს საველე პირობებშიც კი შეუძლიათ, ამისათვის მხოლოდ ცოტა მლაშე წყალი ან შარდიც საკმარისია. ელექრტო მოწყობილობისათვის ელექტროენერგიის მიწოდება შესაძლებელია კაბელის ან ბატარეის სახით. თუ ბატარეა გაქვთ, მისი დამუხტვა მაინც მოგიწევთ, ხოლო თუ სამხედრო სამსახურში ხართ, მაშინ ზუსტად არც იცით როდის, სად და რა დაგჭირდება. სწორედ ამიტომ ბატარეების სამხრეთ კორეელმა მწარმოებლებმა შექმნეს 2000 წლიან ტექნოლოგიაზე დაფუძნებული MetalCell, მაგნიუმის ბატარეა, რომლის დამუხტვაც მლაშე წყლით ან შარდით შეიძლება. იგი იმთავითვე სამხედრო მოხმარებისთვის იყო გამიზნული; მოგეხსენებათ, თანამედროვე ბრძოლის ველზე ჯარისკაცები ელექტრომოწყობილობების იმედად არიან, მაგრამ თუ შემთხვევით მოსწყდნენ "ცივილიზაციას”, მაშინ შეიძლება მოწყობილობები შეუფერებელ დროს გამოვიდეს მწყობრიდან, უბრალოდ დაიცალოს. მაგრამ MetalCell-ის შემთხვევაში, წლების განმავლობაში შეუძლიათ მშვიდად ისხდნენ ჰამერში, შორეულ ბუნკერში, ან ჩაკეტილ სარდაფში და ელოდონ ელექტრო მოწყობილობის დამუხტვას.
     გამძლე პატარა ყუთები ჩვ. წ. აღ-მდელი ეპოქისთვისაც იყო ცნობილი. MetalCell-ში მოთავსებულია მაგნიუმის ფირფიტები, რომლებიც მხოლოდ მლაშე წყლით იმუხტება. მარილში შემავალი სოდა მაგნიუმთან რეაქციაში შედის და დაბალვოლტიან ენერგიას წარმოქმნის, რომელსაც ლეპტოპების, სასიგნალო ნათურისა და სხვა მოწყობილობების ამუშავება შეუძლია, როდესაც სხვა წყაროზე ხელი არ მიგვიწვდება. გამომუშავებული ენერგია ლეპტოპს ოთხ საათზე მეტი ხნით ამუშავებს და დაცლის შემთხვევაში, მაგმიუმის მარაგის ამოწურვამდე, მისი ხელახლა დამუხტვა მლაშე წყლით შეიძლება. ჯარისკაცებს მის დასამუხტად შარდის გამოიყენებაც შეუძლიათ.
 
 
                    ნანომოწყობილობა წყალს მარილისაგან ასუფთავებს
  
     წყლის გამტკნარების მოწყობილობას ზღვის წყლის სასმელად გადაქცევა შეუძლია, მაგრამ მისი ერთი ადგილიდან მეორეში გადატანა ძნელია. მეცნიერთა ერთმა ჯგუფმა შექმნა წყლისაგან მარილის გამომყოფი მოწყობილობა, რომელიც ხურდა ფულზე ათასჯერ უფრო პატარაა და რომელსაც ელექტროენერგიის მცირე დანახარჯით ერთ წუთში ერთი ჭიქა სასმელი წყლის მიღება შეუძლია. წყლის გამტკნარების ყველაზე მიღებული ტექნოლოგია, ცნობილი უკუოსმოსის სახელწოდებით, გულისხმობს ზღვის წყლიდან მარილის იონების წნევით გამოყოფას მემბრანების საშუალებით. უკუოსმოსი ფართოდ გამოიყენება სასმელი წყლის მისაღებად დასახლებულ ადგილებში. არსებობს უკუოსმოსური გადასატანი მოწყობილობებიც, რომელთა უმეტესობა ნელა მუშაობს და წყლის გაფილტვრაში პრობლემებიც აქვს. მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის ინჟინერმა ჯონგიონ ჰანმა და მისმა ჯგუფმა სხვა ტექნოლოგია გამოიყენა, კერძოდ, იონური არხის პოლარიზაცია. ეს ხერხი ადრეც არსებობდა, თუმცა წყლის გასამტკნარებლად არავის გამოუყენებია. იონური არხის პოლარიზაცია ეს არის დამუხტული და ნეიტრალური იონებისგან შემდგარი სითხე, როგორიცაა ზღვის წყალი, რომელიც არხში მიედინება. არხის გასწვრივ ელექტრული მუხტია, რომელსაც დამუხტული ნაწილაკები მოძრაობაში მოჰყავს, რაც იწვევს სითხის გახლეჩას, წარმოიქმნება ორი ნაკადი: ერთი დამუხტული ნაწილაკების, ხოლო მეორე- ნეიტრალური ნაწილაკებისა. "ჩვენ ვფიქრობდით ამ ტექნოლოგიის ზღვის წყალზე გამოყენებას და მარილის (იონების) მოშორებას” - ამბობენ მეცნიერები. იმის გარკვევა, იონური არხის პოლარიზაციას შეუძლია თუ არა ზღვის წყლის მარილისა და წყლის სხვა დამაბინძურებელი ისეთი ნივთიერებების გამოყოფა, როგორიცაა ბაქტერიები, მეცნიერებმა ზღვის წყალს სისხლის უჯრედები დაუმატეს და შემდეგ ფლუორესცენციის საღებავით გაასუფთავეს. შემდეგ ზღვის წყალი რამდენიმე თვის სისქის არხში მოათავსეს და იონური მოწყდომის ზონაში გაატარეს. ერთ ნაწილში იყო ძალიან მარილიანი დაბინძურებული ნაერთი, მეორეში კი - სუფთა წყალი, რომელიც საჭიროებს ნახშირის ფილტრში გატარებას ნეიტრალური ნივთიერებისაგან გასასუფთავებლად, როგორიცაა ნახშირწყალბადი. ასეთ წყალში მეცნიერები ბანაობას გვირჩევენ და არა მის დალევას. მეცნიერთა ამ ჯგუფის ოცნებას წარმოადგენს მზის ენერგიაზე მომუშავე გადასატანი მოწყობილობის შექმნა, რომელიც გვალვიან ადგილებში მცხოვრებ მოსახლეობას სასმელი წყლის გასუფთავებაში დაეხმარება. მისი გამოთვლებით 1600 ნანო ერთეულია საჭირო წუთში დაახლოებით 300 მილილიტრი სუფთა წყლის მისაღებად. სირთულე ასეთი ნანო ერთეულის შექმნა და შემდეგ გადასატან მოწყობილობად მისი გადაქცევაა.
 
 
 
                    მომავალი თაობის ქარის ძრავა
 
     რედუქტორის გარეშე მომუშავე ქარის ძრავა უზარმაზარ მაგნიტსა და ბასრგვერდებიან ფრთებს იყენებს. სანაპირო ძრავების ასაშენებლად სანაპირო ზოლში საკმარისი ქარის ძალაა. მთელ მსოფლიოში მწარმოებლები ორ ტექნოლოგიას ცდიან: ქარის უფრო მეტი ქროლვის გამოსაყენებლად ბასრგვერდებიანი ფრთებს და გამარტივებულ ამძრავს (ახალი გენერატორების ჩათვლით). GE-ს შიფერით გადახურული მანქანები 2012წელს გამოჩნდება და ზემოთაღნიშნულ ორივე ტექნოლოგიას გამოიყენებს. GE-ს მიერ შექმნილ მსუბუქ 176 ფუტიან ბასრგვერდებიან ფრთებს ადრინდელზე დაახლოებით 40%-ით გრძელი და უფრო აეროდინამიკური ფორმა აქვს. ბასრგვერდებიანი ფრთები ამძრავზე დამაგრდება, სიჩქარის კოლოფთან ერთად, რომელსაც შეუძლია გაუმართაობა და ენერგიის დაკარგვა თავიდან აიცილოს. პირდაპირი გადაცემის მექანიზმმა შეცვალა რედუქტორი, ხოლო მუდმივმა მაგნიტმა - ელექტრომაგნიტი, რომელსაც ყოველი მომართვისას სტარტერის მუსი, და სიმძლავრე ესაჭიროება. ბასრგვერდებიანი ფრთები ნიდერლანდებში შემოწმდა, ხოლო ამძრავი - ნორვეგიაში. ორივეს შეერთებით მიიღება ძრავა, რომელიც 25%-ით მეტ ქარის ძალას მოიხმარს, ვიდრე არსებული, ჩვეულებრივი მოდელები, ამიტომაც მისი შესაძლებლობა - ოთხი მეგავატი ათასი შენობისთვისაა საკმარისი.
     მოდელის აღწერა - გენერატორი: 90 ტონიანი გენერატორი შედგება დაახლოებით 20 ფუტის მაგნიტისაგან, რომელიც ელექტროძაბვის გამოსამუშავებლად ტრიალებს. მისი უზარმაზარი დიამეტრი ენერგიის დიდი რაოდენობის მიღების საშუალებას იძლევა ნელი სიჩქარით ბრუნვის დროსაც კი, 8-20 ბრუნი წუთში. ასე რომ მას არ სჭირდება სიჩქარის კოლოფი სიჩქარის მოსამატებლად, და შესაბამისად, არც ზეთის გამოცვლაა საჭირო. ელექტროსქემა: გარდამქმნელი ელექტროძაბვის სიხშირეს აწესრიგებს. ტრანსფორმატორი ელექტროძაბვას 690-დან 22,000-ზე მეტ ვოლტამდე ზრდის ისე, რომ მას შორ მანძილამდე მიღწევა შეეძლოს. რხევის რეგულატორი: მაქსიმალური აწევის უზრუნველსაყოფად, როდესაც ქარი სიჩქარეს იცვლის, რეგულატორს თითოეული ბასრგვერდებიანი ფრთის ტრიალი შეუძლია ნებისმიერი მიმართულებითა და ნებისმიერი სიჩქარით. მას ასევე შეუძლია ძლიერი ქარის დროს ბასრგვერდებიანი ფრთების ისე ტრიალი, რომ დაზიანება თავიდან აიცილოს. ბასრგვერდებიანი ფრთები: მსუბუქი, მდგრადი, ნახშირბადოვანი ბოჭკო მინაბოჭკოს ცვლის ისე, რომ წონის კლებასთან ერთად მათი სიჩქარე მატულობს. ბრტყელი ნაწიბური მათ ფორმას აძლევს, რაც აწევას ზრდის. ენერგიის გამომუშავება: 1. პოზიცია ბასრგვერდებიანი ფრთები, რომლებიც ქარის მიმართულების სენსორებიდან იღებენ მონაცემებს, ელექტროძრავას მოჰყავს მოძრაობაში და ქარს უპირისპირებს. რხევის რეგულატორი მათ საკისრის ირგვლივ საუკეთესო კუთხით აბრუნებს. 2. ქარის დაჭერა ქარი სამფრთიან როტორს 7-70 მილი საათში სიჩქარით ატრიალებს. 23 ფუტის სიგრძის რკინის როტორს მექანიკური ენერგია გენერატორში გადააქვს. 3. მისი ელექტროენერგიად გადაქცევა გენერატორის ნეოდიმის მაგნიტს სპილენძის უძრავ ხვიარაში აბრუნებს და მასზე ძაბვას წარმოქმნის. სქემა ძაბვის სიხშირეს არეგულირებს და ელექტრო სისტემას გადასცემს.
 
 
                    რენტგენის გადასატანი დანადგარი
 
     კალიფორნიის ერთ-ერთი კომპანია მუშაობს რენტგენის კომპაქტურ, ბრტყელ დანადგარზე. მიზანი გამოსახულების ფორმირების გადასატანი დანადგარის შექმნაა. კომპანიის პანელები ნახევარგამტარების წარმოებაში გამოყენებული ტექნოლოგიითაა დამზადებული; ისინი გამოსახულების ბრტყელ გადამწოდთან იქნება მიერთებული ლეპტოპის ბატარეაზე მომუშავე ჩემოდნისმაგვარი რენტგენის დანადგარის მისაღებად. ასეთი სისტემის გამოიყენება შეუძლიათ სამხედროებს მინდორში ან საავადმყოფოებს - ინტენსიური თერაპიის განყოფილებებში. კვლევებმა აჩვენა, რომ ამ დროს პაციენტი ნაკლებად დასხივდება. კომპანია თავის პირველ სრულყოფილ დანადგარს სამ-ოთხ თვეში დაასრულებს, ერთ წელიწადში კი მის წარმოებას დაიწყებს.
     საავადმყოფოებში ამჟამინდელ რენტგენოდანადგარებს დიდი გამოსხივება აქვს. ვაკუუმიანი გრძელი მოწყობილობის ერთ ბოლოში მოთავსებული ვოლფრამის ძაფი გათბობისას ელექტრონებს ასხივებს, რაც რენტგენის სხივებს წარმოშობს. ამ სისტემის უპირატესობა ისაა, რომ გამოსხივების რამდენიმე წყარო გამოიყენება. "გამოსხივების დოზის შემცირება შესაძლებელია რენტგენის სხივების გამოსხივების ასი და ათასი წყაროს დამოუკიდებლად კონტროლით”. გამოსხივების ნაკლები დოზის გამოყენება განსაკუთრებით მიზანშეწონილია პედიატრიაში. ეს მოწყობილობა მუშაობს პიროელექტროენერგიაზე, იყენებს რა ზოგი მასალის უნარს, გათბობის ან გაცივებისას წარმოშვას ელექტროველი, პიროელექტრული კრისტალების ფირფიტების მისაღებად ქიმიურ ამოჭრას მიმართავენ; ამ დროს წარმოიქმნება თანაბარი ნაკადით მოძრავი რენტგენის სხივები. კრისტალები ტელესაკომუნიკაციო მოწყობილობებსა და სენსორებში გამოიყენებულ ნივთიერებებს შეიცავს. სტანდარტული რენტგენის მილი რადიაციის კონუსისებრ კონას წარმოქმნის, რომლის შუაშიც ცხელი წერტილია, რაც ნიშნავს, რომ რადიოლოგებმა მკვეთრი გამოსახულების მისაღებად პაციენტი რენტგენის სხივებიდან მოშორებით უნდა მოათავსონ. ამისათვის კი რადიაციის რაოდენობის გაზრდაა აუცილებელი. ახალი სისტემა პარალელურ სხივებს წარმოქმნის, რაც ბევრად უკეთესი საშუალებაა დიდი მასშტაბის გამოსახულების მისაღებად.
 
 
                    სათვალე ბავშვებისთვის
 
     მექსიკის უღარიბესი შტატის სტუდენტთა ერთმა ჯგუფმა, შეიძლება ითქვას, საკმაოდ გარისკა, როდესაც მოდური და გამძლე სათვალე შექმნა; საბედნიეროდ, მათ გამოგონებას მხარი ამერიკელმა დიზაინერმა ივის ბეჰარმა დაუჭირა.
ივის ბეჰარი 400,000 სათვალეს უფასოდ გადასცემს იმ ბავშვებს, რომლებსაც ეს სჭირდებათ. კალიფორნიელი დიზაინერი ივის ბეჰარი მექსიკის მთავრობასთან ერთად ახორციელებს პროექტს, რომლის ფარგლებშიც 400,000 ბავშვი უფასოდ მიიღებს სათვალეს. პროგრამის დასახელებაა "დაინახე უკეთ, ისწავლე უკეთ.” სათვალეები მსუბუქი, გამძლე და მოდურია. მისი ჩარჩო პლასტმასისაა და საკმაოდ ეკონომიურია. ჩარჩო საწყის პოზიციაში ორი, ზედა და ქვედა, ნაწილისგან შედგება, რაც ბავშვებს სასურველი ფერისა და ფორმის არჩევის საშუალებას აძლევს. პროექტის მონაწილეები ესტუმრებიან სხვადასხვა სკოლას, მოსწავლეებს შეუმოწმებენ მხედველობას და ორ კვირაში სასურველ სათვალესაც მიაწვდიან.
 
 
ზღვის წყლისგან მიღებული იაფი წყალბადის საწვავი წინ გადადგმული ნაბიჯია
 
     წყლისგან წყალბადის მისაღებად ახალი იაფი კატალიზატორი შექმნეს, თუმცა გამიზნული იყო ისეთი მოლეკულების შექმნა, რომელთაც მაგნიტის თვისებები ექნებოდა. წყალბადი ბუნებრივი აირიდან მიღებული ეკოლოგიურად სუფთა კვების წყაროა. წყლიდან წყალბადის მიღებისას გამოიყოფა ჟანგბადი. კატალიზატორები, რომელთაც შეუძლიათ წყლის დაყოფა წყალბადად და ჟანგბადად, საკმაოდ ძვირი და სუსტია წყალზე ზემოქმედების გზით იაფი საწვავის მისაღებად. ახალი ცდების შედეგად მიღებული მოლიბდენის კატალიზატორი ამ საქმისათვის საკმაოდ ძლიერი და იაფია, მაგრამ მასაც დიდი რაოდენობის ენერგია სჭირდება. ამ ცდების შედეგად მეცნიერებმა წყლის გახლეჩის ახალი საუკეთესო კატალიზატორი აღმოაჩინეს. მათი დაკვირვებით, წყლის წყალბადად და ჟანგბადად გახლეჩა პლატინის კატალიზატორით ხდება, მაგრამ იგი საკმაოდ ძვირია. მეორე მეთოდი მიკრობული ფერმენტების გამოყენებას გულისხმობს ე.წ. ჰიდროგენეზისს, რომელიც პროტეინისაგან შედგება და მასში ნიკელი და რკინა გამოიყენება, თუმცა ნაკლი ამ მეთოდსაც აქვს, იგი საკმაოდ ნელია. კალიფორნიის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა განსხვავებულ ხერხს მიმართეს. მათ მაგნიტის თვისებების მქონე მოლეკულების მისაღებად ლითონის ატომები ორგანულ მოლეკულურ ჯგუფს შეუერთეს (PY5). მეცნიერებმა აღმოაჩინეს რომ, ერთ-ერთ მოლეკულას, მოლიბდენის ოქსოკომპლექსს, ელექტრონების გადატანა შეეძლო. ეს წყლის გახლეჩის სისტემების მთავარი მოთხოვნაა, ამიტომ შეამოწმეს წყალის წყალბადის აირად გახლეჩის შესაძლებლობა და შედეგი წარმატებული აღმოჩნდა. მოლეკულა ადეკვატურ სიტუაციაში ხანგძლივადაა მდგრადი, მას სამდღიანი ექსპერიმენტის განმავლობაში კატალიზატორული აქტივობის დროს დეგრადაცია არ განუცდია. მოლეკულა მდგრადი რჩება ისეთი მინარევების დამატების შემდეგაც კი, როგორიც ზღვის წყალშია. ამან მისი ღირებულება შეიძლება შეამციროს მანამ, ვიდრე ორგანული მჟავები ან გამხსნელები არ გახდება საჭირო. ნაერთის მდგრადობა ადრე გამოყენებული ნიკელისა და რკინის ნაერთზე უფრო ხანგძლივად შენარჩუნდება, მაგრამ იგი ბუნებრივ ჰიდროგენეზისზე უფრო ნელია და ასამუშავებლად მაღალ ელექტრულ ძაბვას საჭიროებს.
     მეცნიერთა ეს ჯგუფი ამჯამად ცდებს სხვა ლითონებზე ატარებს და მიღწეული შედეგის გაუმჯობესებას ესწრაფვის.
 
 
                    ქარიშხლის ტალღების წარმომქმნელი
 
     უკეთესი შენობების ასაშენებლად, ორეგონის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ტალღების კვლევითი ლაბორატორიის მეცნიერებმა ხელოვნური ცუნამის გამომწვევი მანქანის წყალობით კედელი დაანგრიეს. ამ მანქანას რეგულარული და სტატისტიკური ხმაურის ტალღების გამოწვევა შეუძლია. ამერიკის მოსახლეობის ნახევარზე მეტი სანაპიროდან 50 მილის დაშორებით ცხოვრობს, სადაც ქარიშხლები, ცუნამი და სხვა საშიში მეტეოროლოგიური მოვლენები ხშირია. მეცნიერებს სწამთ, რომ ამ საკითხის ტექნიკურად გადაჭრას ადამიანთა სიცოცხლისა და ამერიკის სანაპირო საკუთრების გადარჩენა შეუძლია.
     300,000ლ წყლით სავსე 342 ფუტის სიგრძის რეზერვუარს ბოლოში ჰიდროამძრავიანი დგუში აქვს მიმაგრებული და ბუნებრივის მსგავს ტალღებს იწვევს. ტალღები რეზერვუარის მთელ სიგრძეზე მოძრაობს და ეხეთქება სანაპიროს დამცავ ჯებირს, რომელიც ბუნებრივის მსგავსია. "წინასწარ წარმოუდგენელია იმის განსაზღვრა, თუ რომელი მიმართულებით დაეცემა სატელეფონო ანძა” - ამბობენ მეცნიერები, თუმცა ეს მონაცემები ძირითადად მაინც გამოსადეგია ახალი ტიპის სახლებისა და სხვა სახის ნაგებობებისთვის. მეცნიერები ტალღების გამოწვევას 342 ფუტის სიგრძის, 15 ფუტი სიღრმის, 300,000 ლ. წყლით სავსე რეზერვუარში აწარმოებენ. რეზერვუარის ძირი ბრტყელია, გვერდები კი ბუნებრივ ფერდობს წააგავს. მისი სახე ცდების შედეგად იცვლება, სანაპიროს შთაბეჭდილებას სტოვებს და ტალღების მიხეთქებისას იშლება. მანქანა მეცნიერებს საშუალებას აძლევს შეისწავლონ რეგულარული ტალღები, რომლებიც ძირისა და ტალღის ზვირთებისაგან შედგება, და ცუნამი, რომელიც განცალკევებული ტალღებისაგან წარმოიქმნება.
      როგორ წარმოიშობა ცუნამი? ტალღების ფორმის რკინა წუთში 13 ფუტით დიდდება, წარმოქმნის 4,5 ფუტის სიმაღლის ტალღას, ზარის ფორმის ტალღა ბრტყელძირიან ფერდობზე ძირს ეშვება და ღრმა ოკეანის იმიტაციას ქმნის. როდესაც მინი ცუნამი დახრილ ზედაპირს მიეხეთქება, ტალღები უკან იხევს და სიმაღლეში 5 ფუტამდე იზრდება. წყლის სიღრმეში, რეზერვუარის ქვიშაყრილის მსგავს ფერდობზე მიხეთქებისას ტალღები იშლება და ე.წ. ჰიდრავლიკური ხვრელის მსგავს წყლის კედელს წარმოქმნის. ხვრელი საცდელ ნაგებობას 8000 ფუტის ძალით ეხეთქება და 20 ფუტის სიმაღლის შხეფების წარმოქმნას ახერხებს. ტალღების მოძრაობა 10 წამი გრძელდება.
     ავტომატური ამძრავის სამართავი კომპიუტერი: მეცნიერები ტალღების მანქანას ავტომატური ამძრავი კომპიუტერით აკონტროლებენ, რომელსაც ტალღების მსგავსი ფირფიტების მოძრაობის სიხშირის ამპლიტუდის სარეგულირებლად იყენებენ. ეს მათ ეხმარება არა მარტო ჰარმონიული, არამედ ბუნებაში არსებული არახაზოვანი ტალღების გამოწვევაში. კომპიუტერი მიერთებულია ორ დამხმარე მოწყობილობასთან, რომლებიც ტალღისებრი ფირფიტების მამოძრავებელ დგუშში წყლის ნაკადის შესვლასა და გამოსვლას არეგულირებს. ჩვეულებრივი ტალღებისათვის ფირფიტა ცენტრში მაგრდება და წინ და უკან მოძრაობს. ცუნამისათვის იგი მთლიანად უკან გადაინაცვლებს, შემდეგ მთელ სიგრძეზე იშლება. მისი მაქსიმალურ სიჩქარეა 4 მ/წ.
     ჰიდრავლიკური სისტემა: მას შემდეგ, რაც მეცნიერები კომპიუტერში მიუთითებენ, რა სახის ტალღები უნდა გამოიწვიონ, მანქანის ორი დამხმარე სარქველი მოძრაობას იწყებს. შემთხვევითი ტალღების გამოსაწვევად ერთი დამხმარე სარქველი წყლის ნაკადის ორდგუშიან ცილინდრში შესვლა-გამოსვლას არეგულირებს: ა) რომელსაც შიგნით შეაქვს და ბ) რომელიც უკან აბრუნებს წყალს და ისინი ტალღების მსგავს ფირფიტებს წინ და უკან ამოძრავებენ. მეცნიერები ორივე სარქველს იყენებენ, საერთო სიმძლავრეა 750 ლ/წ -ში., რაც საკმარისია ცუნამის გამოსაწვევად.

 

                    საუკეთესო თერთმეტმეტრიანი დარტყმა

     დარტყმა, მარჯვენა ან მარცხენა კუთხეში, საათში 56-64 მილი სიჩქარით ყველაზე წარმატებულად ითვლება. ყველაზე წარმატებული თერთმეტმეტრიანი დარტყმა მათემატიკურად გამოთვალეს. ფეხბურთის თამაშის დროს მხოლოდ რამდენიმე მომენტია ამაღელვებელი. თერთმეტმეტრიანი დარტყმა პირველად 119 წლის წინ Wolverhampton Wanderers vs Accrington Stanley თამაშის დროს გამოიყენეს. მეცნიერები ამას მოთამაშესა და მეკარეს შორის დუელად მიიჩნევენ, როდესაც ბიომექანიკა და ფსიქოლოგია არის ჩართული. ლივერპულის ჯონ მურის სახ. უნივერსიტეტის მეცნიერებმა თერთმეტმეტრიანი დარტყმის მათემატიკური გამოთვლები ჩაატარეს. საუკეთესო დარტყმად მიიჩნიეს ის, როდესაც ბურთი კარის მარჯვენა ან მარცხენა კუთხეში ვარდება და 90-104 კმ/სთ სიჩქარით მოძრაობს. დარტყმის გასაკეთებლად მოთამაშეს მხოლოდ სამი წამი აქვს მსაჯის საყვირის შემდეგ. მეკარეს დაახლოებით 0.41 მილიწამი - რათა ბურთის ასაღებად მოემზადოს. ოთხი, ექვსი ნაბიჯის გადადგმა ყველაზე წარმატებული იყო, ვიდრე 10მ.-ის გარბენა. ასეთ შემთხვევაში უპირატესობა მეკარეს მხარესაა. ევროპული საფეხბურთო მატჩების დროს დარყტმების ორი მესამედი გოლით მთავრდება. როდესაც მეკარე თერთმეტმეტრიან დარტყმას იღებს, მაშინ მას გმირს უწოდებენ, ხოლო როცა პირიქით ხდება მაშინ გმირი მოთამაშეა. არის მოსაზრება, რომ დიდი მნიშნველობა აქვს მეკარის მაისურის ფერს. ჩიჩესტერის უნივერსიტეტის, სამხრეთ ინგლისი, ფსიქოლოგებმა 40 ფეხბურთელს სთხოვეს თერთმეტმერტიანი დარტყმა შეესრულებიდათ და ამასთან მეკარე მაისურებს იცვლიდა. როდესაც მეკარეს წითელი მაისური ეცვა, დარტყმების 54% გოლით დამთავრდა. ყვითლის დროს - 69%, ლურჯის დროს - 72% და მწვანე - 75%-ით დამთავრდა. ისმის კითხვა - რატომ? წითელი საფრთხესთან, ბატონობასა ან სიბრაზესთან ასოცირდება და უფრო მეტი ყურადღებიანები ვართ, გარემოს უფრო მეტ ყურადღებას ვუთმობთ, ასეთია თეორია.
 
 

ყველაზე თანამედროვე ბენზინზე მომუშავე დისტანციური მართვის მანქანა

     ბენზინზე მომუშავე დისტანციური მართვის მანქანა Ten-T მუშაობს ე.წ. ნიტრო ბენზინზე (რომელიც დამზადებულია მეთანოლის, ნიტრომეთანოლისა და ზეთისგან) მინიატურული შიგაწვის ძრავით. ნიტრო მანქანების მოძრაობაში მოყვანა ცოტა ძნელია: მის ასამუშავებლად ხელის ძრავასთან ერთად დისტანციური დროსელის გამოყენებაც საჭიროა. Ten-T მოძრაობაში მოყვანა კი მარტო 7.4 ვოლტი ლითიუმის პოლიმერის ბატარეაზე მომუშავე დისტანციური მართვის ძრავით შეიძლება. ძრავი სტარტერის ლილვს რთავს, რომელიც თავის მხრივ მუხლა ლილვს აბრუნებს მანამ, სანამ ძრავის შემწოვი მილი ბენზინს არ შეიწოვს. ამასობაში, ბატარეა ანთებს სანთელს. საწვავის ნარევის კომპრესორთან შეერთებული სანთლის ცხელი ნაწილი, როდესაც დგუში ზევით არის, საწვავს ანთებს. შემდეგ სანთელი აგრძელებს ვარვარს, ხოლო საწვავი - წვას მანამ, სანამ ძრავას არ გამორთავენ. მოწყობილობა დისტანციური გაზომვისათვის: Ten-T დისტანციური მართვის პირველი მანქანაა, რომელსაც დისტანციური გაზომვის მოწყობილობა გააჩნია. მანქანის გადამწოდები სიჩქარის, ტემპერატურისა და ნაპერწკლური ძაბვის მონაცემებს უწყვეტად აჩვენებენ. საწვავის ავზი: 2,5 უნციის ავზი შეიცავს დამძიმებულ გადამცემ მილს, რომელშიც სითხე მიედინება და საწვავის მიღებასა და გაცემას უზრუნველყოფს მაშინაც კი, როდესაც მანქანა ციცაბო მთაზე ადის. სავსე ავზი მანქანას 10 წთ-ის განმავლობაში ამუშავებს (მძლავრი ნიტრო მანქანისათვის სტანდარტული) და მისი ხელახლა ავსება სპეციალური ავზაკიდან ხდება. ძრავა: ერთცილინდრიანი, 3,4სმ3 ძრავა 1.8 ცხენის ძალას უზრუნველყოფს, რაც საკმარისია 6.2 ფუტიანმა მანქანამ 45მ/სთ. სიჩქარით რომ იმოძრაოს.
      ტრანსმისია: ოთხბორბლიან მანქანაში, ძრავადან ქუროს მოდებით ბორბლები მოძრაობაში მოდის, ხოლო კბილა გადაცემის საშუალებით თითოეული ბორბალი სხვადასხვა სიჩქარეს ავითარებს. ორმაგი დისკი წინა და უკანა ხიდებს აჩერებს. საჭის მართვა: პატარა, მაღალმომენტურ ელექტროძრავს ბორბლები მოძრაობაში მოჰყავს. მათი მოძრაობის კონტროლი დისტანციური გადამცემით შეიძლება. მაქსიმალური სიჩქარე: 45მ/სთ, ზომა: 13.5X17.75 დუიმი, ფასი: 500 დოლარი.  
 
 
                    ქარიშხლის საწინააღმდეგო ქოლგა

     ქარიშხლის საწინააღმდეგო ქოლგის შექმნის იდეა ჯერი ჰოგენდორნს ძლიერი ქარის დროს ქოლგასთან დაკავშირებული პრობლემის შემდეგ დაებადა, რაც ახალი გამოგონების საბაბი გახდა. გერი ნიდერლანდებში ცხოვრობს, სადაც ქარიშხალი და ძლიერი ქარი ხშირი მოვლენაა. მისი ქოლგა კი ხშირად ტყდებოდა და მოუხერხებელი იყო.
     როდესაც მან დაიწყო ახალი ქოლგის დიზაინზე მუშაობა, ჯერი ტექნოლოგიის უნივერსიტეტის სამრეწველო დიზაინის ფაკულტეტის სტუდენტი იყო. მან სამი ქოლგა გატეხა პირველი საცდელი სამი კვირის განმავლობაში, მაგრამ არ დანებებულა. მან ქოლგის შექმნის იდეა თავის მეგობარს გაუზიარა და ერთად შექმნეს მართლაც რომ უცნაური რამ.
მათი გამოგონება მრავალი ჟიურის აღფრთოვანების საგანი გახდა, რამდენიმე ჯილდო დაიმსახურა, საერთაშორისო კონკურსის ოქროს მედალიც კი მოიგეს, ე.წ. “Design Oscar”.
     ჯერისა და მისი მეგობრის მიერ შექმნილ ქოლგას სტანდარტული ქოლგისგან განსხვავებული ფორმა აქვს და თავის დანიშნულებას წარმატებით ართმევს თავს.

 

                    მანქანა ნახშირორჟანგს შთანთქავს და ჟანგბადს გამოყოფს

     ფოთლები ატმოსფეროს ნახშირორჟანგისაგან ასუფთავებს და სიცოცხლისათვის საჭირო ჟანგბადს გამოყოფს ფოტოსინთეზის პროცესის საშუალებით. განა შესანიშნავი არ იქნება, თუ ამას მანქანა შეძლებს? ჩინელი ავტომშენებლები შანხაის ავტომანქანების სამშენებლო კორპორაციიდან სწორედ ამის მიღწევას ცდილობენ. მათ შექმნეს ფოტოსინთეზატორიანი მანქანა, რომელიც ნახშირორჟანგს შთანთქავს და ჟანგბადს გამოყოფს. ჯერ ბოლომდე ნათელი არ არის როგორი ფორმა ექნება მანქანას, რომლის საცდელი მოდელი 2010 წელს შანხაიში გამართულ გამოფენაზე წარადგინეს. მანქანის ტექნიკური დეტალები არ გახმაურებულა, გაცხადდა მხოლოდ ის, რომ იგი იმუშავებს მზის ენერგიაზე, რომელიც შემდეგ ელექტროდ გადაიქცევა და ბორბლებს მოძრაობაში ასე მოიყვანს. ორმგზავრიანი მანქანის კორპუსი იქნება მეტალო-ორგანული მასალისა, რომელიც ნახშირორჟანგსა და წყალს შთანთქავს, აქცევს მათ ელექრტოენერგიად, რომელიც თავის მხრივ ოინო-ლითიუმის ბატარეებს მუხტავს და ელექტროენერგიას ინახავს. მეცნიერების ვარაუდით, ეს მანქანა 2030 წლისთვის უკვე მზად იქნება  საწარმოებლად.
 


                    ელექტრომანქანა

 

     სამი წლის წინ კომპანიები Chevrolet და Nissan ლითიუმ-იონურ ავტომანქანებს ყიდდნენ, რაც უკვე ისტორიას ჩაბარდა. გასულ წელს საცდელი Chevy Volt და მთლიანად ელექტრო Nissan გამოჩნდა, ხოლო მომდევნო 2011 და 2012 წლებში კი მათ მანქანათმშენებლები Ford და Toyota -დან შეუერთებიან საკუთარი ახალი ელექტრული მოდელებით.
     ელექტრომანქანები შემდეგნაირადაა მოწყობილი:
1. ლითიუმ-იონური ბატარეების ერთმანეთთან შეერთება - მომავლის ელექტრო მანქანებში დომინირებული ტექნოლოგია - აქტიური ბატარეის შიგთავსს ერთმანეთს ურევენ ელექტროდის სქელი სუსპენზიის მისაღებად. თხევადი გამხსნელი, ელექტროდის ფხვნილი (უარყოფითი ელექტროდისთვის - ნახშირბადის ყალიბი, დადებითისთვის – ლითიუმის შემცველი ლითონის ოქსიდის ან ფოსფატის ყალიბი) და ქიმიური ბმის ჩამჭერი ერთად წებოვან მასას ქმნის.
2. მანქანის საფარით დამფარავი მოწყობილობა – ფარავს ელერტროდის სქელ სუსპენზიას გრძელი ლითონის ფოლგის ფირფიტით (სპილენძის უარყოფითისათვის, ალუმინის კი – დადებითისათვის)
3. საფარით დაფარული ფირფიტების ვულკანიზაცია – ფირფიტები გაივლის 2000 C გახურებულ ღუმელში ვულკანიზაციისათვის. ღუმელი არის ვიწრო და მის სიჩქარეს წარმოების დონე განაპირობებს.
4. ფირფიტების გასუფთავება და მათთვის ფორმის მიცემა – სპეციალური მანქანა ფირფიტებს ასუფთავებს და სწორკუთხა ფორმას აძლევს, რომლებიც შემდეგ იკუმშება და სუფთავდება.
5. აწყობა – დადებითი და უარყოფითი ელექტროდები ერთმანეთთან ერთ ბლოკში ერთდება. ბლოკები შემდეგ პლასტმასის პაკეტებში თავსდება, რომელიც მოგვიანებით თხევადი ელექრტოლიტით ივსება და ჰერმეტულად იხურება. შედეგად ვიღებთ კამერას, ბატარიისათვის საჭირო ბლოკს.
6. დამუხტვა – კამერა იხსნება, უკეთდება ხვრელი და ხელახლა იხურება. შემდეგ 60%-მდე იმუხტება და ვარგისია 14 დღის განმავლობაში.
7. ბლოკი და ავტომატურად ამწყობი მოქნილი მოწყობილობა ერთმანეთთან ერთდება (გამაგრილებელ და გამაცხელებელ მექანიზმებთან ერთად, ვოლტაჟის საკონტროლო სქემისა და სხვა საკონტროლო სისტემებთან ერთად) ერთ მოდულად. მოდულებს საბოლოოდ ერთ კორპუსში ათავსებენ და დამატებითი საკონტროლო სისტემით აღჭურვავენ ბატარეის საბოლოო ბლოკის მისაღებად, რომელსაც მანქანა მოძრაობაში მოჰყავს.
     ელექტროენერგიის დეპარტამენტმა 2,4 მილიარდი დოლარი გამოჰყო სხვადასხვა კომპანიებისათვის ამერიკული ელექტრომობილების წარმოების განვითარებისათვის. როგორიცაა Mercedes, BMW, Ford და სხვ. საიდანაც თანხები გამოიყო მიჩიგანისა და ბოსტონის შტატებში ქარხნების ასაშენებლად.